Primum.
¶ Circa ea vero que ad omnes pertinēt querebatur de duabus partibꝰpenitentie. ¶ Primo de contritionevtrū ſcilꝫ cōtritus teneatur velle magis eſſe in inferno qͣꝫ peccare. ¶ Secundo de confeſſione.¶ Articulus ix.D primum ſic procedebaturUidetur ꝙ cōtritus non debeat magis velle eſſe in inferno ꝙͣ peccare. Pena eniꝫ inferni eſteterna ⁊ irremediabilis. De peccatoauteꝫ poteſt liberari per penitentiāergo magis debet velle peccare qͣꝫ īinferno eſſe. ¶ Pretereaᵇ pena inferni includit culpam. vna enim de penis inferni eſt verinis. id eſt conſcientie remorſus de culpa. Culpa autemnon includit penam inferni. ergo magis eſt eligenda culpa qͣꝫ pena inferni. ¶ Sed cōtra eſt quod Anſel. dic̄in li. de ſimilitudinibꝰ. ꝙ aliquis debet magis eligere eſſe in inferno ſineculpa. ꝙ in paradiſo cū culpa. quiaīnocens in inferno non ſentiret penam. ⁊ peccator in paradiſo nō gauderet de gloria. ¶ Rn̄ſ. dicēdū. ꝙ cōtritus tenetur in generali velle patimagis quacūqꝫ penam ꝙͣ peccare. ⁊hoc ideo quia contritio non poteſteſſe ſine charitate per quam omniadimittūtur peccata. Ex charitate eīplus homo diligit deum ꝙ ſeipſumpeccare autem eſt facere contra deūpuniri autem eſt aliquid pati cōtraſeipſum Unde charitas hoc requiritvt quamlibet penam homo contritus preeligat culpe. Sed in ſpecialideſcendere ad hanc penam vel ad iltam non tenetur. quinimo ſtulte faceret ſi quis ſeipſum vel alium ſolicitaret ſuper huiuſmodi particularibꝰpenis. Manifeſtum eſt em̄ ꝙ ſicut delectabilia plus mouent in particulari conſiderata ꝙ in cōmuni. ita ter-
ribilia plus terrentꝭ ſi in particulariconſiderentur. ⁊ aliqui ſunt qui minori tentatione non cadunt. qui forte maiori caderent. ſicut aliquis audiens adulterium non incitatur adlibidinem. ſed ſi per conſiderationeꝫdeſcendit ad ſingulas illecebras magis moueretur. Et ſimiliter aliquisnon refugeret pati mortem ꝓ chriſto. ſed ſi deſcenderet ad conſiderandum ſingulas penas magis retraheretur. Et ideo deſcendere in talibusad ſingula eſt inducere hominem intentationem ⁊ prebere occaſionempeccandi. ¶ Ad primum ergo dicēdum ꝙ culpa etiam mortalis de ſe ꝑpetua eſt. ſed ex ſola d̓i miſericordiaremedium habꝫ. Preterea plus preponderat bonum diuinum contraquod agit culpa bono nature create cui oppōitur pena. qͣꝫ perpetuitaspene temporalitati culpe. ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ remorſus conſcientie non eſt culpa ſed conſequēsad culpam ⁊ poſſet eſſe ſine culpa.vt in eo qui habet conſcientiam errantem de preterito commiſſo ſicutſi aliquis credat aliquid a ſe priuscommiſſum eſſe illicitum quod tamen licitum erat. ⁊ ipſe dum faceretlicituꝫ reputabat.Einde circa confeſſionem qͣrebantur tria. ¶ Primo vtꝝſufficiat ꝙ aliquis ſcripto cofiteatur an oportet ꝙ confiteaturverbo. ¶ Secundo an aliquis teneatur ſtatim confiteri habita oportunitate. vel poſſit expectare vſqꝫ adquadrageſimam ¶ Tertio vtrumparrochialis preſbyter debeat credere ſuo parrochiano dicenti ſe alteri confeſſum et dare ei euchariſtiamvel non.Artitulus decimus.