Cari x.xxvij De pace ſeruientiū deo. cuiusꝑfecta tranquillitas ī hac teporali vitā nō poteſt app̄hendixxviij In quē finem venturus ſit exitus impiorū.Expliciunt capitula libri. xix.Incipit liber̓. xix.voniā de ciuitatis utriuſqꝫ terrene ſcꝫ et celeſtiſdebitis finibꝰ deinceps michiviIdeo diſputāduꝫ.pus exponendaat quantū oꝑis huius terminadiratio patit̉ argumēta mortaliū. quibꝰſibiip̄i beatitudinē facere ī huius vite infelicitate moliti ſūt: et ab eoꝝ rebus vanis. ſpes nr̄a qͥd differat quadeus nobis dedit. et res ip̄a. hec ē vera beatitudo quā dabit: nō tantū auctoritate diuina. ſed adhibita etiā ratione qualē ꝓpter infideles poſſumusadhibere clareſcat. De finibꝰ enī bonorū ⁊ maloꝝ multa ⁊ multiplicit̓ inter ſe philoſophi diſputarunt. Quāqueſtione maxīa intencōe verſantesinuenire conatiſūt. quid efficiat hoīeꝫbeatū. Illud em̄ eſt finis boninr̄i. ꝓpt̓qd̓ appetēda ſūt cetera: ip̄m aūt ꝓpterſeip̄m: et illud finis mali ꝓpter qd̓ vitāda ſūt cetera. ip̄m aūt ꝓpter ſeip̄m.Finē boni ergo nunc dicimus nō quocōſumat̉ ut nō ſit: ſꝫ quo ꝑficiatur utplenū ſit: et finē mali nō quo eſſe deſinat: ſed quouſqꝫ nocendo ꝑducat. Fines itaqꝫ iſti ſūt: ſūmū bonū. et ſūmuꝫmalū. De quibus inueniēdis atqꝫ inhac vita ſūmo bono adipiſcēdo. vitādo aūt ſūmo malo. multū ſic̄ dixi laborauerūt. qͥ ſtudiū ſapiētie in huiusſeculi vanitate ꝓfeſſi ſunt: nec tn̄ eosꝙͣuis diuerſis errātes modis naturelimes intantū ab itine̓ veritatis deuiare ꝑmiſit: ut nō alij in animo. alij incorꝑe alij īutroqꝫ fines bonorū ponerent et maloꝝ. Ex qua triꝑtita velutgeneraliū diſtribucōe ſectaꝝ. marcus varro in libro de philoſophia tāmultā dogmatū varietatē diligenteret ſubtiliter ſcrutatus aduertit: ut adducētaſoctoginta et octo lectas. nōque iā eſſent. ſed q̄ eſſe poſſent ad hibens quaſdā differētias facilime ꝑueniret. Qd̓ ut breuiter oſtēdā. indeoportet incipiā ꝙ ip̄e aduertit et poſuit in libro memorato. Quatuor eſſequedā que hoīes ſme magiſtro ſineullo doctrine adminiculo. ſme induſtria vel arte viuēdi q̄ virtus dicitur etꝓculdubio diſcitur. velut naturaliterappetūt: aut voluptatē. qua delectabiliter mouet̉ corꝑis ſenſus. aut quētequā ſit ut nullā moleſtiā quiſqꝫ corꝑis paciat̉. aut utraqꝫ. quā tn̄ vno nomine voluptatis epicurus appellat:aut vniu̓ſaliter pͥma nature. in quibꝰet hec ſūt et alia: vel in corꝑe ut membroꝝ integritas et ſalus atqꝫ incolumitas eius: vel in animo ut ſūt ea quevel parua vel magna in hoīm reꝑuituringenijſ. Hec igitur quatuor id ē voſuptas. quies. utrūqꝫ. pͥma nature. itaſūt ī nobis. ut vel virtus ꝙͣ poſtea doctrina inſerit. ꝓpter hec appetēda ſit.aut iſta ꝓpter virtutē. aut utraqꝫ ꝓpt̓ſeip̄am. ac ꝑ hoc fiunt hinc duodecīſecte. Per hanc enī racōnem ſinguletriplicātur. Quod cū in vno demonſtrauero. difficile non erit id in certisinuenire. Cū ergo voluptas corꝑis.animi virtuti aut ſubditur aut p̄ferturaut iungitur triptita variat̉ diuerſitate ſectaꝝ. Subdit̉ aūt virtuti: qn̄in vſū virtutis aſſumit̉. Pertinet qͥppead virtutis officiū. et viuere patrie. etꝓpter patriam filios ꝓcreare: quorūneutrū fieri p̄t: ſme corꝑis voluptate