CapitulūOctauum
inde ſequit̉ pax ſuꝑ iſrl̓ .i. electis. remotis .ſ.illis malis qui tribulant eos factis et exemplis. Vbligatōes at̄ ſūt p̄cepta nō ſolū dei ſꝫetiaꝫ eccl̓ie ad q̄ ſeruanda quis ſe obligat inbaptiſmo. Heclināt aūt ī eas qui ex negligētia deficiunt ab eis vel ī eis. ⁊ iſti etiā ducūtur ad gehennā. Circa iſtā igit̉ obligationeꝫeccleſie .ſ. de ꝯfeſſione annualiter fienda tripliciter quis declinat ⁊ deficit.Primo ip̄aꝫ p̄termittēdo.Scd̓o ip̄aꝫ indebite ꝑagendo.Tercio pn̄iaꝫ iniūctā non implēdo.Ꝙͣtum ad primum.§. ij.Numeri. v. dr̄. Uir ſiue mulier qͥ ꝑ negligentiaꝫ trāſgreſſi fuerint mandatum dn̄i dei ſuiatqꝫ deliquerint: ꝯfitebūtur pct̄m ſuū. Et licꝫtūc iſta ꝯfeſſio fieret ꝑ ſacrificioꝝ oblatiōeꝫex qua ī genere maīfeſtabat̉ pct̄m offerētis.tn̄ modo oportet ꝙ ſit vocalis. al̓ talis omiſſio ⁊ negligentia ꝑnitioſa eſt. vn̄ dicit Salomon ꝓuer. xxviij. Qui abſcondit ſcelera ſua.ſ. nō ꝯfitēdo non diriget̉ .ſ. ī viā ſalutis. Quiaūt ꝯfeſſus fuerit ⁊ reliquerit ea inueniet gͣtiam. Et Ambro. in lib. de ꝑadiſo. Non pt̄ apct̄o quis iuſtificari niſi pct̄m an̄ fuerit confeſſus. de peni. diſ. j. Et Criſoꝰ in ſermōe. Peius eſt nolle ꝯfiteri ꝙͣ legē ꝯtemnere. Neceſſarium ē gͦ ad ſalutē ſemel ī anno ꝯfiteri quiaeccl̓ia ad hoc obligat omēs fideles p̄ceptorie.vt patꝫ extͣ de peni. ⁊ re. vbi dr̄. Omīs vtriuſqꝫ ſexus poſtꝙͣ ad annos diſcretōis ꝑueneritſemel ī anno oīa pct̄a ſua fideliter ꝯfiteaturꝓp̓o ſacerdoti ⁊ īiūctā ſibi pn̄iaꝫ ꝓ viribꝰ ſtudeat adimplere ſuſcipiēs ad minꝰ ī paſcha eukariſtie ſacr̄m reuerenter. niſi forte de ꝓpriſacerdotis ꝯſilio ob aliquā cauſā rōnabilemad tp̄s ab eius ꝑceptiōe duxerit abſtinēduꝫ.Alioquin et viuēs ab ingreſſu eccleſie arceatur. ⁊ moriēs xp̄iana careat ſepultura. Et ſb̓dit ꝙ hoc ſtatutū debꝫ ī eccleſia frequēter publicari ne qͥs ignorācie cecitate excuſationisvelamen aſſumat. Ubi pͥmo vidēdū eſt qͥs dicat̉ ānꝰ diſcretioīs ī qͦ qͥs tenet̉ ꝯfiteri. Glo.at̄ ſuꝑ dicto. c. Oīs. dic̄ annū diſcretōis eē cūeſt doli capax. Idem Ricar. in. iiij. Et quidāalius ī .iiij. idem ſētit dicēs ꝙ doli capax ē qn̄ht̄ vſum rōis ⁊ cognoſcit pct̄m. cuiꝰ ſignumeſt qn̄ dat interroganti ordinatas reſponſiones. Hoſti. aūt in ſūma de peni. dicit ꝙ tenētur pueri ad ꝯfitendū cū ſunt doli capaces ⁊nō aliter. Et dr̄ doli capax qn̄ eſt ꝓximꝰ pubertati ẜm quoſdaꝫ. quā opinionē ſequiturPe. de Ancha. ſuꝑ cle. ⁊ ſubdit De. ꝙ ꝓximꝰpub̓tati dr̄ cū magis appropīquat̉ pubertatifuture ꝙͣ p̄terite infantie. qd̓ ꝯtingit in maſculo quādo habꝫ. x. ānos ⁊ dimidiū ⁊ aliqͣntulum vltra. ⁊ in femīa qn̄ habet. ix. annos ⁊dimidium vltra aliqͣntulū. Sed Hoſti. additꝙ potius hoc ẜm exteriora bonus iudex eſti
mabit .i. ẜm qd̓ ex actibus ⁊ verbis pueri pt̄magis vel minus dep̄hendi de vſu rōnis. ar.extͣ. de p̄ſumpt. Ex ſtudijs. Ꝙ autē aliqui dicunt ꝙ annus diſcretionis ꝙͣuis quo ad ꝯtͣhendum matrimoniū vel ingredienduꝫ religionem intelligatur annus. xiiij. in maſculo⁊ ꝯpletus. ⁊ .xij. ī femīa. vt dicūt om̄es doctores ⁊ iura. tn̄ ꝙͣtum ad cōfeſſionem vl̓ cōionem intelligit̉ annus immediate poſt ſeptēnium .ſ. viij. annus. Sed iſtud nō eſt ſimpliciter verum. nam leges abaptant̉ ẜm ea quevt ī pluribꝰ accidūt. ſed vt ī pluribꝰ in octauo anno puer nōbum habꝫ vſum rōis vt exꝑientia docet. Certum eſt aūt ꝙ an̄ vſuꝫ rōisnullus peccare pt̄ nec legibus aſtrīgit̉: vndenec talis ꝑ ꝯn̄s ꝯfiteri tenetur. Qd̓ aūt dicitGregoꝰ. ix. extͣ. de delic. pu. Oueris grādiuſculis pct̄m nolūt attribuere quidam niſi abannis. xiiij. cum pubeſcere ceꝑint. qd̓ meritocrederemꝰ ſi nulla eſſēt pct̄a niſi q̄ mēbris genitalibus cōmittunt̉. Quis vero audeat affirmare furta. ꝑiuria. mendacia nō eſſe peccata: ⁊ his plena ē puerilis etas. hec ille. Nōfirmat opinioneꝫ illorum ꝓut putant ⁊ ꝓ ſeinducūt. Nō em̄ dicit̉ quin infra ſcd̓m ſeptēniū que eſt ꝓprie puerilis etas poſſint habere vſum rōis ⁊ ꝑ ꝯn̄s peccare mortaliter vtappropīquāte pubertate .ſ. ī āno. xij. vl̓. xiij.tūc em̄ in aliquibꝰ regionibꝰ ⁊ p̄dicta pct̄a etvitia carnis ꝑpetrant multi. ⁊ iſti dicūt̉ pueri grādiuſculi ẜm dictā decret̉. Nec etiaꝫ ꝓeis valet exemplū qd̓ inducūt de ꝑuulo qͥnqꝫannoꝝ queꝫ Greg. ī. iiij. dialogoꝝ narrat adgehennā ꝯdemnatū ꝓpter pct̄m blaſphemienā ī illo acceleratꝰ fuit vſus rōis p̄ter cōemcurſum. Si em̄ non habuiſſet vſum rationisnō fuiſſꝫ ſibi imputatū ī pct̄m blaſpheīe. Sicut nec aui q̄ dicitur pica que aliqͣ ꝓfert ſineintellectu. Una aūt irūdo nō facit ver. vt dicit ph̓us. Et que a iure cōi exorbitāt nō ſūttrahenda ī ꝯn̄am. vt extͣ. de reg. iur̄. li. vj. Sigͦ ille p̄ter cōmunē curſū ī quīquēnio habuitpſum ratioīs vn̄ peccare potuit. nō ſequiturꝙ om̄es alij habeāt. ſed nec ī octēnio. et cumpari p̄cepto quilibet obligetur ad cōionē ſic̄ad ꝯfeſſionem vt patet ꝑ ip̄aꝫ decretalē. Dic̄b Tho. in. iiij. ſn̄iaꝝ ꝙ pueri circa vndecimūvel duodecimū ānum ſi appareāt ī eis ſignadeuotioīs. ita .ſ. ꝙ ſciāt diſcernere panē materialē a ſacͣmētali pn̄t cōicare. qd̓ dicit qꝛ p̄ſumit̉ iaꝫ hr̄e vſum rōis et nō antea. Temerariū gͦ videt̉ aſſerere ⁊ publice p̄dicare ꝙ immediate pꝰ ſeptēniū tenent̉ pueri ad iſtud p̄ceptum ſeruandū al̓ peccāt mortaliter et ip̄i⁊ parētes eoꝝ qͥ nō faciūt eos ꝯfiteri. Sꝫ bene laudabile ē ⁊ piū p̄dicare et exhortari parentes ꝑuulos ſuos ⁊ ſeptēnes ⁊ quinquēnesvt faciāt ꝯfiteri vt ſic aſſuefaciant ſe moribus xp̄ianoꝝ. etiamſi nōdum habēt vſū rōis