TitulusDecimus
licita. Habꝫ tn̄ dr̄ſa remedia ad ꝓuidendumſibi non tn̄ ꝓpria auctoritate pt̄ contͣuenire.¶ Tercō cum qͥs iurat ita leuit̉ ⁊ ſine ꝯſideratōe vtꝝ ſit veꝝ vel falſuꝫ qd̓ dicit. qꝛ exponit ſe ꝑiculo iurādi mendaciū et p̄cipue ī iudicio vel ī his qͥbꝰ ꝓximꝰ dānificat̉. Debꝫ eīdiligenter examīare qd̓ dicit. ⁊ tūc adhibitadiligētia etiāſi iuraret falſuꝫ qd̓ tn̄ ipſe credit verū in iuramēto aſſertorio n̄ eſt mortaleẜm De. de taran. ī. iij. Ergo ſi nō adhibꝫ diligentiā nō videt̉ excuſari a mortali. Et multomagis peccaret mortalit̓ ſi iuraret aſſerēdo ſic eē vel n̄ eſſe de qͦ in mente ſua dubitat.Sꝫ ī ꝓmiſſorio iuramento ſi omittit īple̓ qd̓ꝓmiſit ꝓpt̓ legittimuꝫ īpedimentū excuſat̉ amortali ẜm Pe. de tharan. Idē Bonauen. iniij. xxxix. diſ. gͦ a ꝯͣrio nō excuſat̉. cū deeſt legittimuꝫ īpedimentū. Iurando aūt deꝝ ſinealiqͣ nccītate vel vtilitate veniale ē. Nō eī ibividet̉ eſſe irreuerētia et ꝯtēptus dei. qꝛ nō fitex deliberatōe ſꝫ ex qͣdaꝫ ſubreptōe ⁊ leuitateẜm Bonauen. ī. iij. vbi ſupͣ. Eſt gͦ illud p̄terp̄ceptū qꝛ deū nō honorat. ſꝫ nō ꝯͣ preceptū.qꝛ n̄ eſt notabilis irreuerētia. et hoc niſi fie̓tin ꝯtemptū vel ī inhoneſta locutione. qꝛ tūcmortale. Un̄. Iurationi nō aſſueſcat os tuū.ulti em̄ ſunt caſus in illa Ecͣci. xxiij. Uirmultū iurans replebit̉ iniqͥtate Ecͣci. xxiij.Secundo oſtenditurᵐ. §. ij.ꝑiuriū eſſe pct̄m ⁊ magnū. qꝛ omnibꝰ legibꝰꝓhibet̉. Prohibet̉ .ſ. Intrinſeca. Aoyſaica.Euangelica. Canonica et Politica. Lex em̄intrinſeca ſeu naturalis ſicut dictat hominiꝙ deum ſuū honore ſummo reuereat̉. ⁊ rebꝰvtat̉ ad qd̓ inſtitute ſūt a natura. ⁊ fidelis ſitī ꝓmiſſis. Ita ꝓhibꝫ econtͣ dei irreuerentiā.⁊ abuſum reꝝ .i. vſū ad id ad qd̓ nō ſūt ordinate ⁊ infidelitatē erga ꝓximū. Cū gͦ ꝑiuriūſit ꝯͣ reuerentiaꝫ dei ⁊ honorē et abuſus lingue qꝛ lucutō homī ē data a natura ad manifeſtandū ꝯceptū cordis. Periurꝰ at̄ dīc ꝯͣid qd̓ hꝫ ī corde. ⁊ al̓n vt ī ꝓmiſſorijs iuramētis n̄ ẜuat fidelitatē ⁊ ſic agit ꝯͣ legē naturaleꝫ ꝑiurꝰ. Un̄ ⁊. b Tho. vbi ſupͣ. dīc ꝙ etiā iurās ꝑ idola lꝫ peccet ī iurādo tenet̉ tn̄ ẜuareiuramētū factū de re ī ſe licita. Fidelitas em̄ī ꝓmiſſis ē de iure naturali. Et liꝫ n̄ ſit licitūexige̓ ab īfideli vel īduce̓ ad iuramētū ꝑ idola. tn̄ ad firmandū pacē vl̓ pactū cū eo de relicita nō ē illicitū vti eo rōne .ſ. fidelitatis adquā ille tenet̉. Et ſic Machabei cū fecer̄t ligam cū romaīs vſi ſūt iuramēto eoꝝ vt credit̉ ꝑ idola q̄ colebāt. vt dr̄. xxij. q. j. §. Sicutetiā. Un̄ ⁊ ph̓s dīc ī pͥmo methaph̓. Infidelisloq̄ns de īfidelibꝰ. ꝙ iuſiurandū apud eos honoratiſſimū erat. Un̄ ⁊ Marcus regulus etſigētilis ⁊ romanꝰ: voluit potiꝰ ſuſtine̓ crudelē mortē a cartaginēſibꝰ ꝙͣ n̄ ẜuare ꝓmiſſuꝫfactū ſub iuramēto .ſ. ip̄is ī redeundo ad eos
ſi n̄ poſſet obtine̓ a ſenatu ꝑmutatōꝫ cartaginēſiuꝫ plurimoꝝ captoꝝ a romanis ī ip̄mMarcū qͥ poſtea fuerat captꝰ a cartaginēſibus cū tn̄ poſſet nō redire. qꝛ liber erat poſtꝙͣ venit romam dimiſſus ab illis ſuꝑ hoc vtponit. Augꝰ ī pͥmo d̓ ci. dei. ⁊ narrat Ualeriꝰ⁊ Agellius. ¶ Contͣ legē moſaycā on̄dit̉ eſſeꝙͣtuꝫ ad illā ꝑtē q̄ moralis ē. vn̄ ⁊ ſꝑ obligauit oēs. ⁊ ſꝑ durat. pꝫ. qꝛ ī pͥma tabula decalogi ſcripta digito dei: ſecundū p̄ceptū eſt illud. Non aſſumes nomē dei tui ī banū Exo.xx. qd̓ ideꝫ eſt qd̓ dr̄ Leuit̉. xix. Nō ꝑiurabisin noīe meo. Et ex hoc ꝓbant quidā magnitudinē huius pct̄i. ⁊ ꝙ gͣuius eſt homicidioqd̓ horribiliſſimū eſt. Naꝫ pct̄a q̄ ſūt directeꝯͣ deuꝫ ſunt ẜm ſe gͣuiora ꝙ ea q̄ ſunt ꝯͣ ꝓximū. qꝛ deꝰ ſine ꝯꝑatione ē maior ꝓximo. Sꝫtrāſgreſſiōes p̄ceptoꝝ pͥme tabule ſūt directeꝯͣ deum. vt pꝫ ex ſe. qͦꝝ ſecundū eſt ꝓhibitioꝑiurij. Tranſgreſſiones p̄ceptoꝝ ſecunde tabule q̄ ſunt ſeptē: ſunt directe ꝯͣ ꝓximū quorū ſecunduꝫ eſt ꝓhibitio homicidij. Ergo exordine ip̄oꝝ p̄ceptoꝝ patꝫ eſſe gͣuius ꝑiurium ꝙͣ homicidiū ẜm bt̄m Tho. ī qͦlibet. Firmat hanc ſnīaꝫ ꝑ hanc rōꝫ Apl̓us dicēs adDeb̓. vj. Hoīes ꝑ maiores ſui iurāt et omnisꝯtrouerſie eoꝝ finis eſt iuramentū. Fruſtraaūt in cauſa homicidij ꝯtrouerſie finis eſſetiuramentū ſi homicidiū eſſet gͣuius ꝑiurio.Preſumeret̉ eī ꝙ qͥ maiorē culpā .ſ. homicidij nō curauit ꝯmitte̓ nō vereret̉ minorē incurrere .ſ. ꝑiurij. vn̄ ex hocip̄o ꝙ ī cauſa cuiuſſibꝫ pct̄i defert̉ iuramētū maīfeſte on̄dit̉ꝙ ꝑiuriū ꝓ maximo pct̄o dꝫ hr̄i. nec īmeritoqꝛ ꝑiurare nomē dei videt̉ quedā diuini nominis abnegatō. vn̄ ſecundū locū tenet ꝑiuriū poſt idolatriā. vt pꝫ ex ordine p̄ceptorū.Bonauen. ī. iij. diſ. xxxix. nō placꝫ iſta opīoniſi in ꝑiurio qd̓ ꝓcedit ex odio dei. al̓ dicitmaius eē homicidiū. Et licꝫ pͥmā rōeꝫ videat̄ deſtrue̓ non tn̄ deſtruit nec ponit rōeꝫ. bTho. q̄ efficax multū videt̉. Sꝫ o meſerrimihoīes cū ita horreāt homicidiū qd̓ horrendūē. ꝑiuriū qd̓ eſt gͣuiꝰ ꝓ nihilo qͦttidie incurrunt. verū eſt tn̄ ꝙ ꝯſiderādo gͣuitatem pct̄iẜm nocumentū qd̓ inde ſequit̉ ꝯn̄iter homicidiuꝫ gͣuius ē qꝛ gͣuius nocumentū ꝓximisinfert̉. Et ideo ī iudicio hūano gͣuius homicidium ꝙͣ ꝑiuriū punit̉. ¶ Contͣ legē euangelicaꝫ ē. Naꝫ dīc xp̄c Math̓. v. Nolite iurareoīno ⁊cͣ. qd̓ tn̄ ſane intelligendū eſt. Non em̄vult xp̄c dice̓ ꝙ in nullo caſu debeat qͥs iurare cū in caſu neceſſitatis ⁊ magne vtilitatisrōnabilit̉ poſſit homo iurare ⁊ debeat. vn̄ etſanctos hoīes legimꝰ iuraſſe Hauid ⁊ Abraham et Paulū in epl̓is ſuis. hoc al̓ ꝑtineretad hereſim credēdo ꝑtinacit̉ ꝙ nunꝙͣ liceretiurare. Sꝫ ꝓhibet xp̄c ex illo modo loquēdiiurationem leuem et indiſcretam. Nam ẜm