Quodlibet
¶ Rn̄ẜ. dicendū. ꝙ pcc̄m dupliciterpōt eſſe occultuꝫ. Uno modo ſimpliciter. ita ſcꝫ ꝙ ad multorumᵇ notitiānullo modo peruenit. ⁊ tale peccatūoccultū nocꝫ ſoli facienti. ⁊ ideo quitale peccatum occultum fratris ſcitſolum hoc debꝫ intendere vt fratrispeccantis ſalutem procuret. vnde inſtitutus eſt a domino ordo correctionis fraterne. vt primo quideꝫ corripiat aliquis fratrem occulte peccantem inter ſe ⁊ ip̄m ſolum. poſtmodūadhibeat duos vel tres teſtes. ⁊ tūctandem ſi non corrigatur dicat eccleſie. contra quem ordinem ſi prelatus precipiat vt peccatuꝫ fratris oceultum ei dicatur non eſt obediēdū⁊ ipſe peccat precipiendo. quia oportet deo magis qͣꝫ hominibus obedire. Si autem peccatum fratris nonſit adeo occultuꝫ quin ⁊ per aliquasſuſpitiones in multitudinis notitiāveniat vnde multorum ſcandalū oriatur iam peccatum non ſolum nocꝫilli ſed multis. ⁊ quia bonum multitudinis prefertur bono vnius. ideoprelatus debꝫ diſquirere veritatē d̓facto vt ſcandaluꝫ multitudinis ceſſet. vel per penam peccantis vel pereius excuſationeꝫ. Et ideo in tali caſu poteſt precipere ſciēti crimen fratris ꝙ manifeſtet. ⁊ ille cui precipit̉tenetur prelato obedire. Sic eniꝫ cūnon ſit omnino occultum crimen ꝑtineret ad iudicium prelati. ⁊ in hoccaſu loquitur decretalis. non autemin primo. vnde patet reſponſio adobiecta¶ Articulus .xiij.D ſecundum ſic proceditur.Uidetur ꝙ papa non poſſitdiſpenſare in bigamīe irregūlaritate. Non enim poteſt ab homine diſpenſari in his q̄ ſunt diuinitus
inſtituta. vt Bernar. dicit in li. de diſpenſatione ⁊ precepto. Sed doctrinaͣ apoſtoli in qua continetur ꝙ bigamus non ꝓmoueatur. vt patet .i.ad Thi. iij. ⁊ ad Tytū .i. eſt diuinituspromulgata. ſecundum illud apl̓i. ij.ad Thi. vltimo. An experimentū q̄ritis eius qui in me loquitur chriſtꝰergo papa non poteſt cuꝫ bigamisdiſpenſare. ¶ Sed contra eſt quod īdecretis diſt. l. dicitur. Ꝙ papa cuꝫquodam bigamo diſpenſauit. ¶ Reſpon̄. dicendū. ꝙ papa habꝫ plenitudinem poteſtatis in eccleſia ita ſcꝫ ꝙquecunqꝫ ſunt inſtituta per ecc̄iamvel ecc̄ie prelatos ſunt diſpenſabiliaa papa. hec enim ſunt que dicuntureſſe iuris humani vel iuris poſitiui.Circa ea vero que ſunt iuris diuinivl̓ iuris naturalis diſpenſare nō poteſt. quia iſta habent efficaciaꝫ ex inſtitutione diuina. Ius autē diuinuꝫeſt quod pertinet ad legē nouaꝫ. velveterem. Sed hec eſt differentia int̓legem vtranqꝫ. quia lex vetus determinabat multa taꝫ in preceptis cerimonialibus pertinētibus ad cultuꝫdei qͣꝫ etiā in preceptis iudicialibuspertinentibus ad iuſtitiam inter homines conſeruandam Sed lex nouaque eſt lex libertatis huiuſmodi det̓minationes non habꝫ. ſed eſt contenta preceptis moralibus naturalis legis ⁊ articulis fidei. ⁊ ſacramentisgratie. vnde et dicitur lex fidei ⁊ lexgratie propter determinationem articulorum fidei ⁊ efficaciam ſacramentorum. Cetera vero que pertinent ad determinationem humanorum iudiciorum vel determinationem diuini cultus libere permiſitchriſtꝰ qui eſt noue legis lator p̄latꝭ.ecc̄e ⁊ pͥncipibꝰ xp̄iani ppl̓i det̓mināda. vn̄ oēs hmōi d̓t̓minatōes ꝑtinētad ius humanum in quo papa pōt