Druckschrift 
Quaestiones de duodecim quodlibet
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quintum

D ſcd̓ꝫ ſic ꝓcedebatur. Uidetur verbū cordis ſit ſpecies intelligibilis. Uerbū eniꝫcor dis eſt quo intellectus videt hocaūt eſt ſpēs ītelligibilis. ergo verbūcordis eſt ſpecies ītelligibilis Prete rea cognitio ītellectiua a ſenſu oritur. Sꝫ illd̓ qd̓ ſenſus ſentit eſt ſpēsſenſibilis. ergo verbum cordis quo ītellectꝰ intelligit eſt ſpecies intelligibilis. Sꝫ contra. Uerbū cordis interius eſt quod exteriori verbo ſignificatur. Sꝫ verbū exteriꝰ non ſignificat ſpēm intelligibilē. ergo verbuminteriꝰ non eſt ip̄a ſpēs intelligibilis. Rn̄ſ. dicenduꝫ. ẜm Augꝰ. xv. detri. Uerbū cordis importatꝭ qd̓damꝓcedens a mente ſiue ab intellectu.Procedit aūt aliquid ab intellectu īquantū eſt conſtitutū oꝑationem/ip̄iꝰ. Eſt aūt duplex oꝑatio ītellectꝰẜm ph̓m in. iij. de aīa. Una quideꝫvocatur indiuiſibiliū intelligentiaquā intellectꝰ format in ſeip̄o diffinitionem vel conceptū alicuius incōplexi. Alia aūt oꝑatio eſt intellectusꝯponentis diuidentis ẜm quā format enunciationē. Et vtrūqꝫ iſtorū vperationē intellectꝰ ꝯſtitutorumvocatur verbū cordis. quorū pͥmuꝫſignificatur terminū incōplexum.ſcd̓m vero ſignificatur or̄onē. manifeſtū eſt aūt omnis oꝑatio intellectus ꝓcedit ab eo ẜm eſt factusin actu ſpēm intelligibilē. quia nihil oꝑatur niſi ẜm eſt actu. Undeneceſſe eſt ſpēs intelligibilis eſtprincipiū operationis intellectualisdifferat a verbo cordis qd̓ operationeꝫ intellectꝰ formatur qͣꝫuis ip̄mverbum poſſit dici forma vel ſpēs ītelligibilis ſed ſicut per intellectūſtituta ꝓut ſicut forma artis quaꝫ ītellctꝰ adinuenit dicitur quedā ſpēsintelligibilis. Ad pͥmū ergo dicen

H ꝙͣ intellectꝰ intelligit aliquid dupliciter. Uno modo formaliter. ſicintelligit ſpecie intelligibili qua fit īactu. Alio modo ſicut inſtrumētovtitur ad aliud intelligendū. hocmodo ītellectꝰ verbo intelligit. quiaformat verbū ad hoc intelligatAd ſcd̓m dicendū. cognitio ſēſusexterioris ꝑficitur ſolam īmutatio ſenſus a ſenſibili. Un̄ formā queſibi a ſenſibili impͥmitur ſentit ātip̄e ſenſus extēior format ſibi aliquāformā ſenſibilē. hoc aūt facit virtusimaginatiua cuius formaᵇ quodammodo ſil̓e eſt verbū intellectus. Articulꝰ .x.D tertiū ſic proceditur. Uidetur ea que fiunt ex timorenon ſint voluntaria. Neceſſitas em̄ voluntati cōtrariatur. vt dr̄in. v. met. Sꝫ ea que fiunt ex timoredicūtur ex neceſſitate fieri. non ergoſunt volūtaria. Sꝫ contra. Omneqd̓ quis oꝑatur ꝓpter finē eſt voluntariū. ſed ea que qͣs oꝑatur ex timore oꝑatur ꝓpter finem ſcꝫ ad vitādūmalū qd̓ timet. ſicut qui ꝓijcit merces in mari vitat ſubuerſionē nauisergo hmōi ſunt volūtaria. Rn̄ſiodicendū. bonum ſit voluntatisobiectū hoc modo ſe habꝫ aliqͥd adhoc ſit voluntariū modo ſe hꝫad hoc ſit bonū. Contingit auteꝫaliquid in vniuerſali conſideratūbonū quod tn̄ ẜm aliqͣs particulares circunſtātias redditur maluꝫ. ſic̄generare filios eſt bonū. ſed generare filios ex non ſua eſt malū. ſil̓itercontingit aliquid in vniuerſali ꝯſideratum eſſe malum. qd̓ tamen ẜm aliquas particulares circunſtātias ſitbonuꝫ. ſicut occidere ẜm ſe eſt malūſed occidere hominē pernicioſū multitudini eſt bonū quia actiones circa ſingularia iudicant̉ bone vel ma

k i