Quodlibet
in pluribꝰ locis ẜm lr̄alē ſenſum mores inſtruit. gͦ moralis ſenſus nō debꝫdiſtingui a lr̄ali. ¶ Preterea ſicut xp̄sē caput eccleſie militātꝭ: ita ē caput triūphant̉. nec ē alius ⁊ aliꝰ xp̄s. gͦ nec ſēſus anagogicꝰ ꝑ quē aliqua exponunt̉de eccleſia triumphāte debet eſſe aliusab allegorico qͥ aliqͣ exponunt̉ de xp̄o⁊ eccleſia militāte ¶ Prererea ſi iſti qͥtuor ſēſuſ eſſēt de neceſſitate ſacre ſcripture: quelibet pars ſacre ſcripture d̓beret hos quatuor ſenſus habere. ſed hͦfalſum eſt. Ut enim Auguſti. dicitſuꝑ gn̄. ad lr̄am. In quibuſdā ſenſuslr̄alis querēdus eſt ſolus. gͦ hi qͣtuorſenſus nō ſunt de neceſſitate expoſitionis ſacre ſcripture. ¶ Sed contra eſtquod Aug. dicit in principio ſuꝑ gn̄.ad lr̄aꝫ. In oībꝰ libris ſanctis oportetintueri que ibi eterna intuentur. queibi facta narrētur. que futura p̄nūciāt̉que agenda percipiunt̉. ¶ Primumautē pertinet ad ſenſum anagogicū.ẜm adhiſtoricū. tertiū ad allegoricū.quartū ad moralē. gͦ quattuor ſunt ſēſus ſacre ſcripture. ¶ Preterea Bedaſuper gn̄. in pͥn. dicit. Quattuor ſuntſenſus ſacre ſcriptur̄. hiſtoria que resgeſtas loquitur. alegoria in qua alid̓ex alio intelligitur. tropologia: ideſtmoralis locutio in qua de moribusordinādis tractatur. anagogia ꝑ quāde ſūmis ⁊ celeſtibus tractaturi ad ſuperiora reducimur. ¶R dicenduꝫ ꝙdiſtinctio iſtorum quatuor ſenſuū hocmō accipi debet. Sicut enim dictumeſt ſacra ſcriptura ꝟitatem quā traditdupl̓r manifeſtat per ꝟba ⁊ per reruꝫfiguras. Manifeſtatio autē que ē per
ꝟba facit ſenſum hiſtoricum ſiue lralē. vn̄ totum id ad ſenſū lr̄alē pertinetqd̓ ex ipſa ꝟboꝝ ſignificatione recteaccipit̉. Sed ſenſus ſpūalis vt dictuꝫeſt accipit̉ vel ꝯſiſtit in hͦ: ꝙ quedamres ꝑ figurā aliarū rerū exprimunturqꝛ viſibilia ſolēt eē figure inuiſibiliū:vt Dio. dicit Inde ē ꝙ ſenſus iſte quiex figuris accipit̉ ſpūalis vocat̉: ꝟitaſautē quā ſacra ſcriptura ꝑ figuras rerū tradit: ⁊ ad duo ordinat̉ .ſ. ad rectecredendū ⁊ ad recte operandū. Si adrecte operandū ſic eſt ſenſus moralisqͥ alio nomine tropologicꝰ dr̄. Si ātad recte credendū oportet diſtinguereẜm ordinē credibilium. Ut enī Diodicit. 4. c. ce. ier. Statꝰ eccleſie mediꝰē inter ſtatū ſinagoge ⁊ ſtatū eccleſietriūphantis. Uetus gͦ teſtamētū figura fuit noui. vetus ſimul ⁊ nouū figura ſunt celeſtiū. Senſus gͦ ſpiritual̓ordinatus ad recte credendū pōt fundari in illo modo figurationis: quevetus teſtamentū figurat nouū: ⁊ ſiceſt alegoricus ſenſus vel typicus. ẜmꝙ ea que in veteri teſtamento cōtigerunt exponuntur de xp̄o ⁊ eccleſia: velpoteſt fundari in illo modo figurationis: quo nouum ſimul ⁊ vetus ſignificant eccleſiam triumphantem. ⁊ ſiceſt ſenſus anagogicus. Ad pͥmuꝫ gͦdd̓ ꝙ hyrcus vel alia hiª per que alieperſone a xp̄o in ſcripturis deſignant̉:non fuerunt res alique ſꝫ ſimilitudīesimaginarie ad hoc ſolum oſtenſe viille perſone ſignificarētur. Un̄ illa ſignificatio qua ꝑ illas ſimilitudinesperſone ille aut regna deſignātur: nōpertinet niſi ad hiſtoricum ſenſum.