De dolo ⁊ contu.
maxime vbi iuſticia periclitat̉. ad hoc. c. de cauſis. §. j. deof. dele. ⁊ in. c. quoniaꝫ in fi. vt li. non ꝯteſt. ⁊ in. l. vna. ff.ſiquis ius di. non obtē. cum ſi. ¶ Nōt. hic do. An. ꝙ decanonica equitate ꝯtumax in cauſa priuata punita ꝯtumacia ad vtilitatē priuatā ꝓ publica ⁊ iudicis ꝯtemptualiter nō mulctabit̉ nec extraordinarie punit̉. Contrarium tn̄ dicit eſſe factū in. c. accedēs. el. j. s. vt li. non ꝯtꝭ.nec aliter rn̄det ad ꝯͣrium. ibi .n. iudex ratione ꝯtumacieexcoīcauit partē ⁊ ꝓceſſit ad ſnīam. ſed credo ſatis poſſe dici ꝙ aūt pars ꝑſiſtit in ꝯtumacia ⁊ poterit fieri miſſio ſeu ad ſnīam ꝓcedi ſi cauſe ſtatus patit̉ ⁊ extraordinarie puniri ꝓ iudicis cōtemptu. vt in. d. c. accedens. nōem̄ debet iudex pati ſe ꝯtemni. l. obſeruanduꝫ. ff. de offi.p̄ſi. īmo penali iudicio debet ſuam iuriſditionē tueri. vtl. vna. ff. ſiquis ius di. non obtē. ⁊. l. ij. ff. ſiquis in ius vo.non ierit. aliter enim iuſticia periclitaret̉ que vult ꝯtumaciam puniri. vt in iuribꝰ ſuperius allegatꝭ. facit. c. j. depoſtu. p̄la. Aut pars ante punitionē reuertit̉ ad obediētiam nec ius deperit parti ꝓpter ſuam ꝯtumaciā. vtputa in caſu huius. c. vbi iuſſus mitti habet̉ ꝓ miſſo ſi impeditur ꝓpter aduerſarij potentiā ſeu dolum. vt hic. etclarius in. c. ꝯtingit. jͣ. eo. ⁊ tunc in negocijs eccleſiaſticis⁊ ꝑſonis nō habet locū indictio mulcte quia iuſticia ꝓpter hoc nō periclitat̉. Ex quo infero ꝙ ſi in caſu huiusc. pars paſſa miſſionē non ꝯpareret poſſet etiam mulctari ꝓ iudicis ꝯtemptū quia periclitaret̉ iuſticia que vultꝯtumacē puniri. quod ſentit hic Io. an̄. ſuꝑ tex. qd̓ egointelligo quādo vehemēs eſt partis ꝯtumacia. vt ꝓbat̉in. c. quoniā frequēter in fi. vt li. nō ꝯtēſ. facit. l. fulciniꝰin fi. ff. ex quibꝰ cau. in poſ. ea. al̓s a pͥncipio debet eſſe cōtentus alterutra pena. vt. d. c. quoniaꝫ. ad vlteriora tamen ꝓcedere poterit ſi cauſe ſtatus requirit ⁊ pōt excōmunicare ſeu aliter mulctare etiā ſi ꝯtumacia nō ſit vehemens quia ꝓceſſus ad vlteriora non eſt pena ꝯtumacie cū poſſit ſnīa ferri ꝓ abſente. in. c. calūniam de penis.⁊. l. ꝓperanduꝫ. C. de iudi. ⁊ iſte eſt ꝓprius caſus. c. accedens. palle. ¶ Sed circa hoc dubitari poſſet quid ſi cōtumax nulla miſſione ꝯtra eum facta adhuc vel de certaſpontē venit ad iudiciū offerēs ſe pariturū nūquid poſſit mulctari ratōne p̄terite ꝯtumacie? Et videt̉ ꝙ nō ꝑiſtum tex. qꝛ iuſticia ꝑ hͦ non periclitat̉ ideo rigor obſeruandus nō eſt. ꝯtrariū puto verū qꝛ tex. iſte loquit̉ in caſu quo ꝯtumacia iam punita erat in effectu quia iuſſusmitti habebat̉ ꝓ miſſo ꝓpter dolum ⁊ reſiſtentiā aduerſarij. vt in. c. ꝯtingit. jͣ. e. ⁊ ſic ꝯtumacia nō tranſibit īpunita ſed in caſu iam dicto cōtumacia p̄terita remaneretimpunita cum ꝓpter penitētiā ſolā non deſierit eſſe nocens. vt videt̉ ꝓbari in. c. j. de poſtu. p̄la. ⁊ in. l. qui ea mēte. ff. de fur. ⁊. l. nō ꝓdeſt. ff. vi̓ bo. ra. vbi patet ꝙ ad penam euitandā nō ꝓdeſt reſtituere rem raptaꝫ ſeu aliterpenitere de peccato. ¶ Secūdo etiā pōt dubitari an incaſu huiꝰ. c. poſſit iudex ſequēdo iurꝭ rigorem mulctareꝯtumacē? Inno. videt̉ ſentire ꝙ ſic. ⁊ idem Ho. intelligunt .n. iſtū tex. ꝙ intelligat̉ de ꝯſilio nō de neceſſitate. ſꝫego puto ꝯtrariū primo qꝛ papa hic reſpondet ad ꝯſultationē. ⁊ ſic rn̄det quid de iure fieri debeat vt no. glo. inc. ꝯſultationi de tēpo. ordi. ⁊ in. c. ex tua de fil̓. p̄ſby. Itēmoueor ꝑ verbum debet h̓ poſituꝫ in reſponſione papeqd̓ regulariter neceſſitatē importat. vt eſt glo. notabilisin cle. attendētes de ſta. regu. licet aliqn̄ importat honeſtatem. ſed iſtud eſt ſpeciale. vt legi. ⁊ noͣ. in. c. j. de deſpō.impu. ſed improprietates ſunt euitāde non aūt ad ꝯſequentiā trahēde. vt in. c. p̄terea. ⁊. c. fi. de ꝟ. ſig. ⁊ qd̓ ibino. ¶ Uenio ad glo. ⁊ quero hic dicit̉ ꝙ iſte ꝓpter potentia aduerſarij impediebat̉ nanciſci poſſeſſionē nunquid debeat haberi ꝓ miſſo quo ad iuris effectū? Glo.iiij. diſtinguit ꝙ aut impedit̉ potentia ſeu dolo aduerſarij ⁊ habetur ꝓ miſſo. vt eſt expreſſum. j. e. c. cōtingit.Aut impedit̉ ꝑ aliū ⁊ non habet ꝓ miſſo ſed agit ad intereſſe ꝯtra impedientē. vt. l. ſiquis creditorē. ff. ex quibꝰ
cau. in poſ. ea. Si aūt tercius impediēs non pōt ſoluereintereſſe tunc habet̉ pro miſſo. ar. in iuribus p̄allegatꝭ.in fi. glo. ¶ Sed vltra glo. aduerte quia qn̄qꝫ nō impeditur nec potētia aduerſarij nec tercij ſed vel ex naturarei vt quia fundus eſt inundatus vel ex defectu bonorūquia bona nō reperiūtur licet iudex decreuerit aduerſarium mittenduꝫ in poſſeſſionē. ⁊ iſtis caſibus habet̉ promiſſo quo ad hoc vt ſi bona nouit̓ accedant debitori poſſit ſine alia iudicis aucͣte illa ingredi. Itē quo ad hoc vtper lapſum anni efficiat̉ verus ⁊ incōmutabilis poſſeſſor eoꝝ que tunc extabāt ⁊ vt alijs creditoribus currattempus ẜm formam. l. fi. C. de bo. aucͣ. iudi. poſ. hoc legitur ⁊ no. in. l. cum vnus. §. fi. cum. l. ſequēti. ff. de bo. auc.iudi. poſ. Et nota ꝙ in iſtis caſibus poterit deueniri adſecūdum decretum abſqꝫ eo ꝙ ſit facta vera miſſio ex pͥmo decreto. vt nō. Barto. in iuribus preallegatis. ⁊ hocin ꝑſonalibus. nam in realibus ipſo iure per lapſum anni efficitur verus poſſeſſor. vt in. c. contingit. jͣ. eo. ⁊ in iuribus ſuperius allegatis. ¶ Glo. quinta adducit tex. adqueſtionem. hic dicit̉ ꝙ rigor iuris in eccleſiaſticis ꝑſonis ⁊ negocijs non requirit̉ nūquid rigor. l. ſiquis in tantam. C. vnde vi. qui videt̉ approbari. xvj. q. vj. placuit.habeat locum ẜm canones ⁊ occupans rem ꝓpria aucͣte⁊ violenter priuet̉ dominio ſi erat ſua vel ꝯdemnat̉ adeſtimatione ſi non erat ſua? Et ſoluendo rn̄det ꝙ in eocleſijs ⁊ minoribꝰ nō habet locum cum eis ſubueniat̉ ꝑbeneficiū reſtitutōnis. ſed in cauſis priuatorū bene ſeruatur. allegat. C. vnde vi. l. meminerint. vbi dicitur ꝙ ſitutor vel curator occupat rem tenet̉ ipſe ⁊ nō pupillusvel adultus quaſi velit dicere idem dicendū in p̄lato occupante cū cenſeat̉ loco tutoris ſeu curatoris. iuxta no.in. c. j. de in inte. reſti. ⁊ per glo. in. c. auditis. e. ti. ¶ Triaſunt exaīanda ꝓ verificatōe glo. Primo nūquid ille rigor habeat locuꝫ in minoribꝰ? Secūdo quid in eccleſijsTercio quid in priuatis vt ꝑſonis clericoꝝ quo ad eoꝝbona? ¶ Ad primū dic ꝙ glo. h̓ loquit̉ nimis generaliter excipiēdo minores. vnde glo. in. d. l. ſiquis in tantāmagis ſpecifice loquit̉ dicēs ꝙ aūt eſt ꝓximus infantie⁊ nō tenet̉ quia illa etas quicqͥd videt ignorat vt. l. j. C.de fal. mo. facit. c. ex parte de corpo. vitiatꝭ. poſtea verotenet̉. ff. de furtis. l. impuberem. Idem ⁊ fortius in adulto ſiue habeat curatorem vel non. nec etiam reſtituit̉ cūin delictis minor non reſtituitur. ff. de mino. ſi ex cauſa.§. nunc videndum. ⁊. l. auxilium. e. ti. Idem ſentit Ci. ind. l. ſiquis in tantam. concludens doli capacem teneri etnon reſtitui cum delinquat in faciendo Bar. in. d. l. ſiqͥsin tantā. fatetur reſtitutionē negandā quādo doloſe fecit ſecus ſi credens ſibi licere. vt. l. j. C. ſi aduer. delic. qd̓videt̉ hic placere do. an̄. qꝛ licet hoc caſu p̄ſumat̉ dolusꝯtra minorē tn̄ aduerſus dolum p̄ſumptū reſtituit̉ minor exquo nō eſt in vero dolo. l. ſi ex cauſa. §. in ꝯmiſſumff. de mino. ⁊ qd̓ noͣ. in. l. j. §. nūciatio. ff. de noͣ. ope. nūci.qd̓ ſatis placet cum pleriqꝫ rudes arbitrent̉ ſibi licere reꝓpriā ſine cuiuſqꝫ aucͣte occupare. vnde licet minor erret in iure nō tamen ꝑ hoc cōſtituit̉ in vero dolo. vnū tn̄tene mēti ꝙ vbi quis ex iudicis defectu reꝫ ſuā nō valetꝯſequi tūc pōt ꝓpria aucͣte illā inuade̓. vt dicit glo. notabilis. jͣ. di. ius gentiū. ⁊ Inno. in. c. olim. j. de reſti. ſpo.⁊ ſentit Io. an̄. h̓. ⁊ optime facit. l. ait p̄tor. §. ſi debitorē.ff. de his q̄ in frau. cre. ⁊. l. nullus. C. de iudeis. iūcta glo. ⁊qd̓ no. in. c. cū nō ab hoīe de iudi. ¶ Quero qͦ ad ſcd̓mꝗͥd in eccleſijs? Glo. h̓ ꝯcludit nō habe̓ locū. vt. sͣ. dixi. ⁊ad. c. placuit. xvj. q. vj. qd̓ videt̉ multū face̓ in oppoſitūrn̄det triplicit̓ vt in ea ptꝫ. ¶ Nota bn̄ vltimā ſolutōeꝫex qua ſingl̓r infert̉ ꝙ ibi p̄latus delinquit etiā occaſione ⁊ ꝯtemplatione eccleſie punit̉ in ſuo primonio dumtaxat. ꝓ hoc facit qd̓ in ſimili no. de tutore. vt in. l. nō eſtignotum. C. de admi. tu. ⁊ in. l. meminerint. C. vn̄ vi. facit qd̓ noͣ. glo. in. c. de multa de p̄ben. Sꝫ redeūdo ad q̄ſtionē notabilē huiꝰ glo. ſcias ꝙ idē qd̓ iſta glo. ſentit gl