Quodlibet

⁊ mēſuratur eternitate ſolum. ⁊ ideonon cognoſcit prout ſunt in tempore. ſed prout ſunt in eternitate. ſcilicꝫprout ſunt preſentia. ⁊ hoc taꝫ neceſaria qͣꝫ contingentia. Unde omniacognoſcit tanꝙͣ preſentia in ſua preſentialitate. Cum ergo etiam intellectus noſter certitudinaliter cognoſcat preſentia. multo magis deꝰ omnia ſibi preſentia certitudinaliter cognoſcit. exquo nulla neceſſitas rebꝰcognitis inducitur. ſicut videmus ꝙaliquis exiſtens in loco eminenti videt certitudinaliter ordinem venientium aliquorum euntium per vias.⁊ alius in plano exiſtens videt niſiq̄ ſūt ſibi preſentia. ⁊ tamen hominibus iſtis ex hoc nulla neceſſitas imponitur. Nam hoc nō eſt niſi ex hocꝙ in alto exiſtens intuetur omnia vtpreſentia que eunti in plano ſunt p̄terita. ſcilicet illa que retro ſunt. preſentia illa ſcilicet que ſunt iuxta ſe. ⁊futura illa ſcilicet que anteriora ſūtꝘ autem voluntas diuina certitudinem habeat ⁊ tamen neceſſitatemnon imponat. ſic patet. Uoluntasenim dei eſt efficax et perfecta cauſa omnium rerum quia omnia quecunqꝫ voluit dominus fecit. Cuiusperfectio et efficacia apparet ex hocꝙ non ſolum mouet ⁊ cauſat res. ſedetiam dat eis talem modum cauſandi in quantum cuilibet rei determinatum modum contulit quo ſuoseffectus produceret. Unde quia ipſevoluit quedam eſſe in vniuerſo neceſſaria. ⁊ quedam contingentia. cōſtituit quaſdam cauſas quibus contulit vt contingenter cauſarent. etquaſdam quibus contulit vt neceſſario cauſarent effectus. Unde voluitiſtumᶠ vel illum effectum non ſolū eē

ſed etiam tali modo eſſe ſcilicet velcontingenter vel neceſſario. ſicut ꝙvoluit petrum non ſolum currere. ſꝫetiam contingenter currere. ⁊ ſimiliter voluit iſtum vel illum hominemſaluare. ſed eo modo vt arbitrij libertatem non perderet. ⁊ ſic ꝙ Petrus vel martinus ſaluetur habꝫ duas cauſas. vnam ſcilicet voluntatemdiuinam. ⁊ hec habet certitudinem.Aliam liberum arbitrium ⁊ hec habet contingentiam. Et ſic eſt in aliis rebꝰ. quia ſi ſint contingentia prouenit eis ex cauſa proxima. Ꝙ veroſint certa ⁊ neceſſaria prouenit eisex cauſa prima. Unde prima cauſarerum ſcilicet diuina voluntas etiaꝫde contingentibus certitudinem habet. ex qua quidem certitudine nonimponitur ipſis rebus aliqua neceſſitas. quia non ſolum vult ea eſſe ſedtali modo eſſe ſcilicet neceſſario velcontingenter. vt dictum eſt. Ꝙ vero predeſtinatio certitudinem habeat ⁊ neceſſitatem non imponat ſimiliter patet. Motus enim vel directiovel propoſitum dirigendi in finemquod eſt ipſa predeſtinatio ē ſecūdūconſtitutionem ⁊ ordinem cauſarūa deo conſtitutarum. Conſtat auteꝫꝙ quando ſunt due cauſe ordinate.quarum vna eſt neceſſaria. ⁊ alia cōtingens. effectus ſemper eſt contingens. In predeſtinatione autem ſūtduę cauſe quarum vna eſt neceſſaria. ſcilicet ipſe deus. ⁊ alia eſt contingens. ſcilicet ipſum liberum arbitrium. ⁊ ideo oportꝫ effectum predeſtinationis contingentem eſſe. Undequia deus ſcit ⁊ vult iſtuꝫ vel illumꝯſequi talē fineꝫ predeſtinatio certitudinē hꝫ. qꝛ vero deꝰ vult vt ẜm libertatē arbitrij in talē finē dirigat̉.