CapitulumQuintum

imperium ad aliquid faciendum. Et ad hocinſtituta ſunt verba imperatiui modi. Et iſtomodo cum iudex profert ſententiam pene inaliquem. vel cum prelatus eccleſie excōmunicat aliquem illum maledicit. Si ergo hoc facit ſub ratione boni ſcilicet iuſticie vt peccatum puniatur vt iuſticia dictat. ſic maledicere non erit peccatum nec proprie maledictō.quia intentio eius non fertur ad malum ſedad bonū. Si vero ſub ratione mali faciat intendens malum illius qui cōdemnatur inqͣtūmalum. ſic maledicere id eſt excōmunicatōeꝫinferre. vel aliam ſententiaꝫ pene ſpiritualisvel temporalis erit peccatum mortale. qꝛ cōtra caritatem et iuſticiā. Sic ſumitur. xxiiij.q. iij. §. Ip̄e dominus. De hoc etiam Auguſtinus dicit. q. ea. Deus qui maledicit meritumeius deſignat cui maledicit et ſententiam promit. vtpote quem non fallit neqꝫ qualitas peccati. neqꝫ peccantis affectus. Homo autem qͥhoc non poteſt ſcire: nec propoſituꝫ mentēqꝫalterius videre aut ꝯgnoſcere poteſt. idcircoetiam ſi iudicantis vel ſententiaꝫ promentisintuitu proferat maledictum. non poteſt eſſemaledicendi cauſa vbi ignoratur peccātis affectus. hec ille. Uult dicere ꝙ nō poteſt quisiuſte condemnari de peccato occulto. Ꝙͣuis eīpeccantis affectus in ſe non videat̉. ſicut neccor hominis: tamen percipi poteſt ex aliquomanifeſto peccato pro quo pena infligēda eſſet affectus eius. Similiter ꝙͣuis ſciri nō poſſit quis ſit maledictus a deo ẜm finalē reprobationem: tamē ſciri poteſt quis ſit a deo maledictus ſcd̓m reatum vite preſentis Tho. vbiſupra. Tertio dicere ſe habet ad id quod dicitur. vt expreſſio quedam affectus deſiderantis id quod verbo exprimitur. Et ad hoc ſūtinſtituta verba optatiui modi. Facere auteꝫaliquid ⁊ velle illud ſe conſequuntur in bonitate et malitia. Et ſic maledicere aliquem ſcilicet optando ei maluꝫ non ob aliquod bonūſed ob malum eius eſt peccatum. Et d̓ hac inquit Auguſtinus. Humanuꝫ vitium tunc ſcitmaledicta proferre cū forte conuitijs aut iniurijs prouocatur. Quod vitium volens reſecare apoſtolus. ne maledicta maladictis. ⁊ cōuitia conuitijs prouocemus. mandatum neceſſarium poſuit vt benedicamus quo conuitiandi vitium reſecetur non quo ad iudicandi veritas que homines latet et pronunciādiauctoritas perimatur. xxiiij. q. iij. c. Deus qͥ.Ponit autem Apl̓us hoc Ro. xij. vbi ait. Genedicite et nolite maledicere. Sicut et de xp̄odicit Petrus in prima canonica. ij. capi. Cummalediceretur non maledicebat. cum pateretur non cōminabatur. Et de hac hic agitur:que cōmunit̉ procedit ab ira. Et poſſet ſic diffiniri ꝙ eſt imprecatio ſeu appetitio alicuiusmali contra aliquem per verba expreſſa.

De maledictōne in.§. j.quit pͣs. loquens de iniquis quorum os maledictione et amaritudine plenum eſt. Uelocespedes eorum ad effundendum ſanguinē. Contritio et infelicitas in vijs eorum. pͣs. xiij. Ubitrīa notantur.Primo deſcribit maledictionem prout eſt vitioſa. ibi. Quorum os maledictione et amaritudine plenum eſt.Secundo ponit affectionem prout eſt pernitioſa. ibi. Ueloces pedes eorum ad effundendum ſanguinem.Tertio ſubdit conſecutōnem prout eſt anguſtioſa. ibi. Contritio et infelicitas in vijs eorum.Ꝙtum ad primum. Intantum maledictio eſtvitioſa inquantū habet ſecum amaritudineꝫrancoris et ire. Et ideo adiungit maledictioni amaritudineꝫ. Pedes ſunt affectus qui ſūtveloces id eſt prompti ad effundēdum ſanguinem id eſt ad rixas vel ad multiplicandū peccata. Demum in vijs id eſt pro operibus eoꝝcontritio id eſt magna tribulatio in preſentiet infelicitas damnationis in futuro eis eritſi non penitent. Notandum ꝙ eſt triplex maledictio ex ira vel odio procedens in qua reperitur peccatum.Prima eſt contra naturam diuinalem.Secunda eſt contra creaturaꝫ intellectualē.Tertia eſt contra facturam irrationalem.Prima que eſt contra .§. ij.naturam diuinalem que etiam includit blaſphemiam eſt cum quis maledicit deum. Imp̄catur enim ei maluꝫ ac ſi eſſet creatura: quodtamen ei non poteſt conuenire. ⁊ ſic continetblaſphemiam. Hoc autem ſemper eſt mortalecum perpēdit ſe maledicere: nec excuſat̉ ꝙ exſubita ira hoc facit vel ex more. ſicut nec excuſaret̉ ab homicidio et ꝯſequēter a pena mortis ſi quis ex impetu ire hoc ageret. pͣs. Maledicentes ei .i. deo. diſperibūt .i. diuerſis modisperibunt. quia quo ad animam morte gehenne in alia vita. et in pn̄ti penis varijs corꝑisLeuit̉. xxiiij. Qui maledixerit deum ſuū morte moriet̉ .ſ. corporali. Oſtenditur autem grauitas huius maledictōnis tripliciter.Primo quia nominari ꝓprie a ſāctis refugit̉.Secundo qꝛ puniri ſeuere ſtatutis precipit̉Tertio qꝛ exerceri ſepe a dānatis reꝑitur.Tantum habetur horrori iſtud vitium .ſ. maledicere deum ꝙ virtuoſi viri non audēt ip̄mvitium proprio nomine nuncupare: ſed percontrarium noīando benedictionē pro maledictōne vt patet Iob primo. vbi dicitur ꝙ incapite ebdomade mittebat Iob pro filijs ⁊ ſāctificabat eos ſibi admonēdo ⁊ cōirigēdo d̓ vitijs ſiue offerendo pro eis ſacrificia. et ſubdit̉.