Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

lapide mollior ⁊ in ꝑtes innumerabilesdiuiſibilior. vn̄ arena frigida eſt et ſiccaminuta cōpreſſa grauiſſima in pondereqͣꝫuis ſit minuta ⁊ ſterilis ex ſe ꝓpter caloris ⁊ hūoris defectū ⁊ dn̄iuꝫ frigide ſiccitatis. ymbre ſuꝑueniēte n̄ diſſoluit̉. ſedpotiꝰ diluta aut ꝯſumpta lutea in puritate magis ꝯprimit̉ ⁊ ꝑte ꝑti fortiꝰ adherēte ampliꝰ ſolidat̉. Arenaꝝ etiā multitudine maris impetꝰ ſiſtit̉. ⁊ ad eiꝰ cumulosſe conſtringēs ne vltra ſibi aſſignatos adeo t̓mīos efffuat impedit̉. vt di. hiero.ſuꝑ Iere. v. c. Poſuit arenā t̓minū mari ⁊c̄. Habet etiā vniuerſal̓r naturā colatiua. vn̄ aqua ꝑ arenas colata dulcior etpurior inuenit̉. vt di. ꝯſtan. Itē virtutēhabet mētalloꝝ purgatiuā ⁊ ſua ꝯfricatōne rubiginis ꝯſumptiuā. auꝝ eī es ⁊ ferrū arene ꝯfricatōe clarificant̉. Itē ꝟtutē habet infrigidatiuā. reꝑcuſſiuā. opilatiuā tumoris ſedatiuā vtꝫ ī ethimolia .i.arena ex lapide fabrili reſoluta q̄ valetad oīa ſupra dicta. vt plane dicit ꝯſtan.Itē virtutē habet mineralē vel ſaltē ei ſimilē vel affinē vſi ⁊ interarenulas tā fluuiales qͣꝫ marinas auree arene ſepiꝰ inueniunt̉. Lapides etiā politi ⁊ geme p̄cioſe ī marino litore inueniūt̉ int̓ arenulas. Itē arene tā fluuiales qͣꝫ marine exventis ꝯͣrijs ip̄as arenulaꝝ ꝑticulas eleuātibꝰ ſepiꝰ in maris oſtijs ⁊ litoribꝰ coaceruant̉ ⁊ ex arenis ſic accumulatis aq̄fluuiales ne mare ſubintrēt aliquotiēsretardāt̉. vt di. hier. ſuꝑ amos. viij. Ibidefluet ſic̄ riuꝰ egipti ⁊c̄. vbi exp̄ſſe d̓r ꝙaquā nili ꝓpt̓ obſtates arenarū cumulosꝯtingit īpediri. nā circa fluīs deſcēſuꝫ ꝑiter aggregata arena aqua nili ī mare deſcēdere nō ꝑmittit. ſed potiꝰ refluere perplana egipti manifeſtiſſime coartat̉. ſedquāto illis cumul̓ arenoſis aqͣ redire cōpellit̉. tāto eiſdē diſſipatis cū maiori īpetu ī mare deſcēdere ꝓfundiꝰ ꝑhibet̉. vt dicit hiero. ibidē. Itē arenaꝝ obſtaculis īmari ſub aqͣ ſuꝑficie occultatis occurrere vel reſiſtere maxīe eſt difficile ⁊ ꝑiculoſuꝫ vtꝫ ſupra vbi d̓ maris ꝑicul̓ ꝑtractat̉Capitulum ſecundum De argillaRgilla eſt terra tenax glutinoſa ⁊ viſcoſa ad varia figuloꝝ oꝑadiſpoſita atqꝫ apta. Et ē ẜm vſid. li. xvi. ca. i. ab argis ſic vocata apudquos primo ex tali materia vaſa fictiliaſunt effecta. ⁊ vt ibidē d̓r talis terra peractionē caloris liquidiores ꝑtes ꝯſumētis ⁊ terreſtriores ꝯſolidantis in laterēcōmutat̉. ſepe enim ꝯtingit ꝙ talis terralutea vnctuoſa frigiditate aquā cōgelāte in lapidē cōmutat̉. Sepe enī accidittalis trāſmutatio ſcꝫ luti vnctuoſi in lapidem ex calore coagulāte. Sicut enimdicitur li. iiij. meth̓. Lutum vnctuoſumaptū eſt huic trāſmutatōni ſcꝫ in lapidper calidi coagulationē quare vnctuoſuꝫeſt mediū inter viſcoſum et vaporatiuūhabens humidū viſcoſum. vn̄ gratia vaporatiui pōt a calido coagulari. gratia viſcoſi nō poteſt ex toto educi ſed ampliuscōprimi ⁊ ꝯſolidari ⁊ ſic in lapidē tranſmutari vt ibi dicit cōmētator. argilla ēfrigiditate ſua ſanguinis reſtrictiua. vtdicit cōſtan. argilla ſi cū forti aceto fuerit diſtemꝑata appoſita fronti ⁊ tꝑibꝰ ꝓhibet ſanguinē de naribꝰ fluentēCapitulum terciūDe alabaſtroLabaſtrum vt dicit Iſido. libroxvi. ca. v. eſt lapis cadidus intertinctus varijs coloribus ex quoeuangelici illius vngenti vaſculum factum fuit. ex hoc enī cauantur vaſa vngētaria. quia vngenta cuſtodit poptime incorrupta. naſcitur autē circa thebas egiptias et damaſcum ceteris candidior.ſed probatiſſimus de india tranſportat̉.hͨ lapis a dyaſcoride nicomar dicitur. etdicit valere hunc lapidem ad victoriāobtinēdā. et dicit etiam ꝙ generat ⁊ cōſeruat amiciciā.Capitulum quar De aurotumUrū ab aura eſt dictū vt di. Iſido. li. xvi. eo ꝙ reꝑcuſſo aere pl̓ꝰrefulget. naturale eī eſt vt metalloꝝ ſplēdor plus fulgeat luce aliqua reꝑcuſſus. Hinc ⁊ aurarij ſunt dicti quoruꝫ