Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
931
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumPrimum

De hac Salomonē Eccͣs. vij. Melior ē irariſu. qꝛ triſticiā bultus corrigit̉ animꝰ delinq̄ntis. Ipſe tn̄ zelꝰ rectitudīs qꝛ mentē inqͥetudine agitat mox eius acieꝫ obſcurat vtaltiora videat bn̄ prius trāquilla cernebat. qꝛ nec ſolis radius cernit̉ ꝯmote nubes faciē celi obducūt: ſꝫ inde ſubtilius adalta reducit̉. vn̄ ad tp̄us ne videat: reuerberat̉ .ſ. ira zelū. Naꝫ ip̄a recti emulatō et̓napoſt paululū in trāqͥllitate largiꝰ aꝑit hecinterim ꝯmotōeꝫ claudit. ſicut infirmantioculo colliriū ponit̉: lux penitꝰ negat̉ ſꝫpoſt paululū pleniꝰ recipit̉. Scd̓o vt excludat̉ defectus ire vti oportꝫ: remiſſio dr̄ pct̄m ē. Et tūc ſic exponit̉. Iraſcimī oꝫꝯͣ nr̄a aliena vitia nolite peccae̓. q. d. Sihoc facitis: peccatis. Nolite peccareiraſcēdo. Pro huiꝰ declaratōe dīc. b Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. clviij. arti. viij. ira duplicit̓ pt̄ītelligi. Uno ꝓut ē ſimplex motꝰ volūtatis aliqͥs ex paſſiōe ſꝫ ex iudicio rōisīfligit penaꝫ: ſic defectꝰ ire abſqꝫ dubio eſtpctm̄. Et hoc intelligit̉ verbuꝫ. Criſo.dīc ſuꝑ Math̓. Qui ca iraſcit̉: peccat. talis vitia ſemīat. negligēciā nutrit.ſolū bonos ſꝫetiaꝫ malos inuitat ad pct̄m.Iracūdia ē iracūdia ē .ſ. ꝓpͥe ſꝫiudiciū. hec Criſo. Iracūdia ꝓpe intelligit̉ꝯmotio paſſiōis. at̄ iraſcit̉ .i. ex rōe.ira eiꝰ ē ex paſſiōe. et ideo iudicare dr̄iraſci. Alio accipit̉ ira motu appetitꝰſenſitiui ē paſſiōe tͣnſmutatōe corꝑali. hic motꝰ ex nccītate ſeqͥt̉ in hoīe ad ſimpliceꝫ motū volūtatis. qꝛ naturalit̓ appetitinferior ſeqͥt̉ motū volūtatis appetitꝰ ſuꝑioris niſi aliqͥd repugnet. Et pt̄ totaliterdefice̓ ī appetitu ſenſitiuo motꝰ ire niſi ſubtͣctōꝫ vl̓ debilitatōꝫ motꝰ volūtarij. Et exꝯn̄ti defectꝰ paſſiōis ire vitioſus ē. ſicut defectꝰ volūtarij motꝰ ad puniendū mala ẜmiudiciū rōnis. Eſt at̄ paſſio ire vtilis ſicutoēs alij motꝰ appetitus ſenſitiui ad ꝓmptiusexeq̄nduꝫ id qd̓ dictat. Alioqͥn fruſtra inhoīe eēt appetitꝰ ſenſitiuꝰ. tn̄ natura nihilfruſtra oꝑet̉. Si at̄ qͥs iraſcit̉ ꝯͣ vitia ſua alioꝝ. vt familiā pr̄ vel mr̄ vl̓ ſubditosrector ſecularis vel eccl̓iaſticꝰ vidēt vel ſciūtbelinque̓ ex remiſſiōe corrigūt nec puniunt ne ſeip̄os ira ꝑt̄bent vl̓ delīq̄ntes amicos eoꝝ ꝯtriſtēt: tūc defectꝰ ire eſt pct̄m dr̄remiſſio. Contͣ qͦs dr̄ diſ. l. Si qͥs diaconus.Que ē iſta bonitas iuſticie inimica. palpae̓crimīoſos crimīa eoꝝ dimitte̓ uſqꝫ ad dieꝫiudicij īpunita? Et Amb̓. Dīc vni indulget īdigno ad ꝓlapſionis ꝯtagiū ꝓuocat vniuerſos. Facultas venie īcentiuū prebꝫ delinq̄ndi. xxiij. q. iiij. Eſt īiuſta. Helij ſacerdosſūmus ⁊ſi ī ſe bonus tn̄ qꝛ iratus fuit ꝯͣ vitia filioꝝ mala morte cum filijs ſuis īterijt.

Nec obſtat ſi dicat̉ deo debemus aſſimilariiuxta poſſe. ẜm illud ath̓. v. Eſtote vosfecti ſicut pr̄ veſter ꝑfectꝰ eſt. deꝰ at̄ trāqͥllitate iudicat et punit ſine ira aliqͣ. iraeius de dr̄. Iratus ē furore dn̄s ī ppl̓m ſuū: eſt ꝯcitati animi ſꝫ iuſta ſupplicij ꝯſtitutō.vt hr̄ de peni. diſ. j. Sed ꝯtinuo. Sine alteratōe aūt ꝯcitatōe nos iraſci et punirepoſſumꝰ. Rn̄det. b Tho. vbi ſupͣ. deo aſſimilari debemꝰ ī appetitu boni. ſꝫ ī appetendo ī appetēdi aſſimilari poſſumꝰ. qꝛ īdeo eſt appetitꝰ ſenſitiuꝰ. ſicut ī nob̓ ſurgitmotꝰ ire alteratōe et obfuſcatōe rōis quitn̄ pt̄ dꝫ regulari rōne. hec ira etſi ī ipſaexecutōe actꝰ .ſ. corrigit iudiciū rōis aliqͣlit̓ impediat. tn̄ rectitudinē tollit rōis. eſt aūt contͣ rationē v̓tutis vt int̓mittat̉delib̓atio rōis ī eo qd̓ ē iaꝫ a rōe delib̓atū. qꝛetiā ars īpediret̉ ī actu ſuo .ſ. dum dꝫ age̓. ſitūc delib̓aret de agēdis. Tercō ītelligit̉illud. Iraſcimī ita vt remoueat̉ ire exceſſus dr̄ ira vitiuꝫ. et ſic exponit̉. Iraſcimī. qd̓ꝯtingit qꝛ hūanuꝫ ē. qꝛ iraſcit̉. ait Hiero. aut deꝰ aūt lapis ē. Sꝫ nolite peccae̓ .i.habeatis volūtatē deliberatā vl̓ ꝑmanēteꝫ inea. qꝛ tūc gͣue pct̄m eēt. Un̄ Ecͣci. dr̄. Graueſaxū et oneroſa eſt arena: ſꝫ ira ſtulti vtroqꝫgͣuior. Sꝫ ex illa modica ira ꝯpūgimini dehis facitis mēte corꝑe īcōueniēcia. ſicutdīc Piero. Et vt dīc Gregͦ. ī. v. moꝝ. Cumzelū animꝰ mouet̉ curādū ſūmoꝑe ē nec heceadē inſtructō v̓tutis aſſumit̉: mēti ira dn̄etur. ne qͣſi dn̄a preeat: ſꝫ qͣſi ancilla ad obſequiū rōis ꝑata. a rōis tergo nunꝙͣ recedat.Naꝫ ꝙͣtūlibꝫ ira ex zelo rectitudīs ſurgat ſiīmoderata mentē picerit rōni ꝓtinus ẜuireꝯtemnit. hec ille. Quod aūt eſt ẜm rōeꝫ:pct̄m eſt. qd̓ ꝯtingit ꝯpūgimini. Unde inhuiꝰ figurā dicit̉ in veteri lege. Uir incidit ſigna ī ſilua ſi caſu excuſſum ferꝝ de manubrio int̓fecerit ꝓximū ꝯfugiens ad vnamex tribꝰ ciuitatibꝰ refugij: ſaluꝰ erit occidet̉. Scd̓m Hugoneꝫ vir incidit ligna. qn̄ferro increpatonis vel punitōis abſcidit vitia ex hoībꝰ qui arbores ſignant̉. ſꝫ ferruꝫegredit̉ de manubrio ī hoc oꝑe qn̄ rep̄henſiovel punitio excedit modū debituꝫ rōnis iradn̄ante. ex quo aliqn̄ ſequit̉ mors ꝓximi licꝫpreter intentioneꝫ. qꝛ aſꝑitatis nimie increpatio nec correctionē recipit nec ſalutē. diſ.xlv. beatus. Sꝫ mortē ſcandali. Talisſic excedēs vt ſaluet̉: ꝯfugiat ad vnā ciuitatum triū. in quibꝰ hoīes rei tuti ſūt. videlicꝫ.ꝯtritōeꝫ. ꝯfeſſionē. vel ſatiſfactōꝫ: q̄libꝫ hayīcludit alia duo ſaltim ꝓpoſito. ſic euadetIraſcimini. dicitis ī cordibꝰ vr̄is in cubilibꝰ vr̄is ꝯpūgimini. Si vero qͥs iraſcat̉ ſine aliqͣ cauſa contͣ aliquē. puta qꝛ offendit nec eum nec alios. ſedquia voluntati ſue