Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

Liber Quartusſubſtantie res humida ſe diffundat quaſi obicem ſe opponit. hoc videmꝰ qꝛ in litoribus maris arene ficcitas terminuꝫponit mari vbi dominatur tere naturalis ſiccitas fluxibiles maris impetus vlterius ꝓcedere non ꝑmittit ſic̄ expreſſedicit Gre. ſuꝑ Iob. xxxviij. Quis poſuit mari terminū ⁊c̄. Dicit etiā idem ieronimꝰ Hiere. v. ibi poſuit arenam terminū mari ⁊c̄. Idē enī expreſſius ponitph̓us. Siccitas igitur que non ꝑfecteterminatur in proprio centro eſt qualitatis humoroſe male in ſe terminabiliſterminatiua ſue interminabilitatisfinis īmobilis ꝓut patet ad ſe nſuꝫ. ſuefluxibilitatis reꝑcuſſiua in ꝑte vel totaliter in extremitatibꝰ ꝯſumptiua. Eſtigitur ſiccitas humiditati cōtraria ineffectu qͣꝫ in natura accidētaliter tamēpoteſt eſſe aliquādo humectationis inductiua. ſit lima caloris excitatintendit caloris motū ſiue actu qui excitatus diſſoluit actualem vel potentionalem quā iuuenit humiditatē quedem diſſoluta diffuſa mēbra humiditatē elicit ſeu humorē. Siccitas etiamqn̄ dn̄atur qꝛ habet motū ad centrūbra coartat et conſtringit. et ſic per conſtrictiōeꝫ educit̉ humiditas prius fuit corpus diffuſa. vnde videtur corpꝰhumectari qd̓ prius ſiccuꝫ fuit. Sic etiam videmus in montibꝰ ſiccis herbasſpecialiter humidas ꝓcreari ſicut eſt herba que dicitur craſlula. balaria. vermicularia ⁊c̄. Nec hoc ē mirū. nam ficcitasque naturaliter intendit cōſeruari montem in ſua ficcitate hoc ſuū ſimile. ſcꝫper ſiccum vi actiua ad ſui nutrimētū artrahit omne ſiccu. Humidū vero abhorrens fugiens tanqͣꝫ ſuū contrariū de ſerepellit vſqꝫ ad radices herbaꝝ que inſuperfiemmōtis tanqͣꝫ ſuꝑflue ab interioriſmōtis ſubſtātia ſūt reiecte Unde humorem ſic reiectum radices attrahūt. et inde nutriunt̉ herbe humide craſſe fiuntEadem videtur eſſe ratio cōmentatoris ſuper librū metheororum vbi dicitfontes flumina naſcunt̉ de nontibꝰ qꝛ ſint montes cauernoſi et ſpongioſi etplurimū etiā contineāt calidi fit a montibus magna attractio et ratiōe vacuietiā ratione calidi aeris incluſi igit̉attrahitur ſimile monti in ficcitate ſibiincorꝑatur. Quod vero diſſimile eſt vtpute in humiditate repellitur aggregatur in vnū locum qd̓ tadem expelliturforas per capita fontiū ad flumina ꝑficienda cōtinue deriuatur. Siccitas igit̉eſt attractiua ſibi ueceſſarioꝝ et ſibi quidem ſimiliū eſt incorporatiua. ſuꝑfluoꝝvero aūt diſſimiliū ſibi expulſiua. Iteꝫſiccitas ē naturaliter attenuatiua quiaficcitas cōſumit humiditatē quā īuenitin ſubiecto qua conſumpta ſequit̉ extenuatio. Item ficcitas eſt ſubſtantie induratiua quia cōſumendo humiditateꝫin materia efficit ip̄am duram ſicut inluro eſt videre. quia ſiccum durum fit.Item ficcitate agente in rem ſubtilemvt in aereā ſubſtātīā ſiue aqueā ſubtilior efficitur rarior. ſicut videmꝰ flante borea aer deſiccat̉ rareſcit ſubtiliat̉Item accidentaliter poteſt eſſe remollitiua qn̄ enim ficcitas cōſumit hmiditatem que ꝑtiū eſt cōglutinatō ſequit̉ſequēs ꝑtiū ſeꝑatio mollificatio ſicuteſt videre in ligno vetuſtiſſimo cuiꝰ hūiditate ſiccatitatē cōſumpta ſic mollereddit̉ in puluerē mollē tactui cedēteꝫredigitur. Item naturaliter eſt aſperatiua. agēs in ſubiectū humiditatemquā inuenit cōſumit in ſuꝑficie quam poteſt cōſumere indurat ita inducitur quedā ī ſuꝑficiē equalitas ex vacuitate dep̄ſſa duricie eleuata ex qua fitaſperitas que nihil aliud eſt qͣꝫ in equalitas ẜm durū corpꝰ. Accidentaliter tn̄quantioqꝫ lenificat ſicut quādo ex ſiccitate acuit calor qui ſuo accidente diſſoluit humores diſſoluti et per aliam arteriam diſtillantes eam leniunt et humectant. Item ficcitas eſt motus tardatiua. nam per dominium ſiccitatis nimīe partes aeree aquoſe in terreſtreſinſpiſſantur et ſic ſubſtantia groſſior eſfecta et grauior. tardior ē ad motū. Pernimia ei ſiccitatem ſpiritus exinaniuntur quorum multitudine corpus mouebat̉ velociꝰ. vn̄ eorū facta diminutiōeſiccitatē mouetur difficilꝰ. tn̄ eſt ſiccitasd 4