Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

in nobilibus antidotis ⁊ vnguētis. Naturas autem et virtutes ſingulorū quere in locis ſuis.Capitulum. CXL.De ruboUbus eſt denſitas ſpinaruꝫ ⁊ veprium ⁊ aliorū fruticuꝫ aculeoshabentiū quando in aliquo lococreſcunt ſimul. vt dicit Iſido. ⁊ eſt rubetum ſiue rubus nomen appropriatū ſpinoſo frutici ferenti mora agreſtia. quibꝰpaſtores releuant famē ſuam. Cuiꝰ fructus primo eſt rubeus ⁊ ideo a rubore fructuū eſt dictus rubus. in ramos longosgraciles ⁊ rotūdos ſpinoſos ⁊ denſatosſubrubeos et in ſe reflexos ſe diffundit.cuius folia ſunt breuia ⁊ in lateribꝰ ſuntſciſſa aliquātulū ⁊ acuta. habentia exterius quoſdā aculeos ꝑuulos. parū curuosªet aduncos valde pungitiuos. Vnde totus rubus a radice vſqꝫ ad ſummitateꝫ.aculeatus eſt ⁊ ſpinoſus cuiꝰ aculei verſus terrā parum recurui ad ſimilitudinēIdentiū ſunt formati. cuiꝰ fructus primoeſt viridis durus ⁊ valde ſtipticus deinde fit rubeus parū acetoſus vltimo efficitur niger ⁊ dulcis quādo penitus eſt maturus. Cuiꝰ ſuccus eſt rubeus ⁊ inficit ſicut ſanguīs. ⁊ eſt fructus exteriꝰ tenuiſſimapellicula ⁊ molli circūdatus folliculis quibuſdā diſtinctus ⁊ cum quadamrotuditate parum eleuatus ſed plenuseſt quadā carnoſitate humida interius ⁊granoſus. ⁊ eſt arbor medicinalis cū fructu ſuo. Eſt enī rubus frigidus et ſiccusẜm Plat. vt dicit idem. Dicit etiā conſtant̓. ſummitates eſſe eius ſtipticas etvalere contra calida apoſtemata ⁊ vſturas. ⁊ contra rubores oculorū ſi cime eicum albugine oui cōterātur ⁊ apponantur. ſuccus etiam turionū eius ⁊ cimarūvalet etiam contra diſſenteriā cū aquaordei. Hucuſqꝫ plat̉. de fructus auteꝫ eiꝰvtilitate quere ſupra in litera m. de moris agreſtibus. in terra quideꝫ ſterili creſcit et eſt optimū circa ortos ⁊ etiam vineas munimentū. Nam ſua ſpiſſitudine beſtias ⁊ tranſeūtes homines arcet abingreſſu. leporuꝫ ⁊ hmōi minutoꝝ aīaliūibel̓. XVII.eſt receptaculū. auiū in eo nidificantiuꝫdefenſaculū ⁊ latibulum. nam ad hoc dati ſunt ei aculei a natura vt eis quaſi cūmucronibus ſe defendat. ⁊ ideo manusinuadentiū fructus ſuos vulnerat ⁊ pungit. ⁊ ad ſua interiora aduerſarios ingredi nō permittit. Rubus etiam vmbroſus eſt et obſcurus ſua denſitate ſoli nonꝑuius. ⁊ ī deo colubris ⁊ alijs venenatisreptilibus eſt amicus. ⁊ ideo a rubo dicitur rubeta quedam rana venenoſa querubos inhabitat et frequentat. vnde iuxta rubos dormire non eſt tutum propter eius venenoſa. vt dicitur in hiſtoria ſuper exo.Capitulum. CXLE De rutaUta eſt medicinalis herba dictaeo ꝙ ſit feruentiſſima cuius duplex eſt ſpecies ſcilicet agreſtis ⁊domeſtica. et vtraqꝫ eſt feruida ſed agreſtis magis vt dicit Iſidorus libro. xvij.cap̄. vltimo. hanc venenis contrariari ⁊repugnare docent muſtele. que primo rutam comedunt ⁊ eius odore ſe muniuntet virtute anteqͣꝫ dimicent cum ſerpente vt dicit idem. immo muſtela vim rutenoſcens poſt ipſius eſum inuadit ſecureet interficit baſiliſcū. vt dicit pli. dyaſ.et conſtant̓. Multis ſiquidem laudibꝰ eāextollit. pli. libro. xx. ca. xxviij. fere p̄ cūctis herbis. dicit enī virtutem habere calidam ſcꝫ et ſiccam. ſtomachi cōfortatiuam ſi ſepe potetur. Item vim habet partus mortui expulſiuam. et īmundiciaruꝫmatricis eductiuam ⁊ cōſumptiua ⁊ perconſequens purgatiuā. Item virtutemhabet humoris venerei cōſumptiuam. ⁊ipſius appetitusⁱ in maſculis rep̄ſſiuamquia in eis intendit ſiccitatem ⁊ caloreꝫcōplexionalē in maſculis dominantē. exquarum qualitatū intenſione deſiccaturhumor ⁊ conſumitur qui ſolet eſſe in viris cauſa venerei appetitus. in mulieribus autem frigidis ⁊ humidis oꝑatur excauſa cōtraria cōtrarium ſupra dictis. decoctio etiā rute ſedat dura tormēta ventris ſi potet̉. hec herba calida ſi ſuper ventris regionē cathaplaſmet̉ mūdat et iu