Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Nonusquādo ſol ē in piſcibꝰ incipit a. xvi. diefebruarij vſqꝫ in. xviij. diē marcij. vt dicit ꝯſtā. Eſt aūt hyems frigida hūidafleumatis nutritiua magis tn̄ dn̄at̉ frigiditas qͣꝫ hūiditas. qꝛ magna fit aeris aq̄ ꝯſtrictō. ꝯgelato ꝓpt̓nimiā ſol̓ elōgatōeꝫ. ex frigꝰ modicū tūc tꝑis generat̉. Un̄ hyems eſtati penitꝰ ē ꝯͣrīa.oīa viuētia naſcētia bn̄ficio eſtatis rigore hyemali mortificāt̉. eſtatis p̄terite veſtigia ī hieme penitꝰ ānullāt̉. niues aqͣꝝ inundatōes ī hyeme multiplicāt̉ vie qͣꝫ ſemite lubrice lutoſe ī hyemeefficiunt̉. pori terre glaciali frigore ꝯſtrīgunt̉. oīm corpoꝝ vmbre ī hyeme plꝰ qͣꝫ īeſtate ꝓlongant̉. Poris terre clauſis inſuꝑficie exteriori corꝑa infrigidantur.Interiꝰ tn̄ ꝑtes calide fugiētes dn̄antēfrigiditatē inaggerant. ideo aqͣ puteales fontane ī hyeme ſentiunt̉ magis calide qͣꝫ in eſtate. qꝛ calor naturalis fugiens ꝯriā ſibi aeris frigiditatē interiorapetit in venis puteoꝝ fontiū ſe includit. ideo ꝓpt̓ caloris pn̄tia aque in fonte vel in puteo gelant̉. Itē hyemalisaſperitas hoīes efficit pigros et deſidesad operādū. Nerui ꝯſtringēte frigiditate ꝯtrahunt̉ quodāmō coartāturpter qd̓ mēbra ad operādū ita de facililaxant̉. Itē ex frigore hyemale claudunturpori. reuocato calore naturali ad īteriora ꝟtutes aīales ꝯfortant̉ ꝓpter qd̓excitat̉ appetitꝰ et plura neceſſario cibaria plus qͣꝫ in alijs temporibꝰ reqͥrūtur.Unde Ipo. in ampho. Ventres hyemenatura ſunt calidiores ſomni longiſſimi. In his ergo horis plures oblatōnesdande ſunt. calor enī eſt multꝰ. et multoindiget nutrimēto ⁊c̄. Itē qn̄ hyems ſuas excedit qͣlitates. varie paſſiōes ī corporibꝰ in ꝯcauitatibꝰ corporis aggregantur inueniētes viā euaporatōis calefiūt citiꝰ putrefiunt exquo neceſſarioinfirmitates varie ꝓcreātur.Capitulum. VIII.De menſeEnſis eſt nomen grecum. de lune nomine tractū. Luna enī greco ſermone mene vocatur. Nam apudhebreos menſes legitimi ex curſu ſolis ſed ex lune motu cūcupant̉. Egyptijaūt primi ꝓpter velociorē lune curſuꝫ nomen mēſis primo ex ſolis curſu inuenerunt. quoniā tardior ſolis motꝰ faciliuspoterat cōprehēdi. vt di. Iſi. Eſt aūt triplex mēſis .ſ. ſolaris qͣꝫdiu ſol moratur īvno ſigno ꝑagrādo. eſt vſualis illd̓ ſpaciū .ſ. dierū qd̓ in noſtris martilogijstinet̉. Et eſt mēſis lunaris .ſ. ſpaciū quoluna recedit ab vno pūcto firmamentirediēs ad idē punctū. cōtinet ī ſe. xxvijdies ſeptē horas. luna morat̉ duos dies in quolibet ſigno byſſe hore. exeo ꝟo morat̉ ī quolibet ſigno duosdies. ſint. xij. ſigna. habēt̉. xxiiij. diesex eo ꝟo morat. vi. horas exeūt treſdies p̄dictis. xxiiij. diebꝰ adiūcti faciunt. xxvij. xij. vero byſſe ſpaciū ſupplentvniꝰ hore integre. ex quo ptꝫ luna circuit zodiacū a pūcto ad pūctū xxvij.dies. vij. horas. Alio ſumit̉ mēſislunaris lunatōe. vt pꝫ ī āno lunari.re ſupra. Cōtinet itaqꝫ mēſis. iiij. ſeptimanas. ſeptimana. vij. dies naturales.dies. .iiij. qͣdrātes. qͣdrās ſex horas. horaiiij. pūcta. pūctū. x. momēta. momētumxij. vncias vncia. xlvij. athomos. athomꝰvlteriꝰ diuidit̉ ꝓpter ſui breuitatem.Sunt aūt mēſes. xij. vſuales. quoꝝ primus d̓r ianuariꝰ a iano dictꝰ cui fuit cōſecratus. qꝛ vt di. aug. gētiles credētes ia ducē quēdaꝫ deū eſſe in his kalēdis plurimū venerabātur. ei duas facies figurabāt. vnaꝫ pꝰ ſe aliā an̄. qꝛ eratterminꝰ āni prioris principiū ſequētiſModo aūt d̓r ianuariꝰ. eo ſit limesianua āni. Un̄ bifrons ianꝰ depingit̉. vtanni introitꝰ exitꝰ demōſtret̉. vt di. Iſi.Depingit̉ aūt comedēs de cipho bibēſqꝛ tūc aīalia abūdantiorē cibi copiā exigūt reqͥrūt. qꝛ tūc tꝑis ꝓpter ſubintrationē caloris ad interiora maxime vigetappetitꝰ. Iſte etiā mēſis hꝫ noctes lōgaſhoraꝝ. xvi. dies breuiores horaꝝ .ſ. viij.Capitulum. IX. De feoruariocundus menſis eſt februariꝰ afebruo .i. plutone dictus. cuit 2