Quodlibet
ideo quia ſacramenta operantur vtinſtrumenta diuine miſericordie iuſtificātis. Dei autem eſt reſpicere adhominis cor ſecūdū illud. i. Re. xvi.Homines vident ea que parent. deꝰautem intuetur cor. ⁊ ideo qͣꝫuis resnaturales non agant niſi preſentialiter adhibite. ſacramenta tamē agūtetiam ſecundum ꝙ ſunt in voto. ſedplenius ſacramentalem effectum inducunt quando actu exhibentur. ſic̄patꝫ in baptiſmo. Nam cathecuminus ſi ſit adultus ⁊ habeat baptiſmūin voto iam conſecutus eſt effectumbaptiſmi quantum ad emūdationēa peccato ⁊ conſecutionem gratie q̄eſt proprius effectꝰ dei. Sed qͣndoactu baptiſmuꝫ ſuſcipit conſequiturplenius quoſdam ſacramentales effectus. quis ſuſcipit caracterem ⁊ remiſſionem totius pene. Si quis tamen eſſꝫ qui non prius haberet baptiſmum in voto qͣꝫ actu baptizaret̉ſicut precipue patꝫ in pueris ſimulrecipit per baptiſmum gratiam remittentem culpam ⁊ omnem aliumſacramenti effectum. ⁊ hoc etiam cōtingeret in adulto ſi. ſimul cuꝫ baptiſaretur votum baptiſmi habere inciperet. ⁊ idem eſt etiam in ſacramento penitentie quod conſummatur indiſpenſatione miniſtri abſoluentis.Cum enim aliquis actu abſoluiturconſequitur plenarie ſacramenti effectum. ſed ſi anteꝙͣ abſoluatur habeat hoc ſacramentum in voto qͣndoſcilꝫ proponit ſe ſubijcere clauibuseccleſie. iam virtus clauiū operaturin ip̄o ⁊ conſequitur remiſſionē culpe. Si qͥs tn̄ in ip̄a abſolutione incipit conteri ⁊ claues eccleſie habere īvoto. in ipſa abſolutione ſacerdotisculpa ei dimittitur ꝑ gratiā q̄ infūditur in hoc ſacramento. ſicut ⁊ alijs
ſacramentis noue legis. vnde qn̄qꝫꝯtingit ꝙ aliqui non ꝑfecte contritivirtute clauiū gratiā contritiōis cōſequūtur. dūmodo non ponāt obicēſpirituiſancto. ⁊ idē eſt in alijs ſacramentis noue legis ī quibꝰ gratia cōfertur. videtur tn̄ eſſe differentia int̓baptiſmū ⁊ penitentiā propter hocꝙ ſacramentū penitentie ſemper exhibetur adultis in quibus vt plurimū contritio precedit tempore confeſſionem ⁊ abſolutionem. baptiſmꝰautem multotiens confertur puerisin quibus votum baptiſmi non precedit. omnino autem ſimile apparetſi etiam baptiſmus exhiberetur adultis. ¶ Ad primum ergo dicenduꝫꝙ verbū hugonis non eſt ſic intelligendū quaſi ſententia Petri in ſacerdote abſoluente precedat tēpore ſententiam celi. i. dei remittentis culpāſed quia ſententia Petri approbat ſētentiam dei ¶ Ad ſcd̓m ſic dicendūꝙ medicina ſacramētalis operaturnon ſolum actu adhibita ſed etiam īꝓpoſito exiſtens ⁊ ideo qn̄qꝫ ſanatiovulneris precedit ſacramentaleꝫ abſolutionem. ¶ ¶ Ad tertiū dicendū ꝙnunqͣꝫ poteſt eſſe vera contritio ſinevoto clauiū eccleſieˡ quātūcunqꝫ ſitdolor de peccato preterito ⁊ propoſitum abſtinendi in futurum. ⁊ ideoin contritione culpa remittitur.Articulusᵐ xiꝰ.Dſecundum ſic proceditur.Uidetur ꝙ vir poſſit accipere crucem ad tranſfretandum vltra mare nolente vxorē ſi deeius incōtinentia timeatur. Non dehet enim homo p̄termittere ꝓpriā ſalutē ꝓ ſalute aliena. Sꝫ hō ꝓcuratſalutē ꝓpriā ꝑ hoc ꝙ cruce ſignaturſequēs plena remiſſionē ꝓcc̄oꝝ. gͦ n̄dꝫ hͦ p̄t̓mittē vt ꝓuideat ſal̓ti vxoris