Quodlibet

operum quia manibus ſuis operabatur. ⁊ ſubiungit In vigilijs ⁊ ieiunijs ⁊cͣ. ¶ Tertio ordinatur ad querendum victum Actuum. xx. Ad eaque mihi opus erant. ⁊ his qui mecum erant miniſtrauerunt manꝰ iſteSi ergo conſideretur labor manuūſecunduꝫᵉ ꝙ ordinatur ad tollenduꝫotium vel corpus domanduꝫ. ſic idēiudicium eſt de labore manuum ⁊ dealijs excertijs ad eadem ordinatisNon enim eſt in precepto ꝙ tollatur otium tali aut tali occupationeſed ſufficit ad otium tollendum quacunqꝫ licita occupatione ab ocio qͥsdeſiſtat. ⁊ ſic occupatio laboris manuum non eſt in precepto conſiderato hoc fine. Et ſimilis eſt ratio de labore manuum ſecundum ꝙ ordinatur ad corpus domanduꝫ. quia multis exercitijs corpus domari poteſtſicut vigilijs ieiunijs ⁊ multis huiuſmodi. Unde nullum eorum inquantum ordinatur ad talem fineꝫ eſt inprecepto in ſpeciali. quamuis in generali ſit in precepto corpus domare qualicunqꝫ exercitio quo mortifere concupiſcentie reprimantur. Secundum autem ꝙ ordinatur ad victum querendum ſic videtur eſſe inprecepto. Unde dicitur .i. ad Theſal.iiij. Operemini manibus veſtris ſic̄precepimus vobis nec ſolum in precepto iuris poſitiui ſed etiam iurisnaturalis. Illa enim ſunt de lege naturali ad que homo ex ſuis naturalibus inclinatur. Sicut autem ex ipſadiſpoſitione corporis patet homonaturalem ordinationem habet adopus manuale. propter quod dicitur Ioh. v. Homo ad laborem naſcitur ⁊ auis ad volanduꝫ. Cum autem alijs animalibus natura ſufficienter prouiderit in his q̄ ad ſuſtēta-

tionem ſue vite pertinēt in cibis ⁊ armis ⁊ tegumentis homini in his nōprouidit. quia ip̄e ē preditꝰ rationeper quā ſibi poteſt prouidere in omnibus ſupra dictis. vnde ⁊ erit ſibi loco omnium predictorum manus cōueniens ad diuerſa opera quibus cōceptiones rationis diuerſis artificiis exequatur. vt dicitur. xiiij. de animalibus Sciendū tn̄ eſt ꝙ duplexeſt preceptū legis nature. quoddamquod ordinatur ad tollēdū defectuꝫvniꝰ ſingularis perſone vel ſpūale ſicut de actibꝰ virtutum. vel corporale ſicut preceptū quod dominꝰ dedithomini gen̄. ij. De omni ligno quodeſt in paradiſo comede ⁊cͣ. Aliud vero eſt quod ordinatur ad tollēdumdefectum totius ſpeciei ſicut hoc qd̓dicitur gen̄. i. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ replete terrā In hoc enī precipitur actus generationis quo natura ſaluatur ⁊ multiplicatur. Hoc ātinter eſt inter hec duo genera preceptorum. quia primum preceptum legis nature quilibꝫ tenetur ſingulariter obſeruare. ſed ad ſcd̓m preceptūnon tenetur quilibꝫ ſingulariter. Inhis que pertinent ad ſpecieꝫ omneshomines cōputandi ſunt quaſi vnꝰhomo. participatione enim ſpēi plures homines ſunt vnꝰ homo. vt dic̄Porphiriꝰ. Sicut aūt homo vnꝰ hꝫdiuerſa membra quibus occupaturin diuerſis officijs ordinatis ad tollendum propriū defectū que nō pn̄tomnis per vnum membrum exerceri. ſicut oculus videt totum corpꝰ etpes totum corpus portat. ita oportet eſſe in his que ad totam ſpeciempertinent. Non enī ſufficeret vnꝰ homo ad exercenda omnia quibus humana ſocietas indiget. ⁊ ideo diuerſis officijs oportet occupari diuer-