Liber̓ XIXcerei offerebantur et adhuc offeruntur.vt dicit Hugui. vnde qui ſeruiunt de cādelis cereis in eccleſia dicuntur ceroferarij. ſicut qui ſeruiunt in regum ⁊ pontificum aulis primicerij nominantur. vtdicit idem. Sigillis etiam cereis literemuniūtur et ſignantur ac ſecreta occultantur. priuilegia confirmantur. Tabule cera ſimplici vel colorata replentur etornantur in quibus variarum literaruꝫcaracteres ſtili officio vel inſcribūtur veletiam complanantur. Panni quoqꝫ linei ad vſus varios incerantur. Librosetiam inuolutos tutos reddit ne aquavel pluuia perfundātur. nam cera quandam habet vnctuoſitatem per quam humida fugat. et per pannorum poros ſtillicidia penetrare non permittit. in calore liqueſcit et deficit. frigore vero indureſcit. humidis et humefactis cedit. ſiccis vero et aſperis inhereſcit. et ideo humectantur ſigilla ne adhereat cera illoꝝliteris et figuris.Capitulum. LX¶ De cereoExeus per deriuationem a ceraa qua formatur eſt nominatus.vt dicit Iſidorꝰ libro. xx. de quoquidam ait ſic. hic cera nocturnos preſtabo cereus ignes. Subducta luce altera ſum tibi lux ⁊c̄. Nam ad hoc eſt vſus cereorum vt ex eorum lumine ea que ſuntin tenebris appareant ⁊ luceſcant in cereo. In cereo autem tria attendūtur ſcilicet materia vſus ⁊ diſpoſitio ſiue formaMateria vero triplex eſt. nam pro materia habet licnum ſiue ligmum. vt dicitIſido. ipſam ceram atqꝫ ignem. Ligmꝰqui et licnus dicitur filum eſt ſtupeum ⁊totius cerei ſubſtramentuꝫ. cera que circumuoluitur eſt luminis nutrimentumIgnis qui ſuperponitur ſiue ſuperaccenditur vtriuſqꝫ eſt finis et complementum. nam agens in licnum mediante cera conuertit vtrunqꝫ in ſuam ſimilitudinem. vnde et in diſpari natura mirabilem inter ſe habent aptiſſimam vnionē.Forma et diſpoſitio eius piramidalis alato incipiens et circūferentialiter conuertens. Uſus eius eſt vt illuminatiōisgratia candelabro affigatur vel clientulorum vel ceroferariorum manibus ante dominos deferatur.Capitulum. LXIDe lacteAc liquor eſt dulcis ⁊ candidusin mamimillis per actionem caloris ex ſanguine generatus. Velvt dicit Areſto. libro. xviij. Lac eſt ſanguis decoctus digeſtus non corruptus.Quando enim fetus propter magnitudinem non poteſt nutriri per vmbilicump̄paratur ei lac a natura ex ſanguine mēſtruo repulſo ad mammillas vbi digeritur et decoquitur. et ex albedine glandularum māmillarum in candoris ſpeciemtranſmutatur. vt dicit Conſtant̓. libroxix. Eadem eſt enim materia menſtruiſanguinis atqꝫ lactis. et ideo natura creat lac propter cibū nati quo cibatur extra. non ergo debet eſſe lacante tempuspartus nec poſt multum niſi accidat contra naturam. In illo enim tempore completur lactis digeſtio in animalibꝰ quehabent tempus vnicum ſtatutum ad pariendum ſed in mulieribus diuerſificatur. et propter hoc debet eſſe bonum lacneceſſario poſt ſex menſes. et eſt lac dulce quando eſt bene digeſtum et fuit neceſſarium propter cibum animalis quieſt dulcis. cibus enim omnium animalium non eſt niſi dulce et valde digeſtumvt dicit idem ibidem libro. xviij. Itemdicit areſto. libro. vi. Animalia ouantianon habent lac neqꝫ māmillas. et in omni lacte eſt aquoſitas tenuis ⁊ pars groſſa que caſeus dicitur. et lacquanto eſtſpiſſius tanto caſeus. et lac animaliumcarentium dentibus ſuperius coagulatur. lac vero animalis habētis dentes invtraqꝫ madibula non neqꝫ eius ſepumet lachuiuſmodi animalis eſt dulce ⁊ tenue vt lac cameli ⁊ eque ⁊ poſt aſine. Itēidem ibidem. In quibuſdam regionibꝰnon expectatur caprarum impregnatioſed accipitur vrtica et cum ea fricat̉ māmilla et exibit primo ſanguis. deinde qͣſi ſanies. et poſt lac bonum non peius laBB 3