cōſimilia. At ſunt mēbra ſuſcipientia ⁊non tribuentia. ſicut ſunt membra inſtrumentalia que recipiūt a cerebro virtutem ſenſitiue vel motiue/ et quandoqꝫ vtriuſqꝫ. ſed ſuſceptam virtutem adalia membra quātum eſt de ſe vlteriusnon diffundūt. quia oculus non poteſtviſiuam virtuteꝫ quā recepit a cerebrodare pedibꝰ vel manibus vel alicui membro/ nec auris audientia. et ſic de alijs.Et tamen iſta membra corpori maximeſunt neceſſaria. quia per officia ſibi appropriata ſunt omniū aliorum mēbrorum corporis regitiua/ niſi forſan in ſuis actionibꝰ fuerint caſu aliquo impedita. ſicut quādo leſa ſunt vel corruptaHoc autem propriū habent omīa officialia membra. vt pro principalibꝰ mēbris periculo ſe exponant vt eſt videreꝙ manus pro defenſione capitis vl̓ cordis ſine omni deliberatione naturaliterſe opponit. Item membrū bene ſanumetiam membro infirmo ſubuenit. ⁊ materiam morbi ad ſe attrahēdo. purgarevel alleuiare membrū morbidum cōſueuit. Unde membꝝ ſanum pro non ſanoſepius leſum fuit. membꝝ vero ſi putridum fuerit aut mortuū/ ſibi et toti corpori eſt nociuum. Et ideo nō reſtat niſivt abſcidatur; ne corrumpat aut deſtruat totum corpuſ. Et hec de membris ingenerali nunc ſufficiant.Ca. II. De proprietatibus capitis.Ater membra principalia hominis. primo a ꝓprietatibuscapitis inchoandū eſt. Eſt autem caput prima pars ⁊ principalis inter omnia membra corporisexteriora. quo ad ſitum et effectum obtinens principatum. Eſt autē caput acapiēdo dīctum vt dicit yſidorus libroxi. cap̄. ij. eo ꝙ omnes ſenſus ⁊ nerui inde initium habeant et capiant; atqꝫ exeo ꝙ omīs vigendi cauſa et ſentiēdi ratio oriatur. In capite enī om̄es ſenſusapparent. vnde et ipſius anime que cōſulit corpori quodāmodo perſonam gerit. Iſidorꝰ. Eſt igitur caput ſedes ſenLiber Quintusſuum principium et origo omnium ſenſuum organicoꝝ animalis virtutis proprium domiciliū. diffundens ⁊ trāſmittens ad omnia membra inferiora ſenſum ⁊ motum. habens ſeptem foramīaque ſunt ſenſuum inſtrumenta. et hecẜm aliquos ſeptem planetaꝝ orbibuscorreſpondent. Caput itaqꝫ digniꝰ ⁊ nobilius eſt oībꝰ membris. qꝛ regnū et gubernaculū totiꝰ corꝑis. ei influens perfectionem ꝟtutis ad ſuas ꝑagendas ſenſibiles actiōes Et iō a natuta caput ſitūhabet in corꝑis ſummo vt regat ordinetet diſponat omīa q̄ ẜm nature ordinemſunt ſub ip̄o. Sic̄ eī dicit Halyſuꝑ teg.Gal. Diſpoſitio capitis totiꝰ ſcitur extribꝰ .ſ. ex qͣntitate eiꝰ ⁊ figura. et qd̓ ē exip̄o ⁊ ex capillis. Nā caput debꝫ eſſe medium ⁊ mediocre inter magnū ⁊ ꝑuumet ad alia membra ī qͣntitate proportionatum. Caput enī ſi fuerit nimis ꝑuūeſt illandabile. Signat enī defectuꝫ materie ⁊ debilitatem ꝟtutis informatiuepariliter ſi fuerit nimis magnū nō eritlaudabile. Nam ex defectu ꝟtutis oꝑatiue ⁊ ſuꝑfluitate materie hoc proceditvt dicit Haly. Item figura capitis eſtrotunda. ⁊ hoc ꝓpter paſſibilitatꝭ ⁊ leſionis amotiōem ⁊ propter receptionemmedulle cerebri ampliorē Eſt tn̄ caputoblongū ⁊ circa tympora aliqͣntulū planum. Nam ꝑfectio boni capitꝭ eſt qn̄ inrotunditate diſponitur ad ſimilitudinēglobi terrei inter manus vel ligna duocomp̄ſſi. Talis enim globus eſt rotundus. et tū aliquatulum in vttoqꝫ latereerit planus In ꝑte enī anteriori aliqͣntulum eſt acutum et eleuatū. et hoc adretinēdum ventriculum cerebri in prora capitis ex qua ꝓcedunt nerui quīqꝫſenſus facientes Simili mō parū acuitur a parte poſteriori propter receptionem ventriculi in puppi ex quo procedunt medulle ſpondibiles et nerui motum facientes voluntariū. Item ſignūbonitatis capitis eſt quādo perfecte diſpoſitionis ſunt illa q̄ ex ipſo ſunt ⁊ ſibiimmediatiꝰ ꝯiungunt̉. vt ſi collū fueritforte ⁊ mediocriter groſſum et oēs nerui fortes ⁊ magni fuerint ⁊ boni motus
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten