Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber. XI.aggregatōēm et cōfractiōem radioꝝ. etioniues in montibus plus abūdāt. Itēuix vi caloris reſoluta terrā imbuit. remollit et inebriat quā an̄ reſolutōeꝫ frigiditatis ſue coartatōe ī ſua ſuꝑficie fortius indurabat. vt di. grego. Iteꝫ nixpter ſue ſubſtātie mollicie et leuitatemin ſuo deſcenſu ſtrepitū vel ſonū non generat. īmo ſenſibiliter de occulto aerisſcēdēs iuterſticio ſuauiter ſuꝑficiei terre ſe applicat et equaliter ſe coaptat. It̓nix in candore ſuo et pulchritudine adſui aſpectū o culos intuētiū ꝓuocat. ſedſi nimis diu aſpiciat̉ ſpūm viſibilē diſgregat et valde immutat. Item aqͣ niuea potentionali et actuaſi frigiditateſua fluxū ventris reprimit conſtringitneruos ꝑcutit ꝯtrahit opilat ſuꝑfluita mēſtruoſā ſtrumoſ a ꝯtinue bibētibꝰ generat. membra ſtupida qͣſi dormitantia cito reddit lapidē in veſica gignit. et frigidam ydropoſim ꝓuocat nutrit. vt dicit Conſtan.Capitulum. XII.De nebula.Ebula eſt imp̄ſſio facta ex reſon lutōne nubiū reſolutaꝝ in aquāe pluuialē. vt di. Areſto. vaporesenī ſic reſoluti diſꝑſi ſingulas aeristiculas ac diffuſi nebulā gignūt inducūt. que qͣꝫto eſt terre vicinior tāto ſpiſſior eſt obſcurior et frigidior inuenit̉.a terra ꝟo eleuata magis eſt ſoli ꝑuia.et minus eſt frigida obſcura. Quado aūt nebula a ſole attracta totalit̓ ſurſum mouet̉. in materiā redit nubis.future pluuie eſt ſignificatiua. qn̄ auteꝫtotalitera radijs ſolis reꝑcuſſa deorſumcadit et in ſuam redit originem deficiteuaneſcit vn̄ purgato aere futurā preſagit ſerenitate. Eſt aūt aliqn̄ corrupta exvaporibus ex quibus generat̉ et tūc ml̓tum eſt nociua. floꝝ etiam et germinantiū vineaꝝ eſt corruptiua et diuerſaꝝ infirmitatū animalibus inductiua. latronibus et ꝑuerſis eſt amica. qꝛ inſidiaruꝫip̄oꝝ eſt occultatiua. itinerantiū et peregrinantiū impeditiua. qꝛ ī magna nebula obſcura viā eſt incognita et incertaradioꝝ ſolis et aliarum ſtellarū eſt interceptiua. ideo nauigantibus eſt grauiset ꝑiculoſa. vt dicit Beda. qꝛ duꝫ nebule obſcuritas ſuꝑficiem maris occupatquo debeat nauta recte vertere gubernaculum ignorat aut ambigit.Capitulum. XIII De tonitruo.Ap̄ſſionum que generantur īaere ex vapore duplici. prima ētonitrus. que eſt imp̄ſſio generata in aquea ſubſtantia nubis ꝓpter vaporis calidi et ſicci agitatiōem huc et illuc fugiēsſuum cōtrarium ab omni parte coartatiin ſe ex hoc inflammati. extinguentisſe tandem in nube rūpentis. vt dicitAriſt. Uel generat̉ tonitrꝰ ex colluſionenubium ẜm phūm qn̄ a ventis ꝯtrarijsagitate nubes ad inuiceꝫ colliduntur. exmutua colliſione ad inuicem violentacōfractione fit cōcuſſio in aere ſtrepitus que tonitrus ab antiqͥs eſt nominatus. Dicitur autem tonitrꝰ vel tonitruūa terrore eo ſonꝰ terreat audiētes. vtdicit Iſi. Nam tonus idem eſt ſonusqꝛ interdū tam acriter cōcutit oīa. ita vtcelū diſcerpſiſſe videatur. qꝛ cum ꝓcella vehementiſſimi venti in nubibꝰ ſe repente immerſerit. turbine inualeſcēteexitūqꝫ querente nubem excauat et conſtringit. impetu magno incidit et diuidit ꝑtes nubis. ac ſic horrēdo fragoread aures venit. qd̓ mirari nullus dꝫ. cuꝫveſica qͣꝫuis ſit ꝑua tn̄ magnū ſonū comploſa efficit emittit. Cum tonitruo vero ſimul fulguremittit̉. ſed celerius videtur fulgur. qꝛ clarū eſt. tonitruus autēvenit tardius ad aures. qꝛ ſubtilior ē viſus qͣꝫ auditus. et primo videt lucemſiue fulgidum lumen qd̓ ꝓcedit qͣꝫ audiat ſonitum ſubſequentem ſicut priꝰvidet ictum hoīs arborem incidentis qͣꝫaudiat ip̄m ſonum. Hucuſqꝫ Iſido. Etiſta Iſi. de cauſa tonitrui cōcordatſi cum philoſopho dicēte. Tonitrus inquit eſt ſpūs ventoꝝ in ſinu nubium receptus qui virtute mobilitatis ſue qͣſiibet ꝑtes nubis interrumpit. et ſtrepitūac fragorem tonitrui introducit. vndex 2