CapitulumQuintum
Ex leuitate autem vel ira hoc agere peccatuꝫeſt. ſicut cōmuniter accidit. Unde et abſtinereab hoc docemur exēplo archangeli de quo dicitur in epiſtola Iude. Cū altercaret̉ Michael cum diabolo de corpore Aoÿſi. non auſusfuit in eum iuditium inferre blaſphemie: ſedait. Increpet te deus. Ubi Hieronimus. Si gͦLichael non fuit auſus diabolo et certe maledictionis digniſſimo iuditium inferre blaſphemie ꝙͣtomagis nos ab omni maledicto puri eſſe debemus: Rerebatur quidem diabolusmaledictū: ſed per os archangeli blaſphemiaexire nō debuit. xxiiij. q. iij. Si igitur. Altercatio autem illa in hoc fuit quia diabolus q̄rebat inueniri corpꝰ Moyſi. vt ſcilicet eos induceret ad idolatriam per nimiū cultum eiꝰ:ſed angelus prohibebat inueniri ad ſubtrahēdum eis occaſionem ſuperſtitionis: quod ⁊ factum eſt .ſ. vt non inueniret̉. ¶ Creatura intellectualis terreſtris eſt vt homo. cui cū malum optari nō debet inꝙͣtum malum. ita etiānec maledici: cum ſit factus ad imagineꝫ dei.Contingit autem ex cauſa triplici hominemmaledicere.Ex ꝯformatione dei ⁊ amore iuſticie.Ex deliberatione et liuore vindicte.Ex ſubreptione vel correptōne nequitie.Primo igitur cū quis maledicit alicui cōformando ſe voluntati diuine quaꝫ videt vellealiquod malum illius homīs ex inſtinctu ſpirituſſancti. tunc non eſt peccatuꝫ ſcd̓m Tho.vbi ſupra. artiē. j. Et hoc modo Petrus apoſtolus maledixit Simoni mago dicens. Pecunia tua ſit tecum in perditōneꝫ Act̉. v. EtPaulus maledixit Glime mago. Percutiat tedeus cecitate fili diaboli. Et Peliſeus maledixit pueris deridentibus eum. in nomine domini: vnde ſecuta eſt deuoratio eorum ab vrſis.iiij Regum. ij. Et Nōe maledixit Chanaan filio Cham. propter deriſionem factā ſibi a dicto Cham Gen̄. viiij. Eadē ratōne omnes maledictiones que imprecate ſunt a ſanctis prophetis contra peccatores vt illud. Duplici cōtritione contere eos domine deus noſter. Etillud Gen̄. xxvij. Qui maledixerit tibi: maledictionibus repleatur. et in pͣs. cviij. Deus laubem. vbi imprecant̉ multe maledictiones cōtra Iudam vel populum iudaicum. Poſſuntetiam huiuſmodi imprecationes intelligi permodum prophetice prenunciatōnis ſecundūThomam. Et tunc exponitur preſens imꝑatiui vel optatiui pro futuro īdicatiui vt illd̓.Contere eos .i. conteres. Maledictionibus repleatur .i. replebitur. In pͣs. Deus laudē. Cōſtitue ſuper eum peccatorem .i. conſtitues ⁊cͣ.Similiter cuꝫ aliquis maledicit alicui optādo ei aliquem egritudinem vel aliquod impedimentum non propter aliud niſi vt per hoc
bonus efficiatur vel ab aliorum nocum̄to ceſſet: poteſt eſſe ſine peccato. Unde Gregoriꝰ iniij. moral̓. Cum ſancti viri maledictōnis ſententiam proferunt non hanc voto vltōnis: ſꝫex iuſticie examine promūt. xxiiij. q. iij. Secundo profertur aliquādo maledictio ex liuore vindicte: et hoc eſt mortale peccatum cumſ. maledicit aliqueꝫ optando ei deliberate aliquod malum notabile non niſi malum: putaob odium. vel vindictam. vel inuidiam. ⁊ huiuſmodi. puta cum dicit. Mors occidat te. Talis vel talis infirmitas tibi accidat peſtis. velfebris. vel inciſa ſit tibi manus vel pes frangatur. vel diabolus habeat animam tuā ⁊cͣ.Et de hac intelligitur dictum Apl̓i. j Corint̉vj. Neqꝫ maledici regnum dei poſſidebūt. Nullus auteꝫ excluditur a regno dei niſi proptermortale. Et ratio huius eſt ẜm Thomā. ſcd̓aſcd̓e. q. lxxvj. arti. iij. quia velle alicui malumẜm ſe repugnat caritati qua diligimus proximum volentes ei bonum. Et ideo ſcd̓m genusſuum eſt mortale. Et tantograuius ꝙͣto perſonam cui maledicimus magis diligere ⁊ reuereri debemus. Unde dicit̉ Leuit̉. xx. Qui maledixerit patri vel matri morte moriatur. Etmultograuius videtur peccare cum ex deliberatione maledicit animabus parentumⁱ iamdefunctorum. De prelatis etiaꝫ ſpecialiter dicitur. Principem populi tui non maledices.Hinc Gregꝰ in. iij. moral̓. Maledictum quodſcriptura condemnat eſt quod non iuditio iuſticie ſꝫ liuore vindicte promitur. xxiiij. q. iij.Cum ſancti. Sed ita miſerabiliter habundathoc vitium in mundo vt merito poſſet dici illud Zacharie ꝓphete. Non eſt veritas in terra. non eſt miſericordia: ſed maledictum. furtum. adulterium inundauerunt. Et ſic horuꝫos maledictione et amaritudine plenū eſt ⁊cͣ.¶ Tertio profertur maledictio ex ſubita iraſine deliberatione. et quaſi cauſa correctionisvt talis terreatur. vt quotidie faciunt parentes erga filios. mgr̄i erga diſcipulos. et domini erga ſeruos: qui tn̄ nō optant illis illa mala. et hoc ẜm Tho. vbi ſupra. eſt veniale. quiapeccata verboꝝ maxime ex affectu iudicant̉.Et Augꝰ de igne purgatorij dicit ad minutaid eſt venialia ꝑtinere cum omni facilitate ettemeritate maledicimus. di. xxv. §. Alias eadem. Ꝙͣuis aūt hoc nō ſit graue peccatum: tn̄ab huiuſmodi abſtinendū. Unde Hieroꝰ. Quinegligunt oris maledicti conſuetudinē reſecare. etiam ſi non corde maledicant. tn̄ īmunditiam labiorum et inquinamenta oris incurrunt. xxiiij. q. iij. Ꝙͣtum aūt deo diſpliceat ⁊ filijs noceat maledictio parentum erga filios.oſtendit Augꝰ in libro de ciui. dei ꝑ exempluꝫillius mulieris vidue que in ciuitate Capadocie habitans decem filios habebat. Et cū vna