Primum.
¶ Re. dicendum ꝙ peccatū maximetranſgreſſionis eſt actus inordinatꝰex parte ergo actus peccatum eſt natura aliqua. Sed inordinatio eſt pͥuatio. et ẜm hanc peccatum diciturnihil. et ꝑ hoc pꝫ ſolutio ad obiecta.Articulus. xviij.D ſecūdum ſic procedebaturUidetur ꝙ periurium ſit grauius peccatumʳ ꝙͣ homicidium. dicit enim Bern̄. Ꝙ contra precepta prime tabule non poteſt diſpēſare nec deus nec homo. Contra precepta autem ſecūde tabule poteſt diſpenſare deus ſed non homo. ex quopoteſt accipi ꝙ grauius ſit peccarecontra precepta prime tabule ꝙͣ contra precepta ſecunde. Sed periuriuꝫeſt contra preceptum prime tabule.quod eſt. Non aſſumes nomen deitui in vanum Homicidium autem ēcontra preceptum ſecūde tabule Nōoccides. ergo grauius peccatum eſtperiurium ꝙͣ homicidium. ¶ Preterea grauiꝰ eſt peccare in deū ꝙ in hominem Sed periurium eſt peccatuꝫin deum. homicidium in hominem.ergo grauius peccatum eſt periuriūqͣꝫ homicidium. ¶ Sed contra. Pēaꝓportionatur culpe. Sed grauiꝰ punitur homicidiū qͣꝫ periuriū. ergo eſtgrauiꝰ pccm̄. ¶ Re. dicendū ꝙ ſic utapoſtolus dicit ad heb. vj. Homīesper maiores ſui iurant. et omnis controuerſie eorum finis eſt iuramentū.Fruſtra autem in cauſa homicidij cōtrouerſie finis eſſet iuramētum. ſi homicidium eſſet grauius peccatum qͣꝫperiurium. preſumeretur enim ꝙ quimaiorem culpam homicidij commiſiſſet. non vereretur minorem periurij incurrere. vnde ex hoc ip̄o ꝙ in cācuiuſlibet peccati defertur iuramētūmanifeſte oſtenditur ꝙ periuriuꝫ ꝓmaximo peccato debet haberi. nec i-
merito. quia periurare nomen dei videtur quedam diuini nominis denegatio. vn̄ ſcd̓m locum poſt idolatriam peccatum periurij tenet. vt ex oraine preceptorum apꝑet Sed ⁊ apd̓gentiles iuſiurādum erat honoratiſſimum. vt dicitur in prīcipio metha.Primas ergo rationes concedimus¶ Ad illud vero qd̓ in contrariumobijcit̉ dicēdū ꝙ in iudicio humanonon ſemper quantitas pene reſpōdetquantitati culpe. Interdum enim infligitur maior pena ꝓ minori culpaquando grauius nocumentuꝫ imminet hominibꝰ ex minori culpa. ſꝫ ẜmdei iudicium grauior culpa grauioripena punitur. vnde vt oſtendaturgrauitas idolatrie et periurij poſtꝙͣin primo precepto dixerat. Nō adorabis ea neqꝫ coles. ſubditur. exo. xxjEgo ſum dominus deus tuꝰ viſitāsiniquitates patrum. in filios. et poſtꝙͣ dixerat. Nō aſſumes nomen dn̄idei in vanum. ſubditur Nec enim habebit inſontem dominus eum qui aſſumpſit nomen dn̄i ſui fruſtra.¶ Articulus. xix.D tertium ſic proceditur. Uidetur ꝙ qui facit contra conſtitutionem pape per ignorātiam non peccat. Ut enim aug. dicitPeccatum adeo eſt voluntarium. ꝙſi non eſt voluntarium nō eſt peccatum. Sed ignorantia cauſat inuolūtarium. vt dicitur in. iij. eth̓. ergo qd̓fit ꝑ ignorantiam non eſſet peccatuꝫ¶ Preterea ẜm iura dominꝰ poteſtrepetere ſeruū ſuū ordinatū pꝰ certūtpus. hoc autē debet cōputari a tꝑeordīatōis nō a tꝑe noticie. ergo obligatio conſtitutionis pape obligat atempore noticie. ¶ Sed ꝯtra Ignorantia iuris non excuſat. Sed ꝯſtitutio pape facit ius. ergo qui facit cōtra ꝯſtitutionē pape ꝑ ignorantiam
c ij