Quodlibet

lus poteſt influere in animam humanam. ¶ Reſponſio dicendum ꝙ vnūquodqꝫ agens agit ẜm modū ſue nature. et ideo vbi ignoratur modꝰ nature rei. neceſſe eſt etiam vt modusactionis eius ignoretur. ¶ Modꝰ autem nature angelice eſt nobis ignotꝰſecundum ꝙ in ſe eſt. Nō eniꝫ in hacvita ſcire poſſumus de eis quid ſuntſed aliqualem cognitioneꝫ de eis habere poſſumꝰ per ſimilitudinem ſenſibilium rerum. vt Dionyſiꝰ dicit primo et ſecundo capitulis celeſtis hierarchie. Unde et modum actionisipſorum cognoſcere non poſſumusniſi per ſimilitudinem ſenſibiliū agentiuꝫ. Inuenimus auteꝫ in ſenſibilibꝰagentibꝰ ꝙ id quod eſt in actu agitin id qd̓ eſt in potentia. ⁊ ꝙ oportetꝙ agens coniungatur patienti ẜm ſitum per corporalem cōtactū. Quanto autem natura intellectualis eſt ſuperior. tāto ē magis actualis vtpote deo ſimilior. qui eſt actus purus.vnde ſuperiores angeli poſſūt agerein inferiores angelos. et in animasnoſtras. ſicut id quod ē in actu agitin id quod eſt in potētia. et huiꝰ modi acto dicitur influxus. Quod aūteſt in corporalibꝰ ſitus eſt in ſpiritualibus ordo. nam ſitus eſt quidā ordo partium corporalium ẜm locumet ideo ipſe ordo ſubſtantiarum ſpiritualium adinuiceꝫ ſufficit ad hoc ꝙvna influat in alteraꝫ. nec r̄quirituribi mediuꝫ corporale vl̓ locale. quiahuiuſmodi actiones ſunt ſupra locum et tempus que in corporalibusſunt. et per hoc patet ſolutio ad obiecta.Articulus octauus.D tertiuꝫ ſic proceditur. Uidetur ꝙ dyabolus ſemperſubſtantialiter inhabitet hominem quandocunqꝫ peccat morta-

lit̓. Culpa enim mortalis opponiturgrarie. Sed ſpiritus ſanctus ſemperinhabitat hominem cum gratia. ẜmillud .i. ad Corintheos tertio. Templum dei eſtis. ⁊ ſpiritus dei habitatin vobis. ergo etiaꝫ ſpiritus immundus ſemper inhabitat hominem cūculpa mortali. ¶ Sed contra eſt ꝙdiabolus per peccatū inhabitat hominem ſicut per ſuuꝫ effectum. Sednon omne peccatū mortale eſt a dyabolo. ſed quandoqꝫ a carne ⁊ a mūdo. ergo dyabolus nō ſemper inhabitat hominem cum culpa mortali.¶ Reſponſio dicendum ꝙ dyabolūinhabitare homineꝫ poteſt intelligidupliciter. Uno modo quantum adanimam. alio modo quantuꝫ ad corpus. Quantum ad animam quidemnon poteſt diabolus inhabitare hominem ſubſtantialiter. quia ſolus deus illabitur menti nec ita dyaboluscauſat culpam ſicut ſpiritus ſanctusgratiaꝫ. Spiritus eniꝫ ſanctꝰ interiꝰoperatur. ſed dyabolus exterius ſuggerit. vel quantum ad ſenſū vel quatum ad imaginationem. Dicitur tamen inhabitare affectum hominis ꝑeffectum malicie. non ſolum quandoex eius ſuggeſtione peccatum perpetratur. ſed etiam per quodcunqꝫ peccatum mortale. quia ex quolibetcūqꝫ peccato mortali homo ſeruitutidiaboli addicitur. Sed quantū adcorpus diabolus poteſt hominemſubſtātialiter inhabitare. ſicut patetin arrepticijs. ſed hoc magis pertinꝫad rationē pene ꝙ ad rationem culpe. Pene auteꝫ corporales huius vite non ſemper conſequntur culpamſed quandoqꝫ peccantibus non inferuntur. et quandoqꝫ nō peccātibusinferuntur vt dicitur Iohannis nono de ceco nato. et hoc eſt ẜm altitudineꝫ incomprehenſibiliū iudiciorū.