Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

ris. viſus tamē talium animalium melius eſt viſu eorum quorum humor inoculis eſt multus et non habent coopertorium omnino. Nam propter continuam apertionem ſpiritus viſibilis diſgregatur et puppilia etiam de facili ledituret ſic viſus impeditur. In habentibusvero palpebras coopercula. patet cauſacontraria. Dicitur etiam ibidem viſus accuti cauſa invidendo a remotis ēpropter ſitum occulorum. Nam oculuseminens eſt ꝑui viſus non videbit bene a remotis. ſed oculus profundus videt a remotis. Nam motus eius diuiditur nec conſumitur; ſed exit ab eisrecte virtus viſibilis vadit directe adres viſas. vnde cum extra oculum nonfuerit cooꝑculuꝫ neceſſario debilitaturviſus nec videbit a remotis niſi debiliter. Hucuſqꝫ Areſtotiles. libro duodecimo. At hec ſufficiant que de viſus proprietatibus generaliter iam ſunt dictaNam alia patebunt infra vbi de natura et proprietate oculi tractabitur.Capitulum decīmumoctauum. De audituIrtus audibilis in auriumorganis ſuuꝫ ſortitur effectūEſt autem auditus ſenſusprie ſonorum perceptiuus.Unde ad peficiendum auditum quattuor ad minus ſunt neceſſaria. ſcilicetcauſa efficiens; organum conuenieusmedium ordinate ſonum deferens. anime intentio de his conferens vel de hisintendēs. Cauſa efficiēs eſt virtus animalis audibilis Inſtrumentum conueniens eſt quoddaꝫ os petroſum ſiue cartillaginoſum auribus ſuppoſitum quodquidem eſt concauum ſiccum tortuoſuꝫet durum. Cōcauum eſt ſiquidem auditus organum vt in ſui concauitate ſpiritum et aerem contineat. Tortuoſumeſt ne ſtupor ex ſubita et vehementi alliſione natus ſpiritum audibilem ledatet organỉ circularitate ſonus temperate ſuſceptus ſpiritum audibilemreuerberat ſed perficit et delectat. duruꝫetiam eſt et ſiccum vt ſic eo melior fortior fiat aeris alliſio; et ſic ſonitus maior fiat. vt patet de tympanis que melius reſonant̉ flante borea vento ſcilicet.frigido et ſicco qͣꝫ auſtro humido atqꝫto. vt dicit Conſtantinꝰ. et atiā ariſto.Mediū vero deferens percuſſus eſt aerqui aurium foramina ſubintrat et allidit os petroſum quod eſt primum auditus inſtrumentum. Eſt etiaꝫ neceſſarieanime intentio. quia qͣꝫdiu ſolicita eſtet intenta ad diuerſa minus viget adperficiendam virtutis audibilis actionem. ſicut videmus in multis vndiqꝫcircundatis. quia fere nihil audiunt cuꝫmens ad ſingula ſuam non habet attentionem. et ideo nihil percipitur tunc auditu. Fit autem auditus hoc modo. duonerui ab interiori parte cerebri exeuntes in oſſibus petroſis aurium infiguntur per quos ſpiritus animalis ad oſſadefertur p̄dicta quibus exterior aer formam alicuius ſoni referens ei immediate coniungitur. vnde aer percuſſusoſſa illa allidit et ſpiritus in eis exiſtēsẜm proprietatem aeris ibi exiſtentꝭ etneruos allidentis immutatur. Spiritus vero ſic immutatus recurrens ad ſuam cellulam fantaſticam immutationēanime repreſentat. et ſic auditus perficitur. Patet igitur auditus meritodicitur aereus eo peraerem repercuſſum habet ſemper generari. inde eſtnatura poſuit ſenſum audituſ in mediorotundi capitis. vt dicit Ariſtotiles libro duodecimo. quia auditus circulariter et non directe ſonum aeris percuſſi vndiqꝫ apprehendit. hic etiamʸ ſenſusſicut et ceteri contriſtatur. quia corrūpitur in extremis in medijs delectat̉et ſaluatur. vnde dicit Ambroſius inexame. Incolas regionis vbi oritur nilus auditu eſſe penitus priuatos ꝓpterfragorem et ſtrepitu horribilem. quoniam idem fluuius de montis precipiciocorruens incolarum auribus incutereconſuenit ſtuporem et ſurditatem. Hicetiam ſenſus ſicut et ceteri multis ſubiacet paſſionibus. quia quandoqꝫ totꝰ