Quodlibet

rari debet ꝙ ẜm diuerſam condicionem iuuenū eſt in talibus procedendum Si eniꝫ eſſent adeo firmi ꝙ nōtimerentur a religionis propoſitoreſilire nō eſſet nc̄ariū eos inramēto vel voto obligare Et ſil̓r ſi eſſentadeo mobiles. ꝙ nec etiam crederentur iuramento vel voto poſſe firmari. ſed vt plurimum contingit ꝙ ſimplex propoſitum de facili mutat. obligationem autē voti vel iuramentiomnino obſeruant. vnde cum votovel iuramento ad frugem meliorisvite obligantur magnum beneficiuꝫeis preſtatur. ¶ Unde Auguſtinusdic̄ in epiſtola ad Armariū et Paulinam. ¶ Non te vouiſſe peniteat.imo gaude iam tibi non licere quodcum tuo detrimento licuiſſet. Felixeſt neceſſitas que in meliora compellit. ¶ Ad primum ergo dicenduꝫy Innocentius in quibuſdam litteris ad religioſos directis que incipiunt. ¶ Non ſolum in fauorem. ſic dicit Uobis de fratrum noſtrorum cōſilio in virtute obedientie ſub penaexcommunicationis auctoritate preſentium diſtrictius inhibemus. ne ante annum probationis elapſum. quieſt maxime in ſubſidiuꝫ fragilitatishumane regulariter inſtitutus quenqͣꝫ ad profeſſionem veſtri ordinis.ſeu ad renunciationem ſeculi faciendam recipere preſumatis. Ꝙ autemad probationem non recipiantur iuuenes. vel ꝙ voto vel iuramento nōobligentur ad intrandū ſine preiudicio temporis probationis nunꝙͣ inuenitur prohibitum. ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ legitima etas iudicatur tempore pubertatis. vt patꝫper capitulum inductum. Tunc eniꝫ

maxime incipit homo liberum vſuꝫrationis habere de his que pertinētad ſuam ſalutem. ¶ Eſt autem ſciendum ꝙ duplex eſt neceſſitas. Unaque excludit voluntatem. ſcilicet neceſſitas coactionis. et alia que ex voluntaria obligatione cauſatur. et voluntatem non excludit. et huiuſmodieſt obligatio iuramenti vel voti. vn̄de per coactionem non ſunt trahendi homines vel ad fidem vel ad religionem. ſed voto vel iuramento adhoc eos obligare nihil prohibet. etde hac neceſſitate auguſtinus dicit.Felix neceſſitas que in meliora cōpellit. Et per hoc patet ſolutio adtertium. ¶ Ad quartum dicendumꝙ in rebus voluntarijs ſicut et in naturalibꝰ non eſt iudicandū facile qd̓ꝯtingit in paucioribus. ſed quod cōtingit vt in pluribus Ꝙ autem intrantes religionem exeant. hoc contingit vt in paucioribus. multo enimplures de intrantibusⁱ remanent vtexperimento probatur ꝙͣ exeant.Ad quintum dicendum ꝙ cum dicitur. Non ſunt facienda bona vt veniant mala. ſi ly vt teneatur cauſaliter eſt omnino verum peccaret eniꝫſi quis ea intentione aliquem ad intrandum religionem induceret. vtpoſtmodum apoſtataret. Si veroly vt teneatur conſecutiue. ſic ab omnibus bonis eſſet abſtinendum. quiavix ſūt aliqua humana bona ex quibus occaſionaliter nō poſſunt ſequialiqua mala. Unde dicitur eccleſiaſtici vndecimo. Qui obſeruat ventūnō ſeminat. et qui conſiderat nubesnūꝙͣ metet. Tunc aūt ſolū aliqd̓ bonū eſſet p̄termittēdū ꝓpter cōſequēsmalū. qn̄ malū cōſequēs eſſet multo