Druckschrift 
Quaestiones de duodecim quodlibet
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tertium.

mulieri adultere. Non te condemubo. vade et amplius noli peccare Incipit quodlibet tertiumUeſitū eſt de deo de anelis. de hoībꝰ. de creaturis pure corꝑalibꝰ. dedeo q̄ſitū eſt. et qͣntū adnatura diuinam. quātum ad naturam humanam aſſumptā. Circa diuinam naturam queſita ſunt duo de potentia dei. Primo vtrum deus poſſit facere materia ſit ſine forma Secūdo vtruꝫpoſſit facere idem corpus ſimul localiter ſit in duobus locis Articulus primusD primum ſic ꝓceditur. Uidetur deus poſſit faceremateria ſit ſine forma. Sicutenim materia ẜm ſuū eſſe dependeta forma. ita accidēs a ſubiecto. Seddeus poteſt facere accidens ſit ſine ſubiecto. vt patet in ſacramentoaltaris. ēgo poteſt facere materiaſit ſine forma. Sed contra. Deusnon poteſt facere contradictoriaſimul. Sed materiam eſſe ſine forma implicat contradictionem. eoeſſe materie importat actum qui eſtforma Non ergo deus poteſt facere materia ſit ſine forma. Reſponſio dicendū vniuſcuiuſqꝫ rei virtꝰactiua eſt eſtimāda ẜm modum eſſentie. eo vnumquodqꝫ agit in quantum eſt ens actu. vnde ſi in aliquo inueniatur forma aliqua vel naturanon limitata ſeu contracta erit virtꝰeius ſe extendens ad omnes actusvel effectus conueniētes illi nature.puta ſi intelligeretur eſſe calor perſe ſubſiſtens vel in aliquo ſubiecto

quod r̄ciperet ipſum ẜm totum eiuspoſſe. ſequeretur haberet virtutaad producendum omnes actus eteffectus caloris. Si vero aliquodſubiectum non r̄ciperet calorem ẜmeius totum poſſe. ſed cum aliquatractione et limitatione. non haberetvirtutem actiuam reſpectu omniumactuum vel effectuum caloris Cumautem deus ſit ipſum eſſe ſubſiſtensmanifeſtum eſt natura eſſendi conuenit deo infinite abſqꝫ omni limitatione et contractione. vnde eius virtus actiua ſe extendit infinite ad totum ens. et ad omne id quod poteſthabere rationem entis. Illud ergoſolum poterit excludi a diuina potētia. quod repugnat rationi entis. ethoc propter defectū diuine potētie. ſed quia ipſum non poteſt eſſeens. Unde non poteſt fieri. Repugnat autem rationi entis non ens ſimul et ẜm idem exiſtens. vnde aliquis ſimul ſit et non ſit. a deo fierinon poteſt nec aliquid contradictionem includens et de huiuſmodi eſtmateriam eſſe actu ſine forma. omne enim quod eſt actu vel eſt ipſeactus. vel eſt potentia partic ip̄ansactum. eſſe autem actu repugnat rationi materie. que ẜm propriam rationeꝫ eſt ens in potentia Relinquit̉ergo non poſſit eſſe in actu niſi inquantum participat actum. actusautem participatus a materia nihileſt aliud qͣꝫ forma. vnde idē eſt dictūmateriam eſſe in actu et materiamhabere formam. Dicere ergo materia ſit in actu ſine forma. eſt dicerecōtradictoria eſſe ſimul. vnde a deofieri non pōt. Ad illud ergo quodin contrarium obijcitur dicendum accidens ẜm ſuum eſſe dependet.a ſubiecto ſicut a cauſa ſuſtentanteipſū. et quia deus poteſt producere