OctauumCapitulum

ſunt ꝓpter ꝑfectiora. ſicut in generatione hominis natura ab imꝑfectis ad ꝑfecta ꝓceditCū igr̄ plāte ſint ꝓpter aīalia oīa. ⁊ aīalia irratōnabilia ꝓpter homineꝫ ideo vtēdo plātisad vtilitatē aīaliū. ⁊ aīalibꝰ ad vtilitatem hominū. nō eſt ꝯͣ p̄ceptum nec peccatum. Interalios aūt vſus maxime vr̄ neceſſariū iſtis vtiin cibum. qd̓ fieri nō poteſt abſqꝫ mortificatōne eoruꝫ. Qd̓ etiam eſt ex ordinatōne diuinadicente dn̄o Gen̄. ix. Om̄e qd̓ mouet̉ et viuiterit vobis in cibuꝫ. Nec eſt ꝯͣ. qꝛ Exodi. xxij.ſtatuitur certa pena occidēti bouem vl̓ ouemproximi. qꝛ hoc ē rōne dānificatōis proximinō rōne occiſionis. Addit̉ etiā in diffinitōneillegitime facta. qꝛ ſi hō occidat̉ ꝓpter maleficiū a iudice ſuo nō ē homicidium qd̓ ſit pct̄mpl̓ cōtͣ preceptū de quo loquit̉. Eſt autē illudpeccatū vnus ⁊ p̄cipuus ex caſibꝰ reſeruatisdioceſanis. ẜm om̄es doctores. Et ꝙͣuis etiaꝫipſi dioceſani nō ſoleāt tales abſoluere ꝓpteꝫhorrorē ⁊ deteſtatōem facti. ſed ꝯmūiter mittunt ad curiā romanā abſoluendos a penitētiarijs: tn̄ ſi volūt pn̄t abſoluere etiā valētesad curiam accedere. al̓ fruſtra poneret̉ intercaſus reſeruatos ep̄is homicidiū volūtariuꝫſi nunꝙͣ poſſent abſoluere. ſed poneret̉ intercaſus papales: ſꝫ nec iſtud nec aliud quod ſitp̄ciſe pct̄m abſqꝫ adiūctōe ſētētie reꝑit̉ ī iurepape reſeruatū. ſed certe ſentētie ⁊ irregularitates ꝙͣuis laudabile ſit aliqn̄ multū enormia ad curiaꝫ mittere. De excōmunicatōneaūt qͥ incurritur ꝓpter occiſionē vl̓ mutilatōnem vel ꝑcuſſionē clericoꝝ nil hic agit̉ quiadiffuſe habes in. .iiij. ꝑte ti. j. c. j. De irregularitate q̄ ꝓpter hmōi incurrit̉ ſeu contrahiturhabes in. iiij. parte ti. v.De homicidijs inquit .§. j.p̄s. Uiri ſanguinum ⁊ doloſi non dimidiabūtdies ſuos. p̄s. liiij. Uiri ſāguinuꝫ .ſ. effuſoresdicūtur homicide. qꝛ ꝑ homicidium cōmuni⁊ abūdantius effunditur ſanguis humanus.Et addit doloſi. quia ſi fieret ſine dolo .i. ſinepct̄o vt iudex facit. nō rep̄henderet̉ nec incideret in penam q̄ ſeqͥtur. qꝛ .ſ. non dimidianttales dies ſuos vtplurimuꝫ. Et hoc duplr̄ qꝛpl̓ corꝑaliter inqͣtum .ſ. occidūt̉ homicide vl̓ab amicis īterfecti vl̓ a iudice̓. vt mādat lex.Et ſic non viuūt toto tempore vite ſue. ſed eisſubtrahitur tēpus qͦ naturaliter viuere potuiſſent. Spūaliter aūt intelligitur qꝛ tam gͣuepct̄m̄ ē ꝙ vix reuertūtur ad pn̄iam. Et ſic nōdimidiāt dies ſuos. ſed cōtinuāt uſqꝫ ad mortem incluſiue pct̄a ſua. Dimidiarent auteꝫ ſipeniteret eos. qꝛ dies illos malos interrūperet. In hijs ergo verbis tria poſſunt notari.Primo homicidiuꝫ qd̓ committitur. ibi. Uiriſanguinum.Scd̓o pitiū qd̓ adiungitur. ibi. doloſi.Tercō ſuppliciū qd̓ ſeqͥt̉. ibi. nō dimidi abūt.

¶ Ꝙͣtum ad primum ſciendum ꝙ homicidiūpoteſt dici dupliciter. Uno modo ſtricte proiniuſta occiſione hominis. et ſic ē mortale ſꝑet contra preceptum. Non occides. Alio modo large pro quacunqꝫ occiſione hominis. etſic poteſt eſſe aliquando ſine peccato. Uir ſanguinum. id eſt occiſor et effundēs ſanguinemhumanum poteſt eſſe quis quadrupliciter.Primo neceſſitate vel ſui defenſione.Secundo iuſticie executione.Tertio caſus occurſione.Quarto hoſtili impugnatione.Et primo cum quis occidit alium neceſſitateductus ineuitabili quia .ſ. īuaſus ab alio volente occidere vl̓ gͣuiter vulnerare ſe defendēdo occidit. ſeruato debito moderamine cū aliter non poſſit euadere manus eius nō eſt ꝓpehomicida. prout .ſ. homicidium dicimus peccatum. Pro huiuſmodi declaratōe Tho. ſcd̓aſcd̓e. ꝗſto. lxiiij. arti. vij. dicit ꝙ cum moralisactus accipiat ſpeciem ab eo quod eſt ẜm ītentōnem quia ex fine non ab eo quod ē p̄terintentōnem. Ideo ex actu alicuius ſe deſendētis duplex effectus ſequi poteſt. Unus quidconſeruatio vite ꝓpͥe. Alius eſt occiſio inuadentis. Actus igitur qui ex hoc intenditur qͥeſt conſeruatio vite ꝓpͥe non habet rationemilliciti cum hoc ſit naturale cuilibet ꝙ cōſeruet ſe ꝙͣtum poteſt in eſſe. Unde de iure nature eſt vim vi repellere. diſ. j. c. Ius naturale:ſed tamen cum moberamine inculpate tutele. Nam poteſt actus aliquis ex bona intentōne proueniens illicitus reddi ſi non ſit ꝓportōnatus fini. Unde ſi aliquis ad ſeipſuꝫ defendendum vtatur maiori violentia ꝙͣ oporteat erit illicitum. quia excedit moderamen inculpate tutele. Illicitum autem eſt ꝙ homointendat occidere alium vt ſe defendat. nonautem ei qui habet publicam auctoritatemreferens hoc ad publicum bonuꝫ. ſed ſeruato debito moderamine ſi contingat alium occidi non imputatur occidēti. quia plus tenetur quis ꝓuidere vite ſue ꝙͣ aliene. hec Tho.Unde ſi poteſt aliter euadere ſed ob verecundiam ne reputetur puſillanimis pult reſiſtere. vel etiam ſi in ipſo actu intendit vindicationem non defenſionem. aut poſt factum aggredientem eum debilem et non valentem eūledere occidit. vl̓ etiā notabiliter excedit moduꝫ in defenſione. vtſi aggreſſus pugnis enſerepugnans occibat non excuſaretur ab homicidij crimine. Et idem eſt quando ſponteſe ponit ad talem locum vl̓ caſuꝫ vnde exiſtimat vl̓ exiſtimare potuit talē neceſſitatē ſibiventurā. ¶ Ꝙͣtū ad ſecūdum cū iudex habeilegitimā auctoritatē ſeu poteſtatē ẜuato ordine iudiciario reū ꝯdemnat ad mortē quammeruit ex zelo iuſticie nō peccat īmo meret̉ſeruādo quod dominus mandat Exodi. xxij.