CapitulumPrimum
De hac ꝑ Salomonē Eccͣs. vij. Melior ē irariſu. qꝛ ꝑ triſticiā bultus corrigit̉ animꝰ delinq̄ntis. Ipſe tn̄ zelꝰ rectitudīs qꝛ mentē inqͥetudine agitat mox eius acieꝫ obſcurat vtaltiora nō videat qͥ bn̄ prius trāquilla cernebat. qꝛ nec ſolis radius cernit̉ cū ꝯmote nubes faciē celi obducūt: ſꝫ inde ſubtilius ⁊ adalta reducit̉. vn̄ ad tp̄us ne videat: reuerberat̉ .ſ. ira ꝑ zelū. Naꝫ ip̄a recti emulatō et̓napoſt paululū in trāqͥllitate largiꝰ aꝑit q̄ hecinterim ꝑ ꝯmotōeꝫ claudit. ſicut infirmantioculo cū colliriū ponit̉: lux penitꝰ negat̉ ſꝫpoſt paululū pleniꝰ recipit̉. Scd̓o vt excludat̉ defectus ire cū vti oportꝫ: q̄ remiſſio dr̄⁊ pct̄m ē. Et tūc ſic exponit̉. Iraſcimī cū oꝫꝯͣ nr̄a ⁊ aliena vitia ⁊ nolite peccae̓. q. d. Sihoc n̄ facitis: peccatis. Nolite gͦ peccare nōiraſcēdo. ¶ Pro huiꝰ declaratōe dīc. b Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. clviij. arti. viij. ꝙ ira duplicit̓ pt̄ītelligi. Uno mō ꝓut ē ſimplex motꝰ volūtatis qͦ aliqͥs nō ex paſſiōe ſꝫ ex iudicio rōisīfligit penaꝫ: ⁊ ſic defectꝰ ire abſqꝫ dubio eſtpctm̄. Et hoc mō intelligit̉ verbuꝫ. Criſo. cūdīc ſuꝑ Math̓. Qui cū ca nō iraſcit̉: peccat.Nā talis vitia ſemīat. negligēciā nutrit. ⁊ nōſolū bonos ſꝫetiaꝫ malos inuitat ad pct̄m.Iracūdia eī q̄ ē cū cā iracūdia nō ē .ſ. ꝓpͥe ſꝫiudiciū. hec Criſo. Iracūdia eī ꝓpe intelligit̉ꝯmotio paſſiōis. qͥ at̄ cū cā iraſcit̉ .i. ex rōe.ira eiꝰ nō ē ex paſſiōe. et ideo iudicare dr̄ nōiraſci. ¶ Alio mō accipit̉ ira ꝓ motu appetitꝰſenſitiui qͥ ē cū paſſiōe ⁊ tͣnſmutatōe corꝑali. ⁊ hic motꝰ ex nccītate ſeqͥt̉ in hoīe ad ſimpliceꝫ motū volūtatis. qꝛ naturalit̓ appetitinferior ſeqͥt̉ motū volūtatis appetitꝰ ſuꝑioris niſi aliqͥd repugnet. Et iō nō pt̄ totaliterdefice̓ ī appetitu ſenſitiuo motꝰ ire niſi ꝑ ſubtͣctōꝫ vl̓ debilitatōꝫ motꝰ volūtarij. Et iō exꝯn̄ti defectꝰ paſſiōis ire vitioſus ē. ſicut ⁊ defectꝰ volūtarij motꝰ ad puniendū mala ẜmiudiciū rōnis. Eſt at̄ paſſio ire vtilis ſicut ⁊oēs alij motꝰ appetitus ſenſitiui ad ꝓmptiusexeq̄nduꝫ id qd̓ rō dictat. Alioqͥn fruſtra inhoīe eēt appetitꝰ ſenſitiuꝰ. cū tn̄ natura nihilfruſtra oꝑet̉. Si at̄ qͥs nō iraſcit̉ ꝯͣ vitia ſua⁊ alioꝝ. vt cū familiā pr̄ vel mr̄ vl̓ ſubditosrector ſecularis vel eccl̓iaſticꝰ vidēt vel ſciūtbelinque̓ ⁊ ex remiſſiōe n̄ corrigūt nec puniunt ne ſeip̄os ira ꝑt̄bent vl̓ delīq̄ntes ⁊ amicos eoꝝ ꝯtriſtēt: tūc defectꝰ ire eſt pct̄m ⁊ dr̄remiſſio. Contͣ qͦs dr̄ diſ. l. Si qͥs diaconus.Que ē iſta bonitas iuſticie inimica. palpae̓crimīoſos ⁊ crimīa eoꝝ dimitte̓ uſqꝫ ad dieꝫiudicij īpunita? Et Amb̓. Dīc dū vni indulget īdigno ad ꝓlapſionis ꝯtagiū ꝓuocat vniuerſos. Facultas eī venie īcentiuū prebꝫ delinq̄ndi. xxiij. q. iiij. Eſt īiuſta. Helij ſacerdosſūmus ⁊ſi ī ſe bonus tn̄ qꝛ n̄ iratus fuit ꝯͣ vitia filioꝝ mala morte cum filijs ſuis īterijt.
Nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ deo debemus aſſimilariiuxta poſſe. ẜm illud ath̓. v. Eſtote vos ꝑfecti ſicut ⁊ pr̄ veſter ꝑfectꝰ eſt. deꝰ at̄ cū trāqͥllitate iudicat et punit ſine ira aliqͣ. Nā iraeius de qͣ dr̄. Iratus ē furore dn̄s ī ppl̓m ſuū:n̄ eſt ꝯcitati animi ſꝫ iuſta ſupplicij ꝯſtitutō.vt hr̄ de peni. diſ. j. Sed ⁊ ꝯtinuo. Sine alteratōe aūt ⁊ ꝯcitatōe aī nos iraſci et punire n̄poſſumꝰ. Rn̄det eī. b Tho. vbi ſupͣ. ꝙ deo aſſimilari debemꝰ ī appetitu boni. ſꝫ ī appetendo ⁊ ī mō appetēdi aſſimilari n̄ poſſumꝰ. qꝛ īdeo n̄ eſt appetitꝰ ſenſitiuꝰ. ſicut ī nob̓ ſurgitmotꝰ ire cū alteratōe et obfuſcatōe rōis quitn̄ pt̄ ⁊ dꝫ regulari rōne. hec eī ira etſi ī ipſaexecutōe actꝰ cū .ſ. corrigit iudiciū rōis aliqͣlit̓ impediat. nō tn̄ rectitudinē tollit rōis.Nō eſt aūt contͣ rationē v̓tutis vt int̓mittat̉delib̓atio rōis ī eo qd̓ ē iaꝫ a rōe delib̓atū. qꝛetiā ars īpediret̉ ī actu ſuo .ſ. dum dꝫ age̓. ſitūc delib̓aret de agēdis. ¶ Tercō mō ītelligit̉illud. Iraſcimī ita vt remoueat̉ ire exceſſusq̄ dr̄ ira ꝑ vitiuꝫ. et ſic exponit̉. Iraſcimī. qd̓ꝯtingit qꝛ hūanuꝫ ē. qꝛ qͥ nō iraſcit̉. ait Hiero. aut deꝰ aūt lapis ē. Sꝫ nolite peccae̓ .i. n̄habeatis volūtatē deliberatā vl̓ ꝑmanēteꝫ inea. qꝛ tūc gͣue pct̄m eēt. Un̄ Ecͣci. dr̄. Graueſaxū et oneroſa eſt arena: ſꝫ ira ſtulti vtroqꝫgͣuior. Sꝫ ⁊ ex illa modica ira ꝯpūgimini dehis q̄ facitis mēte ⁊ corꝑe īcōueniēcia. ſicutdīc Piero. Et vt dīc Gregͦ. ī. v. moꝝ. Cum ꝑzelū animꝰ mouet̉ curādū ſūmoꝑe ē nec heceadē inſtructō v̓tutis aſſumit̉: mēti ira dn̄etur. ne qͣſi dn̄a preeat: ſꝫ qͣſi ancilla ad obſequiū rōis ꝑata. a rōis tergo nunꝙͣ recedat.Naꝫ ꝙͣtūlibꝫ ira ex zelo rectitudīs ſurgat ſiīmoderata mentē picerit rōni ꝓtinus ẜuireꝯtemnit. hec ille. Quod aūt nō eſt ẜm rōeꝫ:pct̄m eſt. qd̓ cū ꝯtingit ꝯpūgimini. Unde inhuiꝰ figurā dicit̉ in veteri lege. Uir qͥ incidit ſigna ī ſilua ſi caſu excuſſum ferꝝ de manubrio int̓fecerit ꝓximū ꝯfugiens ad vnamex tribꝰ ciuitatibꝰ refugij: ſaluꝰ erit ⁊ nō occidet̉. Scd̓m Hugoneꝫ vir incidit ligna. qn̄ferro increpatonis vel punitōis abſcidit vitia ex hoībꝰ qui ꝑ arbores ſignant̉. ſꝫ ferruꝫegredit̉ de manubrio ī hoc oꝑe qn̄ rep̄henſiovel punitio excedit modū debituꝫ rōnis iradn̄ante. ex quo aliqn̄ ſequit̉ mors ꝓximi licꝫpreter intentioneꝫ. qꝛ aſꝑitatis nimie increpatio nec correctionē recipit nec ſalutē. diſ.xlv. Cū beatus. Sꝫ mortē ſcandali. Talis gͦſic excedēs vt ſaluet̉: ꝯfugiat ad vnā ciuitatum triū. in quibꝰ hoīes rei tuti ſūt. videlicꝫ.ꝯtritōeꝫ. ꝯfeſſionē. vel ſatiſfactōꝫ: q̄libꝫ hayīcludit alia duo ſaltim ꝓpoſito. ⁊ ſic euadetIraſcimini gͦ. q̄ dicitis ī cordibꝰ vr̄is ⁊ in cubilibꝰ vr̄is ꝯpūgimini. Si vero qͥs iraſcat̉ ſine aliqͣ cauſa contͣ aliquē. puta qꝛ nō offendit nec eum nec alios. ſedquia voluntati ſue