Liber Octauusnem creauit diuina virtus primordialēmateriaꝫ in qua velut in quadam maſſaerant potentialiter quatuor elementanon diſtincta ſicut modo ſed erant permixta. ⁊ illa maſſa yle a platōne in thimeo eſt vocata ex qua diuina ſapientiaomnia elementa. ⁊ elementata compoſuit ⁊ produxit ⁊ proprijs qualitatibusin regionibus ordinauit ſingula ⁊ diſtīxit. Nam quod in illa materia calidumfuit et ſiccum ceſſit in materiam ignisquem ratione ſue leuitatis diuina ſapientia ſuꝑius collocauit. Quod vero frigidum et ſiccum in ſumma fuit ceſſit inmateriam terre quam ſua ponderoſitas⁊ compactio inferius poſuit. Quod autem calidum ⁊ humidum fuit in materiam aeris ceſſit. Quod vero frigidum ethumidum in materiam aque conuertit.Et hec duo elementa ẜm maiorē vel minorem leuitatem ⁊ rarefactibilem ſubtilitatem in medio ignis ⁊ terre collocauit. Unde iſtam materiam primam plato vt potuit ī thimeo ſic deſcripſit. Fuitenim yle .i. prima materia ſine qualitate⁊ ſine quantitate. ſiue colore. ſine ſpecie.ſine loco. ſine tempore. inter aliqua ſubſtantiam ⁊ nullam exiſtens ⁊c̄. Hec verba multum ſunt difficilia tamen ſic exponuntur. quia dicitur fuiſſe ſine quantitate. non quia omnino fuerit ſine omni quanto. ſed quia non fuit determinate quātitatis. quo ad nos ſicut gigas dicitur īmenſus quātum excedit aliorumhominum quātitatem. Ideo etiam ſinequalitate dicitur. quia non habuit a qͣlitate aliqua ſpecialiter nominari. nonenim potuit plus calida qͣꝫ frigida dici.nec econuerſo ⁊ ſic de alijs. Sine colore.quia non habuit aliquē colorem innatūin aliquo elemento. Sine tempore fuitquia nodum fuerāt tempora ⁊ temporuꝫviciſſitudines quādo hec materia ē creata. Sine loco fuit. quia non habuit determinatū locum plus ſurſum qͣꝫ deorſūnec plus in latum qͣꝫ in longū. Inter aliquā ſubſtātiā eſt ⁊ nullā. quia nulla ſubſtantia materialis p̄cedit illā. ſed aliqͣeſt ſecuta. Materiale igitur principiūmūdi inferioris fuit illa materia inuiſaſcꝫ prima materia cōmunis que omniūformaꝝ ⁊ qualitatū fuit ſuſceptibilis. q̄etiā ſub diuerſis ſpeciebꝰ ⁊ formis cōſeruatur. Permanet eī hec materia quo adſubſtātiā incorrupta qͣꝫuis ꝯtinue quoad qualitates trāſmutabiles alteretur.quia iſta materia que modo per rarefactionē manet ſub forma ignis ⁊ ſub igneſtatim ꝑ ꝯdenſationē induet formā aeris que prius ſub ſpecie ignea fuit ignisEx quo ptꝫ ꝙ prima materia qua mūdꝰmaterialiter conſtat eſt ingenerabilis ⁊incorruptibilis a qua omnia materialiaincipiūt ⁊ in quā redeūt tanqͣꝫ ad matricem. Mūdus itaqꝫ ex rebꝰ multis oppoſitis ⁊ cōtrarijs eſt compoſitus ⁊ tn̄ in ſeeſt vnus. Mūdus enī vnus eſt numero⁊ nō plures mundi ⁊ hoc ꝓpter materievnitatē ſicut in libro dicit̉ de celo ⁊ mūdo. Occupat enī totā materiā ſuā ſicutibi dicit̉ in ca. de eter. mū. Mūdus ergode quo hic loqͥmur nō eſt diuerſus in ſeneqꝫ diuiſus ẜm ſubſtātiā qͣꝫuis in ipſiꝰpartibꝰ inueniat̉ ꝯtrarietas. quo ad aliquā qualitatis repugnātiā. Sūmā enī⁊ neceſſariā habet mūdus in ſuo toto cōuenientiā ⁊ quafi quādā. muficā armoniā qͣꝫuis in aliquibꝰ eius ꝑtibꝰ ꝓpter qͣlitates repugnātes aliquā pati diſſimilitudinē videat̉ ſic̄ exp̄ſſe dicit Aug. ſupergen̄. Trāſibit aūt mūdus iſte quo adiſtā paſſibilē quā modo habet ſpeciem ⁊figurā. Sed ꝑmanebit in eſſe perpetuoquo ad ſubſtātiā ⁊ naturā ſicut idē aſſerit augꝰ. Et dicit gloſa ibi. Celū ⁊ terratrāſibūt ⁊c̄. Math. xxiiij. Ex quo ptꝫ ꝙmūdus rōne ſue mutatōis eſt ſiqͥdeꝫ admirandus. nihilominꝰ tn̄ ꝓpter materienobilitatē. ⁊ forme ꝟtualē actualitatē. ⁊per ꝯn̄s ꝓductionis ⁊ generatōis reꝝ taꝫfacil ē poteſtatē nō taꝫ ip̄e mūdus qͣꝫ mudi opifex deus ſuꝑ omnia eſt laudādusNulla enī eſt tā vilis tā infima in totamūdi machina ꝑs ſiue ꝑticula in qua tāin materia qͣꝫ in ꝟtute ⁊ forma nō reluceat laus diuina. Nam in materia ⁊ forma mūdi quedā eſt differētia. ſed cuꝫ armonia eſt ꝑs ſūma. Naꝫ illa ꝑs mūdi q̇ẜm natura purior ⁊ ſimplicior ē atqꝫ nobilior. vniformē habet inclinatōꝫ ⁊ appeq 3