Duodecimum
eſt in virtute cauſe alicuius non poteſt cognoſci niſi a cauſa que nata eſtmouere illam. voluntatem autē mouet ſolus deus. Cum ergo ōnes cogitationes dependeant a voluntate ſic̄a ſua cauſa. ſolus deus eas cognoſcit¶ Alia ratio eſt quia angeli illa quecognoſcunt naturaliter. cognoſcuntꝑ ſpēs naͣlr̄ inditas. et he ſūt ſpeciesrerum natur alium. non autem cogitationum quia hec non reducitur adcauſam naturalem. vel non pertine̓tad cognitionem uaturalium. tamenper effectꝰ cogitationum cognoſcūtcogitationes. ſicut et homo facit. cūipſi ſb̓tilius cognoſcunt effectus quicauſantur ex cogitationibus ¶ Namſecūdum cogitationes homo afficit̉aliqua paſſione. et per has moueturcor et hos motꝰ ſb̓tilius ipſi cognoſcūt ꝙͣ nos. et ſic aliquid cognoſcūede cogitationibus cordis ⁊ hoc aug.dicit in libro de diuinationibus demonum. licet alibi dicat ꝙ determinare in eis talē cognitionem ſit preſūptuoſum¶ Articulus. viii.ijEinde queſitum eſt de celo.et circa hoc queſita fuerunt.Primo vtrum celum vel mūIdus ſit eternus. ¶ Reſpōſio dicēdūꝙ non. Sed mundū incepiſſe eſt denumero eorum q̄ cadunt ſb̓ fide nonſb̓ demonſtratione. Namꝰ que dependent ex ſimplici voluntate dei poſſūteſſe et non eſſe. et ad hoc ꝙ ſit non inducit aliqͣ neceſſitas ex ꝑte dei. diuina autem bonitasᵇ que eſt finis rerūpoteſt ita eſſe ſi non ſit mundus ſicutſi ſit mundus¶ Articulus. ix.
Ecūdo queſitum ē vtrum celum ſit animatum. ¶ Reſpōſio dicēdum ꝙ de hoc diuerſimode ſentiūt doctores eccleſie. Hieronymus .n. dicit ſuper eccleſiaſten ꝙſol eſt animatus. ¶ Damaſcenus hocnegat et hec differētia etiam ē apudphiloſophos. Plato enim et. Ariſto.ponūt corpora celeſtia animata eſſe.Anaxag. non et ideo legitur fuiſſeocciſus. ego autem dico ſecūdū aug..ij. ſuper gn̄. ad litteram ꝙ non refertad fidem vtrum ſic vel aliter ſit vndehoc non determinat in ench̓. addensꝙ ſi ponamus corpora celeſtia eſſe animata. non ideo erūt in iudicio tresordines iudicandorum. ſcꝫ angelorūet hominum et animarum. quia ille anime computabuntur cum angelis. ⁊hoc ſenſiſſe videtur ille qui fecit prefationem cum dicit. celi celorumqꝫvirtutes. et ratio patet.¶ Articulus. x.Einde queſitum eſt d̓ homīequantum ad naturam. et quātum ad gratiam et quantumad culpam. ¶ Circa primum q̄ſitaſunt tria ¶ Primo quantum ad animam. ¶¶ Secundo de cognitiōe anime ¶ Tertio d̓ effectu cognitionis.Tirca animā q̄ſita ſūt duo ¶ Primō vtrū aīa ꝑficiat corpꝰ īmediatevl̓ mediāte corꝑeitate. ¶ Reſponſiodd̓ ꝙ ī nullo corꝑe ē niſi vna formaſb̓al̓. cuiꝰ ē r̄o triplex. pͥma ē qͥa ſi plures ſequēs nō erit forma ſb̓alis q̄ fac̄eſſe ſimplr̄. ſꝫ ſolū accidētal̓. q̄ fac̄ eſſehoc. Itē ſi ſit acqͥſita forma ſb̓alis nōerit generatio ſimplr̄. Itē qͥa nō eēt ꝯpoſitū ex aīa ⁊ corpore vnū ſimplr̄. ſꝫduo ſimplr̄. et vnū per accidens. Sidicatur corporeitas forma corporiscorꝑeitas dicitur dupliciter. qn̄ꝫ tres