Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

ſubdit. Tonitruum eſt ſpacioꝝ aeris ſibi occurrentiū ſonus ẜm Areſ. in li. methe. Tonitruū nihil aliud eſt qͣꝫ extīctioignis in nube. vapor enī ſiccus eleuatuset calore aerꝭ inflammatus qn̄ a nube aquoſa intercipit̉ ſubito extinguit̉. et ertali extinctionē ſtrepitus tonitrui generatur. ſicut qn̄ in aqua extinguit̉ ferrum ignitū fit ſonitus atqꝫ ſtridor. deſcēdit autem tonitrus ſepe cum fulmine. ettunc magis ledit. vt dicit Be. vn̄ obeſtfructibus cum aduenerit cum choruſcatione et ſulmine ſine pluma. Cum veroaccidit cum pluma ꝓdeſt. vt dicit idemTonitruū igitur motu ſuo omnia cōcutit. cerebrum cōmouet. animū terret. vinum in doleis ꝑturbat cōmouet corrūpit. vt di. Areſto. Si venerit in hora cubationis anium oua ledit. mulieres perturiētes ſepe abortiri facit. turres altasſepe cōcutit impetu ſuo et deijcit. arboreſaltas diruit radicitus euellit. et freq̄ntius in locis altis qͣꝫ in humilibusᶠ et demiſſis ledere cōſueuit. vt dicit Be. Amfractuoſum et quaſi orbicularem ſonuꝫfacit et aerem quodam ī equali ſuſurrio circuitū cōcutit ita ſpeciem ſtrepitus rote vehiculi exprimitˢ quodammōet p̄tentendit. vt di. Caſſi. Et talis circularis ſonus accidit forſitan ex rotunditate nubium in quibus vapor ſiue ventꝰqui cauſa eſt tonitrui diſſil̓iter agitaturqꝛ nūc ſurſum nūc deorſum nūc an̄ nuncretro cōcauitatem nubiū cōmouetur. C apitulū. XIIII. De choruſcatione.Horuſcatio ẜm Areſti. cōprehēdit fulgur fulmen et ꝓprie dictāchoruſcatiōem. nam ꝓprie dictachoruſcatio eſt apparitio ſubita vaporisſubtilis īflamati euaneſcētis ī aere ſinedeſcenſu ad terram Fulgurꝟoſiue fulguratio eſt ignis ſubtilis. groſſior tamēchoruſcatione ad terram deſcēdēs. qui penetrat herbas res molles ſicut ponūt philoſophi vt recitat̉ in. iij. phiſice algazel̓. Capitulum. Xv De fulmine.Ulmen vero eſt vapor ignitꝰpactus et ſolidus impetuoſe cadens maioris vis qͣꝫ ſit fulgur.cutit enī qd̓ tangit penetrat et vrit ſiueliquefacit diuidit ſcindit nihil corporale ei reſiſtit. Et ſcd̓m hoc dicit̉ Iſi.fulgurare idem eſt ferire. qꝛ ſicut ideꝫdicit. Ex ſubtilioribus ꝑtibus elemētorum cōponit̉ ex quibus maior vis penetrandi relinquit̉. et ictꝰ celeſtis iaculi ab Iſi. nuncupant̉. generat̉ autē ex vapore gͣroſſo cōpoſito excontrarijs diuerſis eleuato et vehementi calore ignitoinflammato qui colliſione ventoꝝ attritu nubiū impellit̉. quaſi lapis igneꝰ decōcauitate nubium deorſum violentiāad modū iaculi cōmouet̉. vnde fulminacolliſa ad modū lampadis fulgida vi inflammationis diſcurrere aera diſcernunt̉. Et qͣꝫuis ignee ſint nature. tamē violentiā motus ꝯtra naturam ignisinferius deſcendere cōpellūtur. vt di. beda. In ſuo autē deſcenſu incendit vritet tunc dicitur fulgur. vt dicit Iſi. penetrat et findit tunc dicitur fulmē vt dicet idem vbi autem vrit ſecum fumumfetorem peſſimum gignit. ſuꝑ loca altafrequentius cadere conſueuit. in forteeſtate aut ī forti hyeme raro ſunt fulguratōes. ſed in principio autūni in fineveris. vt di. beda. Phūs li. ij. ca. lij. in hyeme et eſtate raro fiunt fulmina. qꝛ ī hyemē ꝓpter frigus vapor in aere gignitur. In eſtate ꝟo ꝓpter ficcitatem ſubtilitatem aeris fit aggregatio vaporꝭin nubibus. ſed in autumno et in vere ēaer mobilis nimboſus. et ideo tūc ſepiꝰfulgurat Itē ca. liij. di. idem fulminuꝫplura genera traduntur. nam que ficcaveniunt non adurunt ſed diſſipant. quehumida non vrunt ſed infuſcant. tertiūeſt clarum vocant qd̓ mire eſt nature.nam vinum exhaurit in dolijs intactisvaſis. aurum et argentum liquat ſacculnon combuſtis. Quid autem ſit choruſcatio et vnde ꝓuenit. diuerſi diuerſimode tradiderunt. Dixit enī empedocles choruſcatio eſt ignis occultatus iunubibus ex radijs ſolis. Et hoc dicit Are.eſſe falſum qꝛ ſi hoc eſſꝫ ex omni nube do