De iuramento calumnie.
iudic. ſo. l. indicatuꝫ. ⁊. ff. dele. iij. l. nemo aliter. Terciadr̄ia ē qꝛ illud ꝯtinet ml̓ta capl̓a iſtud ꝟo vnū ſolū videlicet illd̓ qd̓ ip̄m ꝟbū ſonat. Quarta qꝛ in illo nō datur dilatio. nā pōt dicere credo vel nō credo ⁊ ī iſto ꝟoſic. vt. ff. de interro. ac. l. qͥ interrogatꝰ. ⁊ de hͦ vide qd̓dicā in. c. pe. jͣ. eo. vbi glo. tangit. Quinta qꝛ illud preſtant prīcipales ꝑſone iſtud etiā ꝓcurator. Sexta qͥaillud p̄ſtat ſindicus vl̓ actor ī aīam ꝓpriā. vt in. c. in ꝑtractādis .jͣ. eo iſtud ꝟo p̄ſtat̉ in aīam dn̄i vl̓ vniuerſitatis vt in. d. c. pn̄tiū. Septīa qꝛ ſi pꝰ iuramētū calūnieꝑſtitū dicet̉ meliꝰ noſce̓ veritateꝫ cogit̉ iteꝝ rn̄dere. vtno. in. c. fi. jͣ. eo. ti. ¶ Inqͣtū prīo dic̄ ſpe. ꝙ iuramētū d̓veritate dicēda p̄ſtat̉ tm̄ in ſpūalibꝰ. in ꝯtrariū fac̄ cle.ſepe de ꝟb. ſig. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. j. ⁊. ij. de ꝯfeſ. li. vj. ⁊ in. l. ij.C. de iura. calū. vbi indiſtincte dicit poſitōibꝰ eē reſpōdendū ꝑ iuramētū de veritate ⁊ ſic nō ſolū in ſpūalibꝰ.Sol. pōt ml̓tipl̓r rn̄deri videlicꝫ prīo ꝙ olim tm̄ ī ſpūalibꝰ. vt in iuribꝰ. sͣ. p̄alle. in qͥbꝰ exuberat offm̄ iudicis.hodie ꝟo de ꝯſuetudine iurat̉ in qualibet ca. vt le. etno. in iuribꝰ all̓. ꝓ ꝯtrarijs. vel in ſpūalibꝰ p̄ſtat̉ hͦ iuramentū indiſtincte ex offō iudicis de elec. cū nob̓. ⁊ in. c.cū dilecti. mutuo etiā p̄ſtat̉ ꝑte poſtulāte qꝛ in eis ml̓tū exuberat offm̄ iudicis. fiūt em̄ vt tunc ꝑs releuet̉ abonere ꝓbādi. vt no. in. c. j. et. ij. de ꝯfeſ. li. vj. ⁊ vbicunqꝫviſum fuerit iudici ita tn̄ vt nō ſuppleat de facto et adcōmodū priuatū. nec ob. no. in. c. bone. de poſtu. p̄la. ⁊ īc ad nr̄am. el. ij. de iureiuran. ꝑ Inno. ⁊ ꝑ doc. in. l. vnaC. vt que deſūt aduo. ⁊ ita puto dicēdū ad hͦ ꝯtrariumqd̓ nō reꝑio exp̄ſſe tactū ꝑ doc̄. Ul̓ dic ⁊ tercio ꝙ ī hiscauſis ſpūalibꝰ p̄ſtat̉ hͦ iuramētū ſuꝑ poſitōnibꝰ dūtaxat. vt no. in. c. dudū. de elec. ⁊ in. c. j. ⁊. ij. de ꝯfeſ. li. vj. ſꝫin ſpūalibꝰ vl̓ annexis pōt exigi indifferent̉ etiā ſuꝑ tota cā. ⁊ hͦ voluit Inno. in. c. ex lr̄is. jͣ. de iureiuran. ¶ It̉inqͣtū dicit Spe. in ſcd̓a dr̄a ꝙ in iuramēto de veritate nō rn̄det̉ niſi d̓ ſcīa quā ſcit ille qͥ int̓rogat̉ infert̉ addeciſionē ſcd̓i q̄ſiti qd̓ fuit qͥd hēat rn̄dere ꝑ hͦ iuramētū. vide em̄ qd̓ tenet Spe. ⁊ idē ſentit glo. in. c. j. de cōfeſ. ⁊ Inno. in. c. p̄all̓. pn̄tiū vbi dicit ꝙ vbi iurat̉ d̓ veritate dicēda tā opponēs qͣꝫ rn̄dens nō qd̓ credit ſꝫ qd̓nouit dicere dꝫ. ar. iij. q. ix. hortamur. ſꝫ qn̄ iurat̉ de calūnia ponit̉ ⁊ rn̄det̉ qd̓ credit̉. vt. l. ij. C. eo. ſꝫ h̓ videt̉ſentire aliud dicēs ꝙ lꝫ in cauſis ſpūalibꝰ iuret̉ aliqn̄ d̓veritate dicēda .ſ. cū iudici viſū fuerit ex iuſta cā ⁊ tunccogit iurare vl̓ in articulo in qͦ dubitat vl̓ de qͦ querit̉vl̓ etiā in tota cā ſi ꝓbabil̓r ſuſpicat̉ ꝙ ꝯtra ꝯſciētiamin ml̓tis veritatē negat nūqͣꝫ tn̄ ꝑ iuramētū iſtud veritatis interrogat̉ de credulitate. vt in. d. c. pn̄tiū. tn̄ ꝑsdebet rn̄dere qͥd ſciat vel credat ẜm eū. hͦ vltimū viſuꝫeſt mirabile Hoſt. ꝙ nō debeat interrogari de credulitate ⁊ ꝙ debeat rn̄dere iō dicit ꝙ qͣꝫuis ꝑtes ⁊ teſtes īſpūalibꝰ iurēt de veritate dicēda nō ſoluꝫ de veritate ſꝫetiā de credulitate ſunt interrogādi ⁊ rn̄dere tenent̉. alle. de teſti. qͦtiēs. in fi. ⁊. c. cauſaꝫ plus dicit ꝙ cū iuransde veritate debet ẜm ꝯſciētiā rn̄dere veritate ꝯſcīe cōſiderata qͦ ad rn̄ſionis effectū potiꝰ ē illud iuramētumcredulitatꝭ ꝙͣ veritatis. ⁊ in. d. c. pn̄tiū ⁊ de iureiuran. ⁊ſi xp̄s prīo rn̄ſo. ſꝫ hodie de ꝯſuetudine iurat talis veritatē quā ſcit vl̓ credit ẜm eū. Io. de lig. dicit ꝙ veritasp̄t ſciri ⁊ tūc ſurgit hītus demōſtratōnis ex neceſſarijsp̄t etiā credi ⁊ tūc ſurgit hītus ex ꝓbabilibꝰ. vigore gͦiuramēti de veritate p̄t qͥs rn̄dere ſcio ⁊ credo. puto tn̄opi. Inno. veriorē. qꝛ aliud ē ſcire aliud opinari vel credere. nā ſciētia elicit̉ ex demōſtratōe credulitas ex opinatis. dictū Hoſt. ꝓcedit in indiciarijs qꝛ iudex dꝫ interrogare de qͦcūqꝫ qd̓ facere pōt indiciū ad iudicādūxxx. q. v. iudicantē. ⁊. c. afferte de p̄ſūptꝭ. videte nos habemꝰ ſciētiā ⁊ neſciētiā ⁊ ſic duo extrema. ⁊ ſic int̓ duoextrema ē qͦddam mediū .ſ. credulitas ſeu fides. ſciētiahabet̉ dupl̓r. prīo in his que ſunt alicuiꝰ artis. ⁊ tūc ſcire dicit̉ rē ꝑ cauſas cognoſcere vt dicit ph̓s. de qͦ in. l.
ſcire. ff. de legi. habet̉ ſcd̓o in his que ſunt facti. vt ī materia nr̄a. ⁊ tūc illud ſcire dicim̄ ad qd̓ mouem̄ ꝑ ſenſuſ⁊ hͨ eſt ſcīa que requirit̉ in teſte. vt in. l. teſtes. C. de teſti. ⁊. iij. q. ix. hortam̄. ⁊ meliꝰ in. c. teſtes eadē cā ⁊ qōe infi. Neſciētia ē de eo qd̓ hō neſcit ita ꝙ nō habet aliquācredulitatē ſeu fidē. vt no. glo. in rubrica. ff. de iur. ⁊ faigno. Credulitas ſeu fides ē quā quis cōcipit ex varijsargumētis indicijs ſen p̄ſumptōibꝰ. de quibꝰ ꝑ Bar. inl. admonēdi. ff. de iureiuran. Ad ꝓpoſitū gͦ cū iſta interſe ſunt diuerſa ſub iuramēto de veritate nō tenet̉ proprīe ⁊ ſtricte rn̄dere de veritate qꝛ veritas ex p̄ſūptꝭ. nōhabet̉ ſed ꝑ ſenſum ꝓpriū. vt in. d. c. teſtes. iuncto. d. c.hortam̄. ⁊ vide Bar. in. l. j. ante fi. ff. de interro. ac. ſꝫ iniudicijs nō debet capi ita ſtricte ſed large ꝓ oī ſcientiaquā hꝫ ſiue veraciter ſiue ex credulitate ⁊ tūc dicit̉ ſcientia improprie. ad hͦ. l. ij. C. de iura. calū. §. qd̓ obſeruari. vbi tex. dicit de eo qd̓ credit ⁊ poſtea ſubijcit de eoqd̓ ſcit. ⁊ poīt ibi d̓ ſcīa improprie ſiquā habꝫ ꝑ credulitatē Itē facit. l. ij. §. idē labeo. ff. de aqua plu. arc. ⁊ ibiglo. ⁊ no. Bar. in. d. l. j. de interro. ac. ꝓ hoc. nā ⁊ rn̄ſioꝑ credulitatē in facto ꝓprio ita p̄iudicat ſicut rn̄ſio deveritate. vt dicit glo. no. in. c. ex lr̄is. de iureiuran. Itēiudex inducit̉ in alijs ad aliquā opi. vt no. in p̄dicta. l.admonēdi. ⁊ iō cōcludo tā in teſte qͣꝫ in ꝑte vt ſub iſtoiuramēto teneant̉ rn̄dere etiā de credulitate. ⁊ in teſteꝓbat̉ qꝛ iurat dicere veritatē. vt no. glo. in. c. fraternitatis de teſti. ⁊ patet in. d. c. teſtes. ⁊. c. hortam. ⁊ tamētenet̉ rn̄dere etiā de credulitate. vt ptꝫ in. c. cū cām. ⁊. c̄.licet ex quadā. ⁊. c. qͦtiens. ⁊. c. p̄terea. ⁊. c. tā lr̄is. d̓ teſtidebet gͦ intelligi hͦ iuramētū large vt dicat veritatē ſuꝑ his de qͥbꝰ int̓rogabit̉. ſi gͦ interrogat̉ an credat debꝫrn̄dere veritatē .ſ. an credat vel nō licet em̄ ignoret facti principalis veritatē debet tn̄ rn̄dere veritatē ad int̓rogatōꝫ. ⁊ hͨ int̓rogatio ꝑ iudicē bn̄ admittit̉. vt ī iuribus p̄alle. ⁊ facit p̄al c. iudicātē. ⁊. l. vbicūqꝫ. de interroac. ⁊ ſic laudo ꝯſuetudinē que hꝫ vt iuret veritatē quāſcit vel credit qꝛ illud intelligit̉ tacite ex larga ſignificatōe vt p̄dixi. ⁊ hodie cōit̓ rn̄det̉ ad poſitōeꝫ ꝑ ꝟbūbene credit vl̓ nō credit licet p̄ceſſerit iuramētū de veritate dicēda ⁊ eq̄ p̄iudicat vt p̄dixi. ⁊ h̓ no. ⁊ materiāpoſitionū tangā in. c. pe. j. eo. ¶ Ultīo exͣ glo. opp. ⁊ videt̉ ꝙ iſta rō poſita in tex. nō ſit bona ꝙ iuramentū calūnie nō ē p̄ſtandū qꝛ canones nō indicūt. nā vbi deficiūt canones ſuccedūt leges. vt in. c. j. de no. op. nū. ⁊. x.di. ſi in adiutoriū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. So. Hoſti. vt arbitrormētu ꝯtrarij ſupplet ad lr̄am ibi nō īdicūt īmo ſuſtinētꝙ p̄ſtet̉. Ab. ide ⁊ ad hͦ inducit lr̄aꝫ ibi nec dare nec recipere ⁊cͣ. alle. ad idē. ij. q. v. ꝯſuluiſti. ⁊ refert Uin. qͦſdā exponere indicūt .. int̓ dicūt vl̓ ꝓhibēt ⁊ allegāt eūdē canonē. Et vbi ſunt iſti canones de qͥbꝰ facit mētione iſta lr̄a: dicit Uin. ꝙ ſūt in regiſtro do. an. dic̄ ꝙ fufficit qd̓ canones nō indicāt hͦ iuramētū qꝛ diſpoſitōeslegū nō ſtringūt cās ſpūales. Certe iſta ſo. falſa ē. ⁊ ꝯͣ. c.j. ⁊. ij. de no. op. nū. vbi ptꝫ ꝙ etiā cāe ſpūales tractant̉⁊ diffiniūtur ẜm leges general̓r loq̄ntes exqͦ nō ꝯtradicūt canonibꝰ. ad ide. c. aucͣte martini. de cōceſſ. p̄ben. li.vj. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. ⁊ iō tene aliā ſo. vel dic ꝙ lꝫ lex hͦ generaliter diſponeret nō tn̄ fuerit recepta moribꝰ ſeu ꝯſuetudine in cauſis ſpūalibꝰ ⁊ ille mos vel cōſuetudo vl̓ ſtilus curie impedit ꝟtutē legis generalis. ad hͦ qd̓ in ſil̓idixi de inſtātia q̄ nō perit triēio. vt in. c. pe. de iudi. etqd̓ le. ⁊ no. iiij. di. leges. ⁊ hͨ mea ſo. magis ꝯuenit litere ibi nō ꝯſueuit. ad qͥd em̄ allegaret̉ ꝯſuetudo ⁊ ſtilſi canones exp̄ſſe ꝓhiberēt? ſenſus gͦ lr̄e ē ꝙ exquo canon exp̄ſſe in hͦ nō diſponit ⁊ diſpoſitio legis ciuil̓ nōfuit moribꝰ recepta non eſt de neceſſitate ſeruāda. et h̓nota qꝛ facit ad multa.Caſus. IuNpertractadis. rari p̄t d̓ caIllūnia ꝑ prīcipales ⁊ ꝑ iconomos cauſam notā