Tertium

deo ſit certus nūerꝰ electoꝝ incertū eſtvtrū ineqͣles ſaluent̉ mares ⁊ femīe?vel eqͣliter tot mares quot femine. ſꝫſi ſuppōit̉ ꝙ nō ineqͣli nūero maresſaluent̉ ⁊ femīe: pōt dici ꝙ cū dr̄. hi qͥnūc ꝑ redēptorē ſaluādi ſūt ⁊cͣ. ꝓnomnō facit ꝑſonalē demonſtrationem: ſꝫſimplicē. ſicut cum dicit̉. Hec herbacreſcit in orto meo: vt intelligatur nihil aliud ſignificari: qͣꝫ ꝙ ſoli ſaluādiab eo naſcerentur: quia nullus naſcēdo ab eo traheret dānationis cauſaꝫ.Non autem poteſt dici ꝙ idem homines numero naſcerētur qui nūc naſcuntur. Manifeſtum eſt enim ꝙ nōpoteſt eſſe idem homo numero: ſi abalio patre vel alia matre naſcatur.Cum autem multi ſint qui ex pluribus vxoribus filios ſuſcipiūt: qͥ ſaluātur: ſi in ſtatu īnocētie pluralitas vxorū non fuiſſet: impoſſibile eēt ꝙ ideꝫhomines numero tūc naſcerētur: quinunc ſaluantur.Einde queſitū eſt de actibꝰd cōmunibus oībus homībus.Et primo de cōſciētia. Secūdo de pnīa. ¶ Circa pͥmū q̄ſita ſūtduo. Primo vtrū cōſcīa poſſit errare? Scd̓o vtrū cōſcīa erronea liget.Articulus. 26.LOpͥmū ſic ꝓceditur. Uidet̉:ꝙ cōſcīa errare non poſſit:quia ad ro. 2. dicit gloſa: ꝙcōſcīa eſt lex intellectus noſtri: que ēlex nature. Sed lex naturalis errarenon poteſt. ergo nec cōſcſētia. ¶ Preterea Baſilius dicit ꝙ cōſcīa ē naͣleiudicatoriū. ſed naturale iudicatoriuꝫnon poteſt errare: vt patet in primis

pͥncipijs indemōſtrabilibꝰ: de qͥbꝰ hōnaͣl̓r̄ iudicat. gͦ cōſcīa nō pōt errare.Sed ꝯͣ ē qd̓ dn̄s dic̄ Ioh̓. 16. diſcipulis loquēs. Uēit hora vtomnis qͥ interfecerit vos arbitretur ſe obſequiūpreſtare deo. Sed hoc non eſt niſi cōſciētia errante. gͦ cōſciētia pōt errare.¶ ℟º dicēdum ꝙ cōſciētia: ſicut ip̄mnomē ſonat: importat applicationemſciētie vel noticie humane ad aliquēproprium actum. Omnis autē noticia quam homo habet poteſt ad ſuūactum applicare: ſiue memoriam prout homo dicitur habere conſciētiamteſtificātem ꝙ fecerit aliquid vel nōfecerit: ſiue etiam ſciētiam vniuerſalem vel particularē: per quam homopoteſt cognoſcere: vtrum aliquid ſitfaciēdum vel non faciēduꝫ. ⁊ ſecūdūhoc conſcientia dicitur vrgere vel impedire. Manifeſtum ē autē ꝙ ſi accipiamus diuerſas hominis cognitiones: in aliqua poteſt eſſe error: ⁊ inaliqua non. In primis eniꝫ pͥncipijsnaturaliter cognitis: ſiue ſint ſpeculatiua: ſiue ſint operatiua: nullus poteſterrare. ſicut in hoc oētorum eſt maiꝰſua parte. vel nulli iniuriā eē faciēdaꝫIn alijs aūt hūanis cognitiōibꝰ magis ꝑticularibꝰ: ſiue ꝑtineāt ad ꝑtemſenſitiuā: ſiue ad rōnē inferiorē: q̄ ꝯſiderat hūana: ſiue ad rōnē ſuꝑiorem:q̄ cōſiderat diuina: pōt multiplicitererror accide̓. Māifeſtū ē aūt ꝙ ī applicatiōe multaꝝ ꝯgnitionū ad actūꝓuenit error: q̄cūqꝫ ꝯgnitionū fueriterronea. ſicut pꝫ ꝙ falſitas accidit inconcluſione quecunqꝫ premiſſorū fuerit falſa. Sic ergo licꝫ in cognitione