Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liberfinitas dicit̉ infinita. eius ꝟtusſit infinita limitata ſcꝫ neqꝫ coartata ſicut virtus eſt diuina. Et ideo dicitPlato. materia fluit in infinituꝫ niſiforma ſiſtat fluxum. ideo corꝑa multum habent de materia parū de formacreſcūt multū. vt patet in arboribꝰ. id̓ooſſa parū habent ſenſibilitatis. qꝛ multum habēt materie terreſtreitatis. vtdicit Auicēna. Latet aūt in materia potentia quedā actiua que eſt forma incōpleta. hec potētia eſt ꝯmunis duobꝰtrarijs. vnde quādo illa potētia ducit̉ adactuꝫ vniꝰ forme. appetit ſtatim eſſe ſubforma ꝯtraria. vt iſta potentia que ꝯmuniter ſe habet ad frigidū calidū quādoactualiter eſt ſub frigido ſtatim appetiteſſe ſub ꝯtrario. Vnde nulla forma corruptibiliū generabiliū poteſt ſufficiēter cōplere potentia actiuaꝫ in materiaquin ſemꝑ appetat impleri aliā formaIlla aūt forma ſit diſparata pōtinduci niſi per corruptionē forme p̄ſentis. ẜm ergo virtꝰ agētis īmiſſa corrūpit p̄ſente ſic excitat forma actiuam adformā ꝯtrariā. dat ei paulatim cōpletius eſſe donec fuerit ſub eſſe cōpletiſſimo illiꝰ forme. Has multas alias proprietates habet materia quas eſſet hicſuperſluū recitare. quere tamen ſupra li.viij. de bonitate mundi.Caꝑitulum .I.De formaXiam recitatis ꝓprietatibꝰ materie. relucēt ꝓprietates ipſiꝰ forme ẜm Areſto. in li. de qͥnqꝫ ſubſtātijseſt qͣſi lumē vnicuiqꝫ pulcritudinē eſſentiam ſignū tribuēs. Forme aūt lumenmaterie infuſum deſcendēdo fit debileobſcurū ẜm materie capacitatē. Eſt aūtforma differētia qua differt aliqͥd ab aliquo. vt dicit idē. Forma aūt alia ē eſſentialis alia accidentalis. Eſſentialis forma eſt illa que adueniēs materie perficit ſecū ꝯuenit ad rei alicuiꝰ ꝑfectio. qua poſita res ponit̉. et quā deſtructanihil rei ſubſtātia inuenit̉. Un̄. iij. philicoꝝ d̓r. Forma materia eſt oīm accidentiū. Forma etiā accidētalis perHecimusficit res neqꝫ facit eas ſicut d̓r. viij. metha. ſed quelibet forma accidētalis indiget forma ſubſtanti ali que eſt cauſa forme accidentalis. Forma ꝟo omnis ſimplicior eſt actualior nobilior materiaEt ideo ẜm Areſt. li. de aīalibꝰ. Formaſe habet per modū viri. qꝛ poteſt informare multas materias. ſicut vir poteſt fecūdare multas feminas. Vnde ẜm exigentiam forme que eſt imprimēda materieoportet materiā diſponi p̄parari. quiaſi de materia terre debet fieri ignis oportet vt terra ſubtiliet̉ depuret̉ ſimplicior fiat. Si vero ecōuerſo tūc ecōuerſoEſt aūt forma materie manifeſtatiua.nunqͣꝫ enim poteſt ſenſu videri materianiſi ſubſtātiali vel accidentali forma ſitimbuta. aut per viam priuationis ſicutvidetur tenebra videndo nihil. ſic̄ auditur ſilentiū audiēdo ſonū. vt dicitCalcidius ſuꝑ pla. ꝯmentator ſuꝑ pri methaphiſice dicit. Materia ē cauſa quare male videmus res creatas. vnde nihil eſt cōmunius generalius. tamen nihil ignobilius qͣꝫ ſit materia. qꝛnunqͣꝫ videtur ſine forma. nec etiam poteſt videri forma niſi materie actu ſitconiuncta. vbi vero plus eſt de forma ibiminus eſt de materia. ſicut dicit̉. iiij. metha. et ecōuerſo vbi plus eſt de materiaibi minus eſt de forma. et eſt res magisgroſſa impura. magis ignobilis et obſcura. quanto a nobilitate forme amplius eſt remota. Formarū autē alia ſpūalis alia corꝑalis. Corꝑalis vero alia celeſtis alia elementaris. Forma autē celeſtis eſt ita actiua complet totū appetitum materie ſue. ideo ꝓpter preſentiaꝫſue forme cōplentis totaliter ꝑficientis celeſtē materiā ſubſtantia celi poteſt deſtrui vel corrumpi ſed potius formam ſuā que in ſuo actu ꝑfectiſſima eſtin eſſe ꝑpetuo conſeruari. Forma ꝟo elementaris poteſt cōplere tantā potentiam materie ſue nec eius ꝑficere appetitum. ideo relinquit illius potētie materialis aliquid incōpletū ꝓpter qd̓ ſemper appetit nouam formā. ideo talia corpora ſunt ſemꝑ corruptibilia quo. ad potentiā etiā ſepius quo ad actu. Quāv 2