Tertium.

ita ꝙ qui contra conſcientiam facitpeccat ¶ Ad primū ergo dicendumꝙ licꝫ hereticꝰ qui iurat conſcientiaerronea contradicente materialit̓ loquendo non facit cōtra legeꝫ dei. tn̄formaliter loquēdo contra legē deifacit. vt oſtenſuꝫ ē. ¶ Ad ſcd̓m dicendum ꝙ ſi alicui dictat cōſcientia vtfaciat illud quod ē contra lgē dei ſinon faciat peccat ⁊ ſimiliter ſi faciatpeccat. quia ignorantia iuris nō excuſat a peccato. niſi forte ſit ignorātia inuincibilis. ſicut eſt in furioſis ⁊amentibus qͣ omnino excuſat. nec tn̄ſequitur ꝙ ſit perplexus ſimpliciter.ſed ẜm quid. pōt em̄ erronea ꝯ̄ſcientiā deponere. ⁊ tūc faciens ẜm legeꝫdei non peccat. Non ē aūt incōueniens ꝙ aliquo poſito aliqͥs homo ſitperplexus. ſicut ſacerdos qui tenet̉cantare. ſi ſit in pcc̄o peccat cantādo⁊ non cantādo. nec tn̄ eſt ſimpliciterperplexus. quia pōt pn̄iam agere ⁊⁊ abſqꝫ pcc̄o cantare. ſicut etiā in ſyllogiſticis vno quodam incōueniētidato alia contingūt. vt dicitur in pͥmo phyſicoruꝫEinde queſitum eſt de pn̄iaEt circa hoc queſita ſūt duoPrimo vtrū ſi aliquis ſacerdos penitenti dicat. quicqͥd boni feceris ſit tibi in remiſſioneꝫ pcc̄oꝝ. ſitſatiſfactio ſacramentalis. ¶ Scd̓ovtrum ei qui p̄termiſit diuinū officium dicere cuꝫ teneretur ad ip̄m poſſit imponi alia pn̄ia ꝓ tali omiſſiōevel ſit ei īponēdū ꝙ iteret qd̓ omiſitArticulusᵐ .xxviij.D pͥmum ſic procedit̉. Uidetur ꝙ predicta ſatiſfactio nōſit ſacramentalis. Sacramētalis em̄ ſatiſfactio ad aliquid ligatSꝫ ille cui predictus modus ſatiſfactionis indicitur. ad nihil ligatur. ergo videtur ꝙ non ſit ſacramentalis

ſatiſfactio. ¶ Sꝫ contra. Illa videt̉eſſe ſacramentalis ſatiſfactio qͥ ꝑfc̄aad nihil aliud homo tenetur. Sꝫ penitens cui ſic ſatiſfactio iniūgitur aſacerdote nihil aliud tenetur implē.cum nihil aliud ſit ſibi mandatū. ergo hmōi ſatiſfactio eſt ſacramētalisRn̄ſ. dicendū. ꝙ hic eſt quadruplici diſtinctione vtendū. Primo eī cōſiderandū eſt ꝙ peccator eſt debitoralicuius ſatiſfactiōis duplicit̓. Unomodo ex iniūctione ſacerdotis. aliomodo ex peccato ꝯmiſſo. vnde ſi cōtingat ꝙ ſacerdos minoreꝫ ſatiſfaction imponat penitenti qͣꝫ ſit illa adquam obligatur ex qͣntitate ſui pcc̄iſubtracto eo quod remittitur virtute clauiū ⁊ contritionis precedentis.nihilominus penitēs ad aliquid vlterius obligatur. quod ſi in hac vitanon ꝑficiet in purgatorio exſoluet. ⁊ecōuerſo. ſi ſacerdos imponat maiorem penitentiā ꝙͣ penitens facere teneatur. penſata remiſſione que ē facta per vim clauiū ⁊ contritione precedente nihilominus penitens tenet̉facere quod ſibi iniūctum eſt ſi aſſitfacultas. ¶ Scd̓o conſideranduꝫ ꝙopus quod quis facit ex iniūctioneſacerdotis dupliciter valet penitēti.vno modo ex natura oꝑis. alio modo ex vi clauiū. Cum em̄ ſatiſfactioa ſacerdote abſoluente iniūcta ſit ꝑspenitentie. manifeſtum eſt ꝙ in ea operatur vis clauium. ita ꝙ ampliusvalꝫ ad expiandum peccatum ꝙ ſiꝓprio arbitrio homo facet ideꝫ opꝰ¶ Tertio conſiderāduꝫ eſt ꝙ ſatiſfactio ad duo valꝫ. valet eī ad expiationem culpe preterite. valꝫ etiam adcautelam culpe future. ſicut cum homo ieiunat ꝑ hoc prebetur ei remedium contra futuras cōcupiſcētiascarnis ¶ Item quarto conſiderādūſt ꝙ ſacerdos poteſt penitenti ſatiſ-

g