Druckschrift 
Quaestiones de duodecim quodlibet
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nonum

a deo create: vt elementa huius mundi aīa ſenſibilis vegetabilis immediate a deo creant̉: nobilitas facientꝭ demōſtret nobilitatē facti. Preterea omne cui ꝓprie cōpetit fieri velfit ex nihilo: vel fit ex aliqͦ. Sꝫ aīa vegetabili vel ſenſibili ꝯpetit ꝓprie fieri. fiat ex aliqͦ. qꝛ hn̄t maͣꝫpartē ſui relinqͥtur fiant ex nihilo. ſic exeūt in creatōem. Probatio medie. Omne qd̓ ꝓpͥe hꝫ ſiſemꝑ fuit. ꝓpͥe dr̄ fieri. Sꝫ aīa ſēſibil̓ꝓpͥe vere hꝫ eſſe ſit ſub̓a oꝑans.mouet .n. corpꝰ. nihil aūt hꝫ ꝓpͥaꝫ operatōem niſi qd̓ hꝫ ꝓpriū. cuꝫ aīaſenſibilis huiꝰ aīalis ſemꝑ fuerit:ꝓpͥe competit ei fieri. ſic r̄ſtat creetur. Sꝫ ꝯtra eſt qd̓ ph̓s dicit in. 2.de aīa. ſenſitiui pͥma mutatio fit agenerāte. Prima aūt aūt mutatio ſēſitiui ē ẜm quā acqͥrit actū pͥmū qui ēaīa ſenſitiua. fit generatōeꝫ non creatōeꝫ. Preterea illud qd̓ p̄cedit ī ſemine hoīſ an̄ ītroductōeꝫ aīenalis ē gn̓atōem creatiōem.Sꝫ aīa vegetabilis ſenſibil̓ p̄cedūtī ſemīe hoīs. qꝛ pͥmū ē viuū qͣꝫ aīal̓aīal qͣꝫ ẜm ph̓m in. 16. de aīalibuſ etiā in hoīe eſt aīa ſenſibilis vegetabilis gn̓atōeꝫ. Preterea dein inſtāti oꝑet̉ naͣ ꝟo ſucceſſiue. illud qd̓ actōem ſucceſſiuā exit in eſſeē ab aliqͦ agēte naͣli. Sꝫ aīa ſēſibilis vegetabil̓is ꝓducūtur actōe ſucceſſiua: qꝛ determinato ſpacio tꝑis viuificat̉ ꝯceptꝰ ſenſificat̉. aīa ſenſihilis vegetabilis ſunt a naͣli agente per creationē. ℟º dicenduꝫcirca hanc queſtionem eſt duplex opi

nio. Quidam enim dicunt animamſenſibilem vegetabilem eſſe ex creatione. Alij vero extraduce. hec diuerſitas apud ph̓os inuenitur ſolum de iſtis animalibus: ſed etiamomnibus formis ſub̓alibus. Quidaꝫenim vt Plato Auicenna poſuerūtomnes formas ab extrinſeco eſſe: quiprecipue ex duobus mouebantur.Primo quidem qꝛ cum forme non habeant materiam parteꝫ ſui: pn̄t fieri niſi exnihilo. vnde oportet a creāte fiant. Secūdo qꝛ in rebus inferioribus non videbant principia actionuꝫniſi qualitates actiuas paſſiuas qͣsiudicabant inſufficientes ad productionem formarum ſub̓alium: cuꝫ nihilagat vltra ſuam ſpēm. Sed in hocvidentur fuiſſe decepti: qꝛ attribuebātfieri ꝓprie iſtis formis. cum tamē fieri ſit niſi ꝯpoſiti. cuiꝰ etiā ꝓprie eſt. Forme enim dicūtur vt ſubſiſtētes: ſꝫ vt quo ꝯpoſita ſunt. vn̄ fieri dicunt̉ ꝓpͥa factōe: ſꝫ factiōeꝫſuppoſitoꝝ: que tranſmutantur tranmutatione materie de potētia ī actuꝫvnde ſicut compoſita fiunt per agentia naturalia. ita etiam forme queſunt ſubſiſtentes. Qualitates auteꝫactiue paſſiue agunt ad formas ſubſtantiales in virtute ſubſtantialiumformarum quarum ſunt inſtrumenta. Sicut calor ignis agit vt inſtrumentum anime nutritiue: vt dr̄ in. 2.de anima. Anima autem vegetabilis ſenſibilis non ſunt forme ſubſiſtentes. alias remanerent poſt corpora. vnde opꝫ fiant a generante peractionē ꝯpoſitoꝝ ſicut cetere forie