Quodlibet
primo in intentione nature. vt pꝫ ꝑAuicꝭ. in prin. ſue meth̓. Non enimnatura intendit pͥncipaliter generare Sortem alias deſtructo ſorte ordo ⁊ intentio nature periret. Intendit autem in ſorte generare hominēſimiliter non intendit principalitergenerare animal. alioquin quieſceret eius actio qn̄ ad naturam animalis perduxiſſꝫ. cum tamen in indiuiduo generato prius compleatur natura animalis qͣꝫ hominis. vt patetin. xvi. de aīalibus. Non autem priꝰeſt homo ꝙͣ hic homo. Un̄ exēplarquod eſt in mente diuina primo naturam ſpeciei reſpicit in qualibꝫ creatura. ¶ Ad primum ergo dicendum. ꝙ id quod eſt primuꝫ ī intention eſt vltimum in executione. Un̄qͣꝫuis natura primo intēdat generare homineꝫ per prius tamen generatur hic homo. Non enim homo generatur niſi per hoc ꝙ hic homo generatur. ⁊ propter hoc etiam in diffinitōe idee dicitur ꝙ ẜm eas orituromne quod oritur quātum ad viaꝫexecutiōis in qua ſingularia ſūt primum. ¶ Secūdum quod in contrarium obijcitur cōceditur.Einde queritur de his quepertinent ad naturam creatam ¶ Et primo de his quepertinent ad animam humanamSecūdo de his que pertinent adcorpus ¶ Circa primum querūturduo ¶ Primo vtrum anima accipiat ſpecies quibus cognoſcit a rebꝰ q̄ſunt extra eam. ¶ ¶ Secūdo qūo charitas vel quilibꝫ alius habitus a nōhabente cognoſcatur.¶ Articulus tertiꝰ.
D primum ſic proceditur. videtur ꝙ anima non accipiatſpecies a rebus que ſunt extra eam Dicit enim Augu .xij. uperGene. Imaginem corporis non corpus in ſpiritu ſed ipſe ſpiritus in ſeip̄o facit celeritate mirabili. non autem eam in ſe ip̄o faceret ſi a rebusexterioribus eaꝫ acciperet. ergo anima non accipit a rebus ſpēs qͥbꝰ cognoſcit ¶ ¶ Preterea eius ſolius eſt dimenſionem a re dimēſionata abſtrahere cuius eſt dimenſionem corporibus dare. quod eſt ſolius creatoris.Sed ad hoc ꝙ ſpēs a rebus accipiatur in anima oportꝫ ꝙ ab ip̄a ſpecie dimenſiones ſeparentur quia inrebus extra animam habent eſſe dimenſionale. non auteꝫ in anima maxime quantum ad intellectuꝫ. Ergoanima non poteſt accipere ſpecies arebus ſenſibilibus. ¶ In contrariuꝫvidetur eſſe tota philoſophoruꝫ doctrina que ſenſum a ſenſibilibus. imaginationem a ſenſu. intellectuꝫ a fantaſmibus accipere fatetur ¶ Reſpōſio dicenduꝫ ꝙ anima humana ſimilitudines reruꝫ quibus cognoſcit accipit a rebus illo modo accipiendiquo patiens accipit ab agēte. quodnon eſt intelligendum quaſi agens īfluat in patiens eandem numero ſpeciem quam habet in ſe ip̄o. ſed generat ſui ſimilem educendo de potentia in actum. ⁊ per hunc modum dicitur ſpeceis coloris d̓ferri a corpore colorato ad viſum. Sed in agentibus ⁊ patientibus diſtinguendumeſt. Eſt enim quoddam agens quodde ſe ſufficiens eſt ad inducendumformam ſuam in patiens. ſicut ignisde ſe ſufficit ad calefaciendum. Qd̓dam vero agens eſt quod non ſufficit de ſe ad inducendam formam ſuā