De iudiciis.
dunt̉ cauſe in quibꝰ nō pōt agere ⁊ includūt̉ cauſe in qͥbus pōt agere. ar. l. reſcripto. §. j. ff. de mune. ⁊ hō. Itemnō ꝓcedit ſcd̓m dictū ẜm eum qꝛ illa clauſula nō habetvim ſpecialis mādati. ⁊ ſic tenēdo ꝙ exigeret̉ ſpāle mandatū illa clauſula non ſufficeret ꝑ no. in p̄all̓. c. expoſuitde dila. ſed certe quo ad vtrūqꝫ dictū Archi. bn̄ loquit̉ſi ſubtiliter ponderet̉ dictū ſuuꝫ ⁊ male reprobat̉. Et qͦad primū dico ꝙ Archi. nō requirit p̄ciſe mandatū ſpeciale in articulo defenſionis ſed vult ꝙ ꝑ mandatū generale ad impetrandū nō poſſit ꝓcurator defendere excōmunicatū ſeu appellationē ꝓſequi quaſi illud mandatum ad impetrandū ſe nō extendat ad articulū defenſionis. ſecus aūt ſi mandatū eſſet generale ad agendū ⁊ defendendū. qꝛ tūc bn̄ poterit. ⁊ ita debet intelligi. Archi.ad hoc. c. qui ad legēduꝫ. ⁊. c. qui generalit̓ de ꝓcura. li.vj. Item in ſcd̓o dicto nō meret̉ reprobari qꝛ licet Io.an. teneat in. c. expoſuit p̄all̓. ꝙ talis clauſula nō habeat vim ſpecialis mādati contrariū tamē eſt veruꝫ. vt no.Bar. in. l. ꝓcurator cui libera. ff. de ꝓcura. ⁊ tenet idemDo. an. in p̄allegato. c. expoſuit. ⁊ ſic in hoc videtur ſibi ꝯtrarius. ⁊ ꝓbat̉ dictū Archi. ⁊ Bar. in. l. creditor. §.lutius. ff. mā. vbi hoc idē no. Bar.Sed quero quid ſi excōmunicatꝰ inSt AU LC. cepit agere nec a prīcipio fuit expulſus nūquid reus poſſit inſtare vt compellatur agere exquo ſemel edidit actionem iuxta formam aucͣ. qui ſemelC. quomodo ⁊ quando iudex. Inno. in. c. exceptꝭ. jͣ. deexcep. ꝙ ſic ⁊ ibidē dicit quando nō eſt cōuentus vt reus cogitur tamen agere iuxta materiā. c. ſignificauit deteſti. ⁊. c. lator qui fi. ſint le. Nam ſi ꝯtrariū diceret̉ ſeq̄retur abſurditas ꝙ excōīcatio ꝓdeſſet excoīcato ⁊ noceret aduerſario nō excoīcato qd̓ eſſe nō debet. ar. hic ⁊ hͦbene no. ⁊ ſic habes caſuꝫ in quo excoīcatus agit nec debet ꝑ iudicē repelli ⁊ hoc quia hoc nūc tendit in ſui preiudiciuꝫ exquo reus inſtat. ⁊ ſic facit ad id qd̓. sͣ. dixi qꝛfortius poteſt ſtare vt reus exquo trahit̉ in ſuū damnū.An auteꝫ excoīcatus poſſit agere vt reus conditione. l.diffamari. C. de inge. ⁊ maͣ. vel ſi actor deſiſtit petere vtcōpellatur ꝓſequi iuxta formā predicte aucͣ. dic ꝙ nonquia hoc tendit ad eius ꝯmodū exquo hoc petit ⁊ vultlatiſfacere voluntati ſue. ar. hic ⁊ in. l. pe. ff. de condi. obcau. ⁊ in. l. ſi pignore. ff. de fur. hͦ tenet hic Do. an. et no.in p̄all̓. c. exceptionē. Sed quero nūquid teneat iudicium ſi excōmunicatus fuit de facto admiſſus ad agendūnec fuit repulſus? dic̄ ꝙ ſi litigauit corā delegato per ſeimpetrato durante excoīcatione nō tenet iudiciū quiareſcriptū fuit nullum. vt in. c. j. de reſcrip. li. vj. ſecūs ſi litigauit coram ordinario vel delegato impetrato ab aliovel a ſe ante excoīcationē. de quo tamē dic̄ vt pleniꝰ no.in. c. j. de reſcrip. in. vj. p̄all̓. ⁊ in. c. pia. de excep. eo. li. Etibidem vide rationem diuerſitatis. etiam p̄dicta procedunt ſiue ſit occulte ſiue publice excoīcatus. licet Pet.ꝯtra ⁊ non bn̄ quia in his que ꝯcernunt priuatā vtilitatem nō eſt differentia inter publicū ⁊ occultū. vt ſingulariter nō. Inno. in. c. cum dilectus de conſue. ⁊ Io. an.in p̄all̓. c. j. Sed quia hic dicit̉ ꝙ excoīcatus nō pōt eſſein iudicio agendo quid de interdicto vel ſuſpenſo? doc.hic coīter tenēt ꝙ iſti bn̄ poſſunt agere qꝛ nō ſunt remoti a ꝯmunione hominū. ad hoc. c. a nobis de excep ¶ Sꝫquero quid de ꝑiuro: videt̉ ꝙ nō poſſit agere. quia cuꝫin iudicio habeat iurare ſaltē de calūnia ⁊ ip̄e a iurandorepellēdus ſit exquo ſemel fuit ꝑiurus. vt in. c. paruuli.xxij. q. v. ergo agere nō poteſt. Io. de lig. ⁊ Collec. hic ꝯͣ⁊ bene quia ꝑiuriū non repugnat directe facultati agedi īmo quilibet criminoſus qui al̓s repelleret̉ ab agēdopro publico intereſſe admittit̉ cum ius ꝓprium ꝓſequitur. iiij. q. vj. omnibꝰ ¶ Nec ob. ꝙ non debet admitti adiurandū quia illud verū eſt in ſacramento honoris nononeris ſicut eſt in luramēto calūnie. ⁊ ſic intelligit̉. c. paruuli. vt ibi no. Archi. ad hoc allego tex. notabilē in. c. cū
in eccleſijs de ma. ⁊ obe. vbi ꝯpellunt̉ illi canonici in eorum p̄iudiciū iterū iurare licet a principio veniſſent contra iuramentū etiā ſuꝑ eadē re p̄ſtitū. ¶ Ultimo queroan condēnatus in metallū vel deportatus repellatur abagendo ſicut excōīcatus? ⁊ an̄ contra eos agi poſſit ⁊tractat hic Io. de lig. ſed bręuiter dico ꝙ in his que habere poſſunt poterūt agere ⁊ contra eos agi. ⁊ que poſſunthabere iſti damnati in metalluꝫ ſeu deportati. vide tex.cū ibi no. in. l. ſi in metallū. ff. d̓ his q̄ ꝓ non ſcrip. ha. ⁊. l.quidā. ff. de pe. vbi eſt bo. tex. ⁊ ibi ꝑ Bar. ¶ An autemmonachus poſſit agere maxime ſine licentia abbatꝭ ⁊ tractat Colle. ſed plene no. in. c. cum dilecta de reſcrip. adquod me remitto. ⁊ aliquid dicam in. c. olim ⁊. c. ex parte de accu. ſequit̉. c. clerici.Clericus de omni crimine debetcENIEI. coram eccleſiaſtico iudice cōueniri nec valet ꝯſuetudo ꝯtraria. h. d. duo facit.primo legem ꝓbat. ſecūdo ꝯſuetudinē improbat ibi nōdebet. Et pone caſum ꝙ ꝯſuetudo regia erat ꝙ omnesfures puniret iudex laycus ⁊ hanc conſuetudinem papahic damnat. ⁊ in ratione decidendi arguit hic papa perlocum a maiori ⁊ ideo facit hic mentionem de lege. al̓s n̄faceret ad propoſitum. quaſi dicat ẜm Io. an̄. ſi canonhoc caſu nō vincat legem ſcriptā ⁊ cōmunē fortius legēnon ſcriptaꝫ ⁊ particularē vel localem. ¶ Nota primoꝙ leges ciuiles ſequūtur canonū diſpoſitionem ⁊ ſic ineffectu nō poteſt dari ꝯtrarietas inter canones ⁊ leges.quod intellige in materia ſpectante ad eccleſiā. ⁊ ſic poteſt dici ꝙ etiam de iure ciuili mulier nubens infra annūluctus non efficitur infamis quia canon permittit. vt inc pe. ⁊ vlti. de ſecun. nu. nec vſure ꝑmittunt̉ de iure ciuili nec cōcubinatus. quia materia ſpectat ad eccleſiam etcanon ꝓhibet ⁊ ſic de alijs. quod tetigi in. c. cuꝫ ſit generale de fo. cōpe. facit qd̓ no. Io. an̄. an in regula ſine culpa. li. vj. in mercū. ſecus in materia indifferenti. quia tūcdata ꝯtrarietate inter canonē ⁊ legem canon ſeruaturin foro ſuo ⁊ lex in foro ſuo. vt no. glo. in regula poſſeſſor de re. iur̄. ⁊ ibi Io. an̄. in mercu. li. vj. tex. cum glo. inc. ij. de arbi. eo. li. ⁊ de materia dic vt dicam plenius in. c.j. de no. op. nun. ⁊ facit tex. in aucͣ. quomō oportet ep̄i.§. j. col. j. vbi imꝑator dicit ſe velle ꝓſequi ⁊ ſeruare regulas ſacras. vt in. l. cunctos populos. C. de ſum. tri. ⁊ fi.ca. ¶ Et ex hͦ ⁊ ex tex. nota ẜm Fran. ⁊ Io. an̄. ꝙ doct.decretorum etiā ſi ſint layci debent p̄cedere doctores legum. ⁊ hoc dictum ꝓbo ſic. quelibet ſcientia dicit̉ nobilior quanto ſubiectū ip̄ius ſcientie eſt nobilius. ar. hic⁊ in p̄all̓. aucͣ. quomō oportet ep̄i. ſicut in ſimili dicimusꝙ tanto qͥs melior eſt quanto melioribꝰ p̄eſt. vt in aucͣ.de defen. ciui. ſed ſubiectū canonice ſcientie eſt nobiliusqͣꝫ ſubiectum ciuilis ſcientie. quia ſubiectū in ciuili ſcientia eſt homo dirigibilis ſimpliciter in bonū cōmune ſedſubiectum in canonica ſcientia eſt homo dirigibilis nonſolum vel ſimpliciter in bonū ꝯmune ſed etiā in deū ẜmſacras regulas. vt plene no. sͣ. in ꝓhemio huiꝰ cōpilationis ⁊ aliquid ꝑ Io. an. in regula peccatū. de re. iur̄. li. vj.in mercū. ſed doc. legū debent p̄cedere doctores artiuꝫ ⁊medicine quia eoꝝ ſcientia eſt nobilior ratione ſubiecti⁊ maxime in medicina cuius ſubiectū eſt homo egrotustheologia vero habet ſubiectū nobilius ceteris. qꝛ principalis ſermo eſt de deo. qd̓ patet ex ethymologia vocabuli. ſi vero vnus eſt doctor vtriuſqꝫ iuris alter vero tm̄decretoꝝ tunc debet precedere habens vtrūqꝫ gradumquia duo vincula vincunt vnum. vt in. c. j. de tre. ⁊ pace in. l. fi. C. de adop. ⁊ in aucͣ. poſt fratres. C. de legi. here. ſecus dicit Do. pe. de ancha. hic in. c. j. de paro. in illoqui ſatis mediocriter ſtuduiſſet in vna aſſumpſiſſet poſtea gradum cauſa honoris in alia prorſus ſibi incognita. vt multi ſunt legiſte qui doctorantur in canonibusqui prorſus ignorant nedum iura canonica ſed etiā modum procedendi in decretis. ⁊ quod deterius eſt etiam