Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

uſqꝫ Areſto. et Auicen. et Soli. Iſaacaūt in diet̉. vniuerſaliter tractat de aīalibus ꝓut ſunt humani corꝑis nutritiuanam quedam aīalia cōueniūt hūaneplexioni vt agni hedioues et porci interdomeſtica. cerui capreoli īter ſilueſtriaet quedam oīno cōtrariant̉. et hoc in nimio calore vt tiri ſerpenteſ. vel ī nimiafrigiditate vt aranee et ſcorpiones. quedam ꝟo nature hoīs diſſil̓ia ſunt. ſed tamen oīno repugnantia nec mortifera ſicut ſunt hericij lepores atqꝫ vulpescetera aīalia hn̄tia grauis odoriſ carnestalia enī aīalia peſſima p̄bent hūano corpori nutrimenta. ſilueſtria aūt aīalia ſūtcalidiora ſicciora macillentiora qͣꝫ doineſtica. tum ꝓpter motus cōtinuitateꝫet ꝓpter inhabitati aeris caliditatē. tumetiam ꝓpter nutrimenti ſui ſiccitatecarnes habent duriores indigeſtibiliores qd̓ ptꝫ qꝛ eaꝝ carnes occiſe non itacito putreſcunt ſicut domeſtice. Un̄ omnia ſilueſtria minus ſunt ſapida minꝰnutribilia qͣꝫ domeſtica exceptis capreolis ſiluaticis qui ceteris ſaporoſiores ſtjlaudabiliores nutribiliores. Corporaeniꝫ eoꝝ ex motu rarificant̉ humoresſubtiliant̉. pori aperiūtur hūores quiſunt cauſa grauitatis odoris diſſoluunt̉et ſic ſaporoſiores rōne motus laborisaccidentaliter efficiūtur. nam hmōi diſcurſus temꝑatur eoꝝ naturaliſ frigiditas. et in aīalibus ſilueſtribus magniexercicij multi motus grauitas ſaporꝭet odoris amputat̉ tenerior efficit̉ caro aꝑtis poris et reſolutis humoribuseoꝝ caro facilius et citius digerit̉bris incorꝑatur et ratione ſue ſiccitatisnaturalis tardius a membris diſſoluit̉.Inter iſta oīa aīalia quedam nutriūturin locis humidis aquoſis. eoꝝ carnesmultū ſunt nutritiue velociter digerūtur. ſed cito a mēbris diſſoluūtur. quedāvero paſcūtur in locis ſiccis montuoſiſet eoꝝ carnes ſunt laudabiliores ī cuſtodienda et regenda ſanitate cōueniētiores et in fortitudine duratiōe ībris ꝑfectiores. Aīalia aūt que domeſticantur paſcunt̉ in domibus carnes habent viſcoſiores groſſiores ꝓpter mul-tas comeſtiones et cibi ſui. corruptiōeset ideo durioris ſunt nutrimenti ad digerendum in ſtomacho epate tardioreſNam vt dicit ypo. ad cognitionem bonitatis nature aīaliū quo ad corꝑis nutrimentū cōfert ſcire loca paſcua vbi nutriunt̉. aerem humidū vel ſiccum in quocōuerſant̉ et qͣꝫtitatem motus quietisqualiter ſcꝫ in exercicio vel ocio naturaliter vel accidentaliter diſponuntur. Animalia aūt que naturaliter ſunt domeſtica minoris caloris ſunt et maioris hūiditatis qͣꝫ ſilueſtria. et eoꝝ carnes ſūtmolliores ad digerendū faciliores. exmulta enī quiete pori claudunt̉ incluſum calorem humores groſſi diſſoluuntur vn̄ carnes molleſcūt attenuantur.et qꝛ nimiū comedūt et bibunt augmentantur eoꝝ ſuꝑfluitates et pinguedineſmultiplicantur. et talium aīaliū corpora ſt̓ multū nutritiua ſapida. corpus venas facile penetratiua. ex multidine enī viſcoſitatis et humiditatiscorruptioni et putrefactioni ſunt vicīaet humoris ſuꝑflui generatiua. et qͣꝫuisnaturaliter nutriant tn̄ ꝓpter exceſſū humiditatis cito a membris diſſoluunturet ſic accidentaliter minus qͣꝫ ſilueſtrianutrimenti corꝑi adminiſtrant. qꝛ ſilueſtria et ſi parū nutriant verūtn̄. qꝛ duraſunt ad diſſoluendū tarda. in mēbrisin quibus aſſimilatur diutius perſeuerant. et accidentaliterantiqui ea nutrire aſſerebāt. In omni etiam genereanimaliū maſculina ſunt calidiora feminis et minoris hūiditatis. et ſubtilioris laudabilioris nutrimenti ſunt carnes maſculoꝝ qͣꝫ feminarū excepta caprina que in femina laudabilior eſt naturaliter qͣꝫ in mare. nam in femina eiuſhumiditas temꝑat ſiccitatem cōplexionalem. ſed maſculina caliditas intēditſiccitatem maſculi naturalem. et laudabilior eſt caro femina in hac ſpecie qͣꝫmaſculina. qꝛ magis ē temꝑata a ſiccitatis exceſſu elongata amplius. et hoc ſiue ſit recens ſiue antiquā maxime qn̄lacti adhuc eſt vicina. qꝛ tūc eiꝰ natura/lem ſiccītatē temꝑat. et laus lactiſ lauſfemineitatis. Aīalia ꝟo caſtrata īter