Septimum

manuali iure poſſit excōmunicari.vt patꝫ per illud quod dicitur. ij. adtheſ. iij. Si quis nō obedierit verbonoſtro per epiſtolam hunc notate ⁊ne cōmiſceamini cum illo vt confundatur. videtur ergo ꝙ operari manibus ſit in precepto ¶ Preterea ille qͥpeccauit tenetur penam debitam ꝓpeccato ſb̓ire ex neceſſitate preceptiSed omnes in Adam peccaueruntad Ro. v. Pena autem peccati Adeeſt labor manualis Gen̄. iij. In ſudore vultus tui veſceris pane tuo. ergoomnibus eſt preceptum manibus laborare. ¶ Preterea ad eph̓. iiij. Quifurabat̉ iam non furetur magis aūtlaboret operando manibus ſuis. gl.Laboret operando non ſolū per ſeruos ſed etiam manibus. Illud autēquod ad omnes pertinet ē p̄ceptūnon conſilium. ergo ⁊cͣ. ¶ Preterealabor manualis nec eſſariᵛ eſt ad ſuſtentationem vite corporalis. ſicutactus virtutum ſunt neceſſarij ad ſuſtentationem vite ſpūalis. Sed actꝰvirtutuꝫ ſunt in precepto. ergo laborare manibus. ¶ Preterea illudad quod ſequitur peccatuꝫ mortalenon poteſt ſine peccato mortali fieriSꝫ ad nō laborare ſequitur nō māducare. quod quandoqꝫ eſt peccatūmortale. ij. ad theſ. iij. Qui non operatur non manducet. ergo non operari manibus eſt peccatum mortaleergo eius oppoſitum eſt in preceptoSed contra. Non eſt contrariuꝫp̄cepto vel conſilio preceptuꝫ domini vel conſilium. Sed dominus velprecipiēdo vel ꝯſulendo dicit Mat.vi. Nolite ſoliciti eē anime veſtre ⁊cͣHuic auteꝫ contrariatur labor manuum. quia qui laborant manibusſoliciti ſunt de neceſſarijs corporis.ergo labor manuum non eſt in pre-

cepto. ¶ Preterea lex vetus quātum ad precepta moraliaʳ ſufficiētercontinebat que neceſſaria ſunt ad ſalutem. Unde dominus Math̓. xviij.Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata. ⁊ loquitur de mandatis decalogi. Unde ſubdit. Non homicidiuꝫfacies. non furaberis. Sed in preceptis veteris legis nihil contineturde labore manuum. ergo labor manuum non eſt in precepto. ¶ Preterea ad precepta ſeruanda omnes tenentur. Sed ad labores manuuꝫ nōomnes lenentur. alias qui ſunt diuites ⁊ manibus non laborant mortaliter peccarent. ergo labor manuumnon eſt in precepto ¶ Preterea adprecepta non magis tenentur religioſi ꝙ ſeculares. Sed ad laborandūmanibus videntur magis teneri religioſi ꝙͣ ſeculares. Unde Augu. in li.de operibus monachorum. monachos reprehendit quia non laborātnon autem alios. ergo ⁊cͣ ¶ Preterea vſus liberalium artiuꝫ nobilioreſt ꝙͣ mechanicarū qui in opere manuali conſiſtit. Sed vſus liberaliumartiuꝫ non eſt in precepto. ergo multo minus labor manuum ¶ Reſponſio dicendum. ꝙ iudicium de vnaqͣqꝫ re ſumendum eſt ẜm fineꝫ ad quēordinatur. Labor autē manuum adtria eſſe vtilis inuenitur. Primo adocium tollendum. Unde Hierony.ad ruſticum monachuꝫ. Semper aliquid operis facito. vt te diabolusinueniat occupatum. ⁊ ꝙ intelligatde opere manuali patꝫ per illud qd̓ſubiungit. vel fiſcellam texe iunco. ⁊poſtea ſubiungit. In deſiderijs eſtomnis ocioſus ¶ Secundo ad corpus domandum. Unde. ij. ad Cor̄.vi. Alijs carnis maceratiōibus coniungit. vbi dicitur in laboribus. ſcilꝫ

n iiij