CerfiuM.
deo ſit certus numerus electoruꝫ incertum eſt vtrum inequales ſaluent̉mares ⁊ femine. vel equaliter tot mares quot femine. ſed ſi ſupponitur ꝙnon in equali numero mares ſaluentur et femine. poteſt dici ꝙ cum dicitur. hi qui nunc per redemptoreꝫ ſaluandi ſunt ⁊cͣ. pronomen non facit ꝑſonalem demonſtratiōem ſed ſimplicem. ſicut cum dicitur. hec herba creſcit in orto meo. vt intelligatur nihilaliud ſignificari qͣꝫ ꝙ ſoli ſaluādi abeo naſcerentur. quia nullus naſcēdoab eo traheret damnationis cauſaꝫnon autem poteſt dici ꝙ ijdē homines numero naſcerentur qui nūc naſcuntur. Manifeſtuꝫ eſt enim ꝙ nonpoteſt eſſe idem homo numero ſi abalio patre vel ab alia matre naſcat̉.Cum auteꝫ multi ſint qui ex pluribꝰvxoribus filios ſuſcipiunt qui ſaluātur ſi in ſtatu innocentie pluralitasvxorum non fuiſſꝫ impoſſibile eſſꝫ ꝙijdeꝫ homines numero tunc naſceretur qui nunc ſaluanturEinde queſitum eſt de actibus cōmunibus omnibꝰ hominibus. ¶ Et primo de cōſcientia ¶ Secūdo de penitentiaCirca primū queſita ſūt duo ¶ ¶ Primo vtrū conſcientia poſſit errareſSecundo vtrum conſciētia erronealiget.Articulusᵐ .xxvi.D primum ſic proceditur. videtur ꝙ conſciētia errare nōpoſſit. quia ad ro. ij. dicit gl.ꝙ conſcientia eſt lex intellectus noſtri que eſt lex nature. Sed lex naturalis errare non poteſt. ergo nec cōſcientia. ¶ Preterea Baſilius dicitꝙ ꝯſcientia eſt naturale iudicatoriūqd̓ non p̄t errare. vt pꝫ ī pͥmis prin
cipijs indemonſtrabilibus de quibꝰhomo naturaliter iudicat. ergo conſcientia non poteſt errare ¶ Sed cōtra eſt quod dominꝰ dicit Ioh̓. xvi.diſcipulis loquens. Uenit hora vtomnis qui interfecerit vos arbitretur ſe obſequium preſtare deo. Sedhoc non eſt niſi conſcientia errante.ergo conſcientia poteſt errare. ¶ Reſponſio dicendum ꝙ conſcientia ſic̄ip̄m nomen ſonat. importat applicationē ſciētie vel notitie humane adaliquem proprium actum. Omnisautem notitia quam homo habꝫ poteſt ad ſuum actum applicare ſiue memoriam. prout homo dicitur. habere conſcientiam teſtificantem ꝙ fecerit aliquid vel non fecerit. ſiue etiamſcientiam vniuerſalem vel particularem per quam homo poteſt cognoſcere vtrum aliquid ſit faciendū velnon faciendum. ⁊ ſecundum hoc cōſcientia dicitur vrgere vel impedireManifeſtum eſt autem ꝙ ſi accipiamus diuerſas hominis cognitionesin aliqua poteſt eſſe error et in aliqua non. In primis enim principijsnaturaliter cognitis ſiue ſint ſpeculatiua ſiue ſint operatiua nullus pōterrare. ſicut in hoc. Omne totum eſtmaius ſua parte. vel nulli iniuriameſſe faciendam. In alijs auteꝫ humanis cognitionibus magis particularibus ſiue pertineant ad partem ſenſitiuam ſiue ad rationem inferioreꝫque conſiderat humana. ſiue ad rationem ſuperiorem que conſiderat diuina poteſt multipliciter error accidere. Manifeſtū eſt auteꝫ ꝙ ī applicatione multarū ꝯgnitionū ad actū ꝓuenit error q̄cunqꝫ ꝯgnitionū fueriterronea. ſicut patꝫ ꝙ falſitas acciditin concluſione quecunqꝫ premiſſarūfuerit falſa. Sic ergo licꝫ ī ꝯgnitiōe