Auartum.
diſpenſare. ¶ In ſolis vero his queſunt de lege nature et in articulis fidei et ſacramentis noue legis diſpēſare non poteſt. Hoc enim non eſſetpoſſe pro veritatē. ſed contra veritatem Manifeſtum eſt autē ꝙ bigamūnon promoueri neqꝫ eſt de lege nature neqꝫ ꝑtinet ad articulos fidei neqꝫ eſt de neceſſitate ſacramenti. qd̓ pꝫex hoc ꝙ ſi bigamus ordinetur. recipit ordinis ſacramentum. ſed hoc p̄tinet ad quandam determinationeꝫdiuini cultus. Unde circa hoc poteſtpapa diſpenſare. licet diſpenſare nondebeat niſi ex magna et euidenti cā.ſicut etiā poſſet diſpenſare circa hocꝙ aliquis ſacerdos non indutus veſtibus ſacris conſecraret corpus xp̄i.Et eadem ratio eſt de om̄ibus alijshuiuſmodi. que ex inſtitutione humana proceſſerunt. ¶ Ad primum ergodicēdum ꝙ apoſtolus dupliciter indoctrina ſua aliqua propoſuit. q̄daꝫquidem ſicut promulgans ius diuinum. ſicut illud quod habet̉ ad Sal̓.v. Si circuncidimī xp̄s vobis nihilꝓderit. et multa alia hmōi. et in hocpapa non poteſt diſpenſare. quedaꝫvero ſicut propria auctoritate aliqͣſtatuens. Nam ipſe dicit. jͣ. ad Corī.xj. Cetera cum venero diſponam. etinfra. xvj. mandauit vt collecte quefiunt in ſanctos per vnam ſabbati fiant. quod non ꝑtinet ad ius diuinuꝫEt ſimiliter etiam quod dicitur debigamo non promouendo nō eſt iuris diuini. ſed inſtitutio auctoritatishumane diuinitus homini conceſſe.¶ Articulus. xiiij.D tertium ſic proceditur Uidetur ꝙ non debeant vitariilli excommunicati. circa qͦrūexcommunicationem ſapientes contraria opinant̉. Quia ẜm iura ep̄usnon poteſt auferre beneficium. quod
clerico conceſſit ſine culpa. Sed nōminus debetur communio fideliumcuilibet fideli. ꝙͣ beneficium clerico ſibi ab epiſcopo collatum. ergo nec cōmunio fidelium eſt alicui ſubtrahenda ſine culpa. Sed quando dubitat̉an cauſa ſubſit. promptior debet eſſeanimus boni viri ad interpretandūin mitiorem partem. ergo ex quo dubitatur de excommunicatione aliqͦꝝmagis debet aliquis per hoc ſtare ꝙnon ſunt excōmunicati. Et ita nō debet eos vitare. ¶ Sed contra eſt ꝙſi aliquis percuſſus in bello moriat̉.fi ignoretur quis eum percuſſerit ꝓpter dubium quilibet qui in bello interfuit irregularis habetur ẜm iuraergo a ſimili videtur ꝙ ex quo dubium eſt de aliquibus an ſint excōmunicati. ꝙ propter maiorem cautelamſunt vitandi. ¶ Reſponſio dicenduꝫꝙ dubitatio de excommunicationealiquorum aut precedit ſententiamiudicum aut ſequitur. Si precedit.puta cum nondum eſt declaratum ꝑiudicum ꝯſenſum aliquos eſſe excommunicatos non ſunt vitandi. quouſqꝫ certo iudicio terminetur. In hocenim caſu verum eſt ꝙ in mitiorempartem interpretari debemus Undeet deutero .xxvij. dicitur. Si difficileet ambiguum apud te iudicium eſſeperſpexeris ⁊ iudicum intra portastuas videris verba variari. veniesad ſacerdotes et ad iudicem. quereſqꝫ ab eis. et facies quodcūqꝫ dixerītSed ſi ambiguum oriatur poſt concordem iudicum determinationem.magis ſtandum eſt ſententie iudicuꝫduplici ratōne Primo quidem quiaiudices ſolicitiꝰ diſcutientes negociūplenius poſſunt percipere veritatemetiamſi ſint minus periti qͣꝫ alij qui ꝑfunctorie conſiſtūtur et extraordinarie. ¶ Secundo quia hoc eſſet in ma
hj