Libel̓. XVII.Capitū VIDe aloeLōe etiam dicit̉ cuiuſdaꝫ herbeſuccus que herba aloen appellat̉Ahec herba in india et ꝑſia ⁊ locisalijs plurimis reꝑitur. cuius ſuccus exprimit̉ et ad igne decoquit̉. et poſt ſoli exponit̉ et exiccat̉ vt di. Plate. Aloe etiaꝫtria ſunt genera .ſ. citrinū epaticū et caballinū vt di. Plate. Et differūt iſte treſ.ſpēs in bonitate. nam bonū eſt caballinūmelius eſt epaticū. ſed optimū eſt citrinū. ⁊ diſcernunt̉ ex colore citrino ⁊ rufo⁊ p̄cipue cū frangitur puluis apparet ac.ſi eſſet puluis croci ⁊ eſt eius ſubſtantiaclara maxime qn̄ cōfringit̉ ꝑ minuta fruſtra. ⁊ qd̓ frangit̉ ex eo minꝰ eſt fetidū etminus amarū. Epaticū ꝟo alōe aſſil̓at̉ epati in colore. calorem enī habet epaticum .i. nigrū ⁊ foramina q̄dā velut ora venaꝝ. obſcuꝝ etiā habet ſubſtantiā ⁊ n̄ claram ⁊ eſt amariꝰ qͣꝫ eſt citrinū. Caballinū aūt aloe nigrū eſt ⁊ obſcurū ⁊ feculentam habet ſubſtantiam ⁊ amariſſimū ſaporem ⁊ horribiliſſimū odorē. Sophiſticaꝝ aūt caballinū ita vt videat̉ epaticūvel citrinū cū puluere croci ⁊ aceto ſi decies in illo intingat̉ ⁊ deſiccet̉. et tūc īnouatur eius color ⁊ odor vt citrinū vel epaticū videat̉. diſcernit̉ tn̄ qꝛ cū frangit̉et digitis cōfricat̉. ſtatim fetidiſſimumſentitur ⁊ amariſſimū inuenitur qd̓ nōeſt in epatico ⁊ citrino. omne aūt aloē qͣꝫto de ſua natura eſt minus amaꝝ eſt ⁊ minus fetidū eſt magis laudabile. Aloe ātqͣꝫuis ex natura ſit amarū. tn̄ multipliciter eſt vtile ⁊ ſalutiferū. nam flegma cōleram ⁊ malancoliam mundificat/ atqꝫpurgat. mēbra neruoſa cōfortat. ſtomachū a viſcoſis humoribus ⁊ nociuis euacuat. caput a dolore releuat. qm̄ fumoſitas ſtomachi caput grauat. viſum clarificat. ſplenem et ep̄ar deopilat. mēſtruaꝓuocat. in corꝑe diſcolorato bonū colorem generat. ab ydrope corpus p̄ſeruatet in principio curat. puluis eius cū melle datus lūbricos .i. vermes ventris necat. fluxum capillorū ꝓhibet. et a caſu p̄ſeruat. artheticos iuuat. pruriginē oculoꝝ placat. membroꝝ genitalium vlceraſanat. putredinem oris ⁊ gingiuarū mūdat. recentia vulnera ſanat. conſolidat:mundificat et deſiccat. amarum eſt ori.ſed dulce ſtomacho. ſtomachū enim īfrigidatum ⁊ debilitatū cōfortat et digeſtionem adiuuat ⁊ ꝓcurat. hec oīa de dyaſc.et Plate. et Auicen. excerpta ſunt¶ Apitulū. VII.De arundine.Rundo eſt media inter herbamet arborem. herba quidem robuſtior ⁊ durior ſed arbore eſt fragilior. exterius plana ⁊ interius vacua etcaua. nodoſa. leuis. in paludibus enutrita. ventis cedens. de facili manū ledēs. d̓arundine dicit. Iſi. li. xvi. Arundo ē dicta eo ꝙ cito areſcat. in indicis autē ſtagnis creſcūt arundines ex quarū radiceexp̄ſſum ſuauiſſimum ſuccum bibūtꝭ vnde et varro dicit Indica nō magna ī arbore creſcit arundo. Illius ⁊ lentis p̄mitur radicibus humor. dulcia cui nequeunt ſucco contendere mella.Ca pi. octauum¶ De amomoUomum vt dicit Iſido. libroxvij. eſt vocatum eo ꝙ babet odorem veluti cynamomum. naſcitur in ſiria ⁊ armenia. cuius frutex botroſum ſemen reddit ſibi cōnexum hn̄sflorem albū ſimilem viole et folia ſimilia brione odore etiam ſuo p̄bono ſomnos ſuauificat. Amomū eſt herba odorifera vt dicit dyaſco. et eſt coloris ſubrufi folia habens cōiuncta et ſemina copioſa habens ad modum viole florem album. Eſt amomi triplex ſpēs quoddaꝫenim eſt armenicum. et illud ceteris eſtnobiliuſ. fului quidā coloris. ſed odorisoptimi et virtutis maximi ac valoris.Aliud eſt qd̓ creſcit ī locis hūidis ⁊ aquoſis ⁊ ē lene tactu. ſaporē exprimēs atꝫ gerens. Tertium vocatur ponticum rufuꝫnō longū. Eſt autem eligendū qd̓ ē recēſ⁊ albū. ſemīe plenū ſuꝑ ꝟgas purpureasexpaſſum maxīe odoriferū ⁊ pōderoſumqd̓ maſticū quodā acumīe mordꝫ līguaꝫ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten