Se Vtimum.

ſos. vt dicitur ad Ro. xij. Sicut invno corpore multa membra habemus ⁊cͣ. Hec auteꝫ diuerſificatioⁱ hominum diuerſis officijs contingit. pͥmo ex diuina prouidētia que ita hominū ī ſtatus diſtribuit. vt nihil vnqͣꝫ deeſſe inueniat̉ de neceſſarijs advitam. Secundo etiam ex cauſis naturalibus. ex quibus contingit ꝙ indiuerſis hominibus ſunt diuerſe inclinationes ad diuerſa officia vl̓ addiuerſos modos viuendi. Quia ergo labore manuum aliquis poteſtſubuenire ⁊ proprio defectui ⁊ alieno. cum non poſſit vnus homo inomnibus ſibi ſufficere ſed indiget alieno auxilio patet ꝙ preceptum delabore manuum quodammodo ſubvtroqꝫ genere predictoruꝫ preceptorum continetur. In quantum enimlabore manuuꝫ vnius ſubuenitur neceſſitatibus aliorum ſic pertinet adſecundum genusⁱ naturalium preceptorum. In quantum auteꝫ aliquisper hoc ſuis neceſſitatibus ſubuenitpertinet ad primum genus ſicut preceptum de comedendo. Preceptumautem quod ordinatur ad tollendūdefectum corporalem non obligatniſi defectu exiſtente. vnde ſi eſſꝫ aliquis qui poſſet viuere ſine cibo nonobligaretur precepto de comedendo. Sic ergo preceptum de laboremanuum non obligat aliqueꝫ ſingulariter ſecunduꝫ ꝙ ordinatur ad tollendum defectū ꝯmune aliqͦ modo.neqꝫ ſecundum ꝙ ordinatur ad tollendum proprium niſi defectu exiſtēte. ⁊ ideo ille qui habꝫ vnde licite viuere poſſit non tenetur manibꝰ operari. qui autem non habet vnde alias viuat vl̓ niſi aliquo illicito negocio victum adquirat tenetur manibus laborare. Et hoc patet per apo

ſtolum in tribus locis vbi de manuum operatione preceptum dat¶ Primo ad Eph̓. quarto. vbi prohibendo furtum iniungit manuumoperationem. Qui furabatur iamno furetur. magis autem laboret manibus ſuis. ¶ Secundo i. ad Theſ.iiij. vbi precipit laborem manuumprohibens concupiſcentiam rerumalienarum. Operemini inquit manibus veſtris ſicut precepimus vobisvt honeſte ambuletis ad eos qui foris ſunt ⁊ nullius aliquid deſideretis¶ Tertio. ij. ad Theſ. iij. vbi precipit operationem manuuꝫ prohibēsturpia negotia quibus aliqui victūquerebant. Audiuimus inquit intervos quoſdam ambulare inquiete nihil operantes ſed curioſe agentes.Glo. Qui feda cura ſibi neceſſariaprouident. ⁊ ſubiungit. His autemqui huiuſmodi ſunt denunciamus ⁊obſecramus in domino Ieſu chriſtovt cum ſilentio operantes panemſuum manducent. Sciendum etiameſt ꝙ ſicut viſus ē principalior interalios ſenſus. ratione cuius omnesalij ſenſus nomen viſus ſortiuntur.vt Auguſtinus dicit. ita manꝰ quiaad plurimaᵇ opera neceſſaria eſt dicitur organum organorum in tertiode anima. et ideo per operationemmanualem intelligitur non ſolumquod manibus fit ſed quocūqꝫ corporali inſtrumēto. et breuiter quodcunqꝫ officium homo agit de quolicite poſſit victum adquirere ſublabore manuum comprehenditur.Nō enim videtur rationabile ꝙ magiſtri artium mechanice poſſint viuere de arte ſua. ⁊ magiſtri artiuꝫ liberaliū nō poſſint viuere d̓ arte ſuaSimiliter ⁊ aduocati pn̄t viuere de