Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liberagroꝝ et arearum ſeu pratoꝝ dimēſoreslegati nuncij ac paſtores. Uirga ſiquidem ex triplici cōponitur ſubſtātia ſcꝫ excortice ligno medulla. mediāte medulla nutritur vegetatur. mediāte ligno erigitur ſuſtentat̉. corticis vero beneficōregit̉. et ab exterioris aeris iniuria defēſatur. Nam vt di. cōmentator ſupra lib.de plantis. Corticem habet pelle arborliguū oſſe. medullam loco vene. calor naturalis exn̄s potiſſimeⁱ in medullavirge mediante ramo a quo pullulat humorem attrahit a ſtipite radice quodgroſſius terreſtrius eſt in attracto humore tranſmutat̉ in lignū et in corticemqd̓ vero aquoſius eſt cōuertit in frondium multitudinē. qd̓ vnctuoſius eſt erpurius tranſmittit ad virge ſuꝑficieꝫ vtinde ꝓducat florem vt tandem fructū generet atqꝫ ſemen. Naſcit̉ aūt t̓aꝫ flos qͣꝫfructus de ſubſtātia virge ſine ip̄ius corruptione aliqua violatione. nam flos īſenſibil̓r ꝟga egrediēs erūpēs ꝟgāviolat nec deflorat. ſed fecūdat eam potitius ac ꝑficit et decorat. virga itaqꝫ nonꝑcipit fecūdatiōis gratiaꝫ nec potētiamgenerādi ex cōmixtione ſemīs ſicut aīantia ſed extore celeſti ꝑiter et calore ſolisUirga aūt ex quo aſcedit ſurſum ſempertendit ſuam ſummitatem ꝟſus celumerigit quouſqꝫ ꝑueniat ad ꝑfectū incrementū. et eſt media inter ramū ſtipitēſeu radicem a qua cōcipit fructum. inter fructū quē ꝓducit ex ſubſtātie ſue teneritudine flexibilis eſt valde defaciliinclinabilis in qͣꝫuis ꝑtem. Item virgaextrinſecus eſt arida ficca aſpera nodoſa ſed interius mollis eſt in medulla.et ſub cortice humoroſa. qͣꝫto aūt virgaplus creſcit tanto a terra plus recedit. qͣꝫto ſurſum altius ſuſtollit̉ tanto ī eiꝰacumine gracilior acutior inuenit̉ Itꝭvirga ex ſe debet eſſe erecta. ſed qn̄ eſt nouella ſi caſu aliquo ad terram incuruet̉difficile eſt vt indurata in illa curuitatead rectitudinem reuocet̉. īmo ſepe facilius frangit̉ qͣꝫ rectificet̉. qn̄ vero virga inuenitur curua in igne ponit̉ caloremeius rigorem duriciem reſoluētē remollientem ad formam rectitudinis faXVIIcilius reducitur. Item virga canibus ēodioſa et paruulis quia virga eoꝝ inſolētia coercetur.Capitū. CLXXVI De virgultoIrgultum a virga eſt dictū ẜmHug. eſt enī locus vbi multitudo creſcit virgarū. ẜm aūt Iſi.li. xvij. virgultū eſt ramus de robore ipſiue arboris pullulat. Sed ꝟga d̓r deramis oritur ꝓcedit. Uirgultū aūt ſinecōmixitione ſeminū ꝓcedit. In hyemevileſcit. in vere vero placet. qꝛ tunc vireſcit floreſcit p̄ciſum rurſum pullulat etreuiuiſcit a terra in ſuo ortu elongatur.et qͣꝫto plus creſcit tanto plus ꝟſus celum eleuat̉. Aliqn̄ dicit̉ virgultū viridariū vel virectu locus ſcꝫ viridis et amenus. plantis herbis virentibus cōſitꝰſicut ſupra de orto ptꝫ. q̄re in lr̄a O.Capitū CLXXVIIDDe viteItis dicit̉ a vinciendo qꝛ vinicitur ligatur. ẜm Iſi. aut vitꝭeſt dicta. eo vim habeat citiuſradicandi. vel dicūtur vites eo vimhabeant vt inuicem vittis ſe innectāt viciniſqꝫ arboribus reptando religenturꝰ.Eſt enī eaꝝ natura flexibilis quaſi ſcilicet brachijs quibuſdam quicquid cōprehenderint vi teneant conſtringant illa ligamina quibus arbores vel palos capiunt. capreoli dicuntur ſic dicti eo arbores capiunt vel mutuo ſe ꝯnectūt̉ quorum adminiculo freti palmites ventosſuſtinent et turbines ne frangant̉. Dicuntur etiam corimbi. qꝛ ſunt ſicut anuli quibus ꝓxima queqꝫ ligant ne longiꝰlaxati palmites ventoꝝ flatibus diſſipēturet ſine periculo fructus ſuos ſuſtine/ant̓. Uitibus autem iſta maxime cōueniunt oblaqueatio. Oblaqueri aūt ē terram circa radicem aperire velut lacꝰ efficere vt radix humore abundantius humectetur et caloris ſolaris radio faciliꝰpenetretur. Item conuenit eis putatioeſt putare virgam ex vite ſuꝑuacuā reſecare. cuius flagellum luxuriat. Itē eisQ