Druckschrift 
Quaestiones de duodecim quodlibet
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nonum

ſtantie viuentes ſuntimmediatea deo create. vt elementa huiꝰ mundi. ergo et aīa ſēſibilis vegetabilisimmediate a deo creātur. cum nobilitas facientis demonſtret nobilita facti. Preterea ōne cui ꝓpriepetit fieri. vel fit ex nihilo vel fit exaliquo Sed aīe vegetabili et ſenſibili competit ꝓprie fieri. ergo cum nonfiāt ex aliquo. quia habent materiam partem ſui. relinquitur fiantex nihilo. et ſic exeunt per creationeꝫProbatō medie. Omnē qd̓ ꝓprie habet eſſe ſi ſemꝑ fuit. ꝓprie dicit̉ fieri Sed anima ſēſibilis proprie vere habet eſſe ſit ſubſtantia operāsmouet eniꝫ corpus nihil aūt habetpropriam operationē niſi qd̓ habetpropriū eſſe. ergo anima ſenſibil̓huius aīalis non ſemper fuerit. proprie competit ei fieri. et ſic reſtatcreetur Sed contra eſt quod ph̓sdicit in ſecūdo de aīa ſenſitiui prima mutatio fit a generante. Primaaūt mutatio ſenſitiui eſt ẜm quā acqͥrit actū primuꝫ qui eſt aīa ſenſitiua.ergo fit generationem et creationē Preterea om̄e illud qd̓ precedit in ſemine hoīs ante introductioneꝫ aīe rationalis eſt per generationem et non per creationeꝫ Sꝫ aīmavegetabils ſenſibilis precedūt in ſemine hoīs. quia pͥmū eſt viuū animal et animal qͣꝫ ẜm ph̓m in decimoſexto de aīalibus. ergo etiam inhomine eſt aīa ſenſibilis et vegetabilis per generationē. Preterea cuꝫdeus in inſtāti operetur. natura v̓oſucceſſiue. omne illud quod per actionem ſucceſſiuam exit in eſſe eſt abaliquo agente naturali Sꝫ aīa ſenſilis et vegetabilis producuntur action ſucceſſiua. quia det̓minato ſpatio temporis viuificatur conceptuset ſenſificatur ergo anima ſenſibilis

et vegetabilis ſunt a naturali agente non per creationem. Reſponſiodicēdū circa hāc queſtionē eſt duplex opinio. Quidaꝫ enim dicūt animam ſenſibileꝫ et vegetabilem excreationē. Alij vero ex traductiōe ethec diuerſitas apud ph̓os inueniturnon ſolum de iſtis animalibus. ſꝫ etiam de ōnibus formis ſubſtantialibꝰQuidaꝫ enim vt Plato er Auicēnapoſuerunt omnes formas ab extrinſeco eſſe. qui precipue ex duobus mouebantur. Primo quideꝫ quiaforme habeant materiā partemſui. non poſſūt fieri niſi ex nihilo. vn̄oportet a creante fiant. Secūdoquia in rebus inferioribus videbant principia actionuꝫ niſi qualitates actiuas paſſiuas quas iudicabāt inſufficientes ad productionemformaꝝ ſubſtātialiū. cuꝫ nihil agatvltrā ſuā ſpeciem. Sed in hoc videntur fuiſſe decepti. quia attribuebantfieri proprie iſtis formis. cum tamēfieri non ſit niſi compoſiti. cuius etiam proprie eſt eſſe. Forme enim eſſedicuntur non vt ſubſiſtentes. ſed vtquo compoſita ſunt. vnde et fieri dicuntur non propria factione ſed perfactionem ſuppoſitorum. que tranſmutantur tranſmutatione materiede potentia in actum. vnde ſicutpoſita fiunt per agentia naturalia.ita etiaꝫ forme que non ſunt ſubſiſtētes. Qualitates auteꝫ actīe paſſiueagunt ad formas ſubſtātiales in virtute ſubſtantialiuꝫ formarum quaꝝſūt inſtrumēta. ſic̄ calor ignis agit vtinſtrumentū aīe nutritiue. vt diciturin ſecundo de anima. Animaᵇ auteꝫvegetabilis et ſenſibilis non ſunt forme ſubſiſtētes. alias remanerēt poſtcorpora. vnde oportet fiant a generante per actionem compoſitorum ſicut et cetere forme materiales.