Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Octauusanimatū. tamen certū eſt ſtellarū lucēde nocte ſepius videri. Imp̄ſſio enī oꝑatio lucis eſt manifeſta in mari. qꝛfluit refluit applicationē lune ad aliquē ſitum ſiue illumīet aerem ſiue nonIn viſceribꝰ etiā terre vbi non attingitlumē ꝟtus lucis oꝑatur. vt patet in mineralibꝰ rebꝰ alijs ibidem generatis.breuiter pn̄tia lucis eſt neceſſariā ī omni corꝑe mixto. quā ꝯtraria in elemētatis vniūtur. Lux itaqꝫ a ſūmo celo empireo vſqꝫ ad centrū mūdi eſt diffuſa.in ſua ſubſtātia radice vna ē ſimplexvariata tn̄ ẜm diuerſitatē recipientiuꝫſiue ſolis ſiue alioꝝ corpoꝝ ſuperioꝝ velinferioꝝ vbi eſt vna ſubſtātiā. ꝟtꝰ oꝑatio lucis licet lumīoſitatis. Hec eſtprimogenita lux creata fuit die pͥmovt di. Baſilius. que corꝑi ſolari ceteriſceleſtibꝰ quarto die factis ſuꝑfert̉. vnde ſol cetera ſidera ſunt primeui luminis vehicula que ꝓpter ſuſceptionē lucisincorꝑalis ſufficiūt ſine ſue ſubſtātie deꝑditione ad illumīationē ꝑpetua ꝑhē. vnde iſta lux vbiqꝫ attingit. omniacorpora ẜm magis minus ꝑficit diſponit. Lux igitur radix fundamētūqꝫ omnis illumīationis vna eſtⁱ in ſubſtantiaque ꝯtinetur accidētaliter ab aliquocorpore inferiori. ſed magis cōtinet omniā corpora. reſpectu quoꝝ penitꝰ formalis eſt. licet in ſe ſit materialis ſitualiset ideo lux ſit materialis habet potentialiter partē extra partē. Quia ꝟo formalis eſt. habet actu partē extra parteꝫquia qd̓ habet materia ī potētia. hoc habet forma in effectū. Ex quo manifeſtuꝫeſt. lux in genere corpoꝝ minimumhabet de materia maximū de forma vicinior eſt forme qͣꝫ materie. Et ideo ratione materie eſt in minimo .ſ. in pūctoratione vero forme eſt in omni loco.vnūquodqꝫ habet ita moueri ad locū ſicut ad formā ſuā. vt dicit Areſto. qꝛ forma quāto eſt nobilior tanto materiamſuā plus extendit. vt dicit algazel. ꝓpterquod forma lucis quia eſt nobiliſſima īgenere formarū corporaliū maxime materiam ſuā diſtendit. Et ideo vnus punctus lumīs ſiue lucis ſufficeret ex ſe adilluminationē totius orbis. ꝓpter materie ſue nobilitatē forme ſumma actualitatem ẜm alga. Una igitur eſt lux ſimplex vt vniformis in ſua eſſentia qͣꝫuisdiuerſa ſint luminaria que inter ſe ſuntdiſtincta. Quāuis videatur ī vno actuvniformiter aggregata. nec lumen vnūintrat ſubſtantiā alteriꝰ qͣꝫuis ſenſibilit̓tanqͣꝫ vnū lumē vniri videātur. ergo eſt incōueniēs ponere duo corpora fimul eſſe quoꝝ vnū eſt ſubtile formale quaſi ꝯplemētū alteriꝰ. reliquū aūt eſtmateriale imꝑfectū. Duo vero corꝑaglorificata in eodē vbi eſſe pn̄t. quianeutrū reſpectu alteriꝰ materiale poteſteſſe in aliquo vel formale. Sed glorificatū non glorificatū ſimul eſſe poſſuntſine aliquo incōueniēti. ſicut expreſſe dicit Augu. Lux etiā vt dicit ba. eſt maxime mobilis. inceſſanter enī mouet ſe etgignit linealiter circūferenter in omnem partē ſe mouendo et diffundendo.vnde quantū eſt de ſe ſubito mouet̉ Luxenī ſumme eſt actiuā ſine reſiſtētia adintima cuiuſqꝫ rei penetratiua. diuerſorum diſpariū generatiua contrariorum in elementis et corporibꝰ mixtis inconcordiā et vnitatē reductiua. Kadiorum ſuoruꝫ ꝓiectione. directione. interſectione. confractione. reflectione omnium in eſſe ꝓductiua in eſſe conſeruatiua. vel ab eſſe diſſolutiua. vt dicit calcidius ſuper thimeū. vite ꝑmanentiecuiuſlibet rei regitiua eſt lux directiuaſuūipſius naturaliter multiplicatiua.Lux enī multiplicat ſe gignēdo. Gignitnanqꝫ lux lucem. et lux genita ſimul gignit et generat lucem ſibi ſuccedentem.et fit in vno inſtanti vnus punctus. replens lumine totū orbem. Item lux eſtſui et aliorū manifeſtatiua. colorū ſuiincorꝑationē in ſuꝑficie humidi perſpicui effectiua. ſicut dicit Augu. Lux tenebras expellit. merores diſſoluit. inſidiasprodit. ſecuritatē parit. omnem ſpem letam iocundāqꝫ inducit. rebus omnibusforma decorem tribuit inducit. quiaſine luce omnia corpora occulta remanent et ignota. Aufer inquit damaſ. lu omnia in tenebris incognita remaſ 4