Druckschrift 
Proprietates Rerum domini bartholomei anglici
Einzelbild herunterladen
 

primo libro ſuꝑ Gen̄. et. vi. muſice. a reautem viſa nihil venit niſi ſpecies eiusneqꝫ a viſu ad rem venit aliud qͣꝫ ſpecieſeius nihil enim exit ab oculi ſubſtantiaqꝛ corruperetur ſed exit ab oculo conuſpiramidis dilatatur eius baſis ſupertotam ſuperficiem rei viſe. Item ꝓbatautor perſpectiue ī libro primo nihilvidetur niſi per lucem orientem ſuꝑviſam. ab eadem vſqꝫ ad oculum multiplicataꝫ. vnde neceſſario exigitur tertia piramis. ſcilicet ipſius lucis. et omnium iſtorum trium pyramidum coniſunt in oculis baſes in re viſa. Quando ergo viſus habet ſpecies venientes ſuper has tres pyramides. tunc tranſit ſpecies lucis caloris per medium tunicarum et humorū oculi vſqꝫ ad humoreꝫcriſtallinum et ibi incipit anima facereiudicium de re viſa per ſpeciem illam. ſꝫibi non completur; ymo vlterius multiplicatur ſpecies vſqꝫ ad neruum obticūſiue cōcauum qui latet in ſuperficie cerebri ibi eſt virtus viſiua in radice. ſuꝑpoſito primo prīcipali vno. aliter enimvna res ſemper videretur due ꝓpter duos oculos niſi continuarentur ad vnumorganum in quo ſit vna virtus fontalisderiuata ad pupillas. Hec omnia oſtendit autor ꝑſpectiue. Aliam rationemviſus oſtendit aſſignat Conſtan. librotertio. capitulo vndecimo. Dicit enimſpiritum viſibilem oculuꝫ et aerem corpora clara eſſe que irradiatione quadaꝫſeſe inuicē irradiando immutant. Aerenim qui iuxta eſt rem videndaꝫ ab eiꝰproprietatibus im mutatur ſic immutatus oculo ſe offert a quo ſpiritus viſibilis immutatur. Nam iſta virtus viſiua vſqꝫ ad extremas partes puppille ſediffundens aeri immutato adiungitur quaſi vnum cum illo efficitur et colormediante aere delatus anime iudicioſentatur. Aer enim ex varietate formarum ſibi obiectarum facile immutaturſicut videmus ex obiecto panni rubeiad ſolis radium vicinum aerem collorari. vnde non eſt mirum ſi oculum claruꝫet diaphanum ſibi immediate coniunLiber tertiusctum qualitate et forma conſimili afficiat immutet. Quantum igitur ſufficit ad preſens opuſculum breuiter recollige viſus vel virtus viſibilis ceteris ſenſibus eſt ſubtilior et viuacior. vnde a viuacitate viſijs nomen accepit.vt dicit Iſidorus. Item ceteris ſenſibus eſt dignior. et ideo ẜm ſitum alijseſt ſuperior. Item in effectu tanqͣꝫ quedam ignea vis alijs eſt potentior. quiaalij ſenſus propinquiora. hic vero ſuavirtute remotiſſima comprehendit ſubangulo recto et pyramidali viſa diiudicar et diſcernit. ẜm nobiliorem naturāet diſpoſitionem organi faciliori modointer videnda diſtinguit. Unde dicitAreſtotiles libro. xij. viſus bonus et acutus erit ex humore temperato. vndeet aues vt aquile vncorum vnguiumſunt acut vi iſus. et hoc propter purumſubtilem humorem et temperatum inorganis viſus exiſtentem. et tales auesa remotis et altiſſimis locis vident cibum. etiaꝫ tales aues altiꝰ ſe eleuant qͣꝫalia volatilia. Aues vero in terra manētes non ſunt acuti viſus vnde prope etnon delonge vident cibum ſuum Itemidem libro. xix. oculi glauci ſunt acuti viſus de die neqꝫ nigri de nocte. propter paucitatem autem humorum oculus glaucꝰ mouetur motu maiori. vndeet virtus viſiua debilitatur. Nigri autem oculi mouētur minus propter multitudinem humoris. et lumen noctiseſt debilius et humor in nocte eſt naturaliter gͣuioris motus Et ideo ſpiritusviſibilis intercluditur per humorem etimpoditur. Item idem viſus ſenumeſt acutus quoniam ſenum curis eſt rugoſa. ex quo patet ex bonitate organivel debilitate debilitatur et fortificaturvis videndi vnde dicitur ibidem.oculi anmalium habent coopertoriumet fuerit humor in pupilla mundus ettemperatus et motus etiam temperatus et cutis ſuper pupillam tenuis tuncviſus eſt acutis et videt a remotis. ſedtamen non perfecte diſtinguita remotis inter colores et differentias corpoc 3