TitulusSextus
ſublato iuditio rōnis tollit̉ rō peccatorū. Indormiēdo aūt hō nō habet iuditiū rōnis liberū. Nullus em̄ dormiēs ē qui nō intendat aliqͥbus ſil̓itudinibꝰ fantaſmatum velut rebusip̄is. et ideo id qd̓ agit homo dormiēs cū nonhabeat liberū iuditiū rōnis non imputat̉ eiad culpam. ſicut nec id qd̓ agit furioſus autamēs. hoc idem oſtendit̉ ex auctoritate Iſidori in li. ſn̄iarū dicentis. Non eſt peccatumqn̄ nolētes nocturnis imaginibꝰ illudimur.diſ. vi. Patet etiam idem ex v̓bis ph̓i. dicentis in pͥmo ethicorū ꝙ ẜm dimidiū vite .i. ſōnum nō differt felix a miſero: nec ſtudioſusid ē virtuoſꝰ a vitioſo. Sed ẜm peccatū differt v̓tuoſus a vitioſo ſicut lux a tenebris. gͦin ſomnis ẜm ſe nō poteſt accidere peccatū.Nec obſtat illud Iob. xxxiij. ꝑ ſomniuꝫ in viſione nocturna qn̄ ſolet ſopor occupare homines et dormiūt in lecto tūc aꝑit aures virorū et erudiēs inſtruit eos diſciplina .ſ. inſtruens et increpans ꝑ reuelatōneꝫ. Ex qͥbꝰverbis vr̄ ꝙ in ſomnis poſſit homo agere ſecundū rōnem vel ꝯtra rōnem qd̓ ē bene age̓vl̓ peccare. al̓ fruſtra rep̄henderet̉ vl̓ inſtrueret̉. Nā vt rn̄det. b Tho. vbi ſupͣ. apprehēſiorōnis nō ita impedit̉ in ſomnis ſicut iuditium eius qd̓ ꝑficit̉ ꝑ ꝯuerſionē eius ad ſenſibilia que ſūt pͥma principia cognitionis hūane. et iō nihil ꝓhibet hominē aliquid d̓ nouoapprehēdere ẜm ſe in dormiēdo vel ex ip̄is reliquijs p̄cedentiū cogitatōnū ⁊ fantaſmatibꝰoblatis vel ex reuelatōne diuina vel ex īmiſſione angeli boni vel mali. Sed iuditiū ip̄iꝰrōnis impedit̉. et ideo peccare non poteſt inſomnis. hec. b Tho. Et nota ꝙ ꝙͣuis pollutionocturna in ſe nō ſit peccatum rōne iam dicta. dare tn̄ oꝑam ſtudioſe ad hunc finē puta ꝑ nimiā ꝯmeſtionē et potum vt ſequaturpollutio. etiā ſi faceret nō ob delectatōneꝫ ẜad alleuiatōnē nature et ſanitateꝫ eſſet motale. ſicut ſi in vigilia volūtarie ſe pollueretob ſanitatē ſolū. non excuſaret̉ a mortali qꝛfacit directe ꝯtra finē intentū a natura quinō eſt alius ī emiſſiōe ſeminis volūtaria niſi gneratio. que ꝑ illū modum ſequi nō poteſt. Sed appetere habere pollutionē ꝓpt̓ alleuiatōꝫ nature tm̄ ſine peccato .i. ſin̄ hoc ꝙdet oꝑam ſed via naturali nō ē pct̄m. Sil̓it̓ſi qͥs ꝯmedit nimis vel nimis calida ex quodubitat ſibi ex hoc ſeqͥ pollutōꝫ ī ſomnis qͥaal̓ expertus ē hmōi. non tamē ꝓpter hoc illaſumit ſed vt ſatiſfaciat gule non ꝓpter hoc ēmortale. Conſiderādo aūt pollutōꝫ nocturniam ẜm cām ſuam tūc pt̄ ibi eſſe peccatū etn̄ peccatum. n̄ ī ſe ſed ī ipſa cauſa. Pro cuiusdeclaratōe dicit. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. vbi ſupͣ. ꝙtriplex pt̄ eſſe cā hmōi pollutōis.Prima cā corꝑalis.Ꝙͣtum ad cāꝫSecūda cā īterior aīalis. corꝑalē cum
Tertia cā extrinſeca ſpūalis. humor ſeminalis ſuꝑhabūdat in corꝑe. vel cū facta ēhūoris reſolutio ꝑ nimiā calefactōeꝫ vl̓ ꝑ aliam quācūqꝫ ꝯmotōem ſomniat dormiēs ea q̄ꝑtinēt ad huiuſmodi expulſiōeꝫ humoris ſuꝑhabūdātis vel reſoluti. ſicut et accidit qn̄natura grauatur ex aliqua ſuꝑfluitate aliaita ꝙ qn̄qꝫ formāt̉ ī imagine fātaſmata pertinētia ad emiſſionē taliū ſuꝑfluitatum. Siigit̉ ſuꝑhabūdātia humoris ſit ex cā culpabili puta ex ſuꝑfluitate cibi et potus. tūc nocturna pollutio habet rōnē culpe ex cā ſuanō in ſe. Sed ſi talis ſuꝑhabundātia vel reſolutio talis humoris nō ſit ex cā culpabilinō ē culpa etiā ī cā ſua. ¶ Secūda cā pollutōis poteſt eſſe īterior aīalis. puta cū ex cogitatōe p̄cedēti cōtingit aliquē dormiētem pollui. Cogitatō aūt q̄ ī vigilia p̄ceſſit qn̄qꝫ ē pure ſpeculatiua. puta cuꝫ aliquis cā diſputatōis cogitat de peccatis carnalibus quādoqꝫeſt cū aliquā affectōne vel ꝯcupīe vel horroris. Cōtingit aūt ꝙ magis pollutio nocturna ſequit̉ ex cogitatōe carnaliū̄ vitiorum qͥex cogitatōe aliaꝝ delectatōnum quia ex hocremanet quoddam veſtigiū ex inclinatōe inaīa. ita ꝙ dormiēs facilius īducit̉ ī ſua imaginatōe ad aſſētiendū actibus ex qͥbꝰ ſequit̉pollutio. et ſic habꝫ rationē culpe ex ꝑte cauſe ſue. cū .ſ. cogitatō p̄cedēs fuit̉ cum delectatōne ſenſuali. fuit ibi veniale. mortale auteꝫſi fuiſſet cum deliberatiuo ꝯſenſu. Sed ſi cōgitatio p̄cedēs carnaliū actuū fuit pure ſpeculatina vel cū horrore et diſplicentia tuncpollutio īde ſequēs nō habet rationem culpeetiam venialis: nec ī ſe nec ī cā ſua. Uertiavero cauſa eſt ſpiritualis et extrinſeca. cuꝫſcꝫ oꝑatōe demonis cōmouētur fantaſmatadormiētis in ordine ad talem effectū. Et hocquidē qn̄qꝫ ē cū peccato p̄cedēti .ſ. negligētiap̄parādi ſe ꝯtra demonū illuſiones. Un̄ et inſero in cōpletorio cantat̉. hoſtemqꝫ noſtruꝫcōprime: ne polluātur corꝑa. An̄qꝫ ꝓuenithoc abſqꝫ culpa homīs ex ſola neqͥtia demonis. Sicut in collatōibꝰ patrū legit̉ de qͦdaꝫqui ſemꝑ diebus feſtiuis patiebat̉ pollutōeꝫhoc diabolo ꝓcurāte vt īpediret euꝫ a ſacraꝯn̄ione. Nūꝙ ergo pollutio ī ſe ē peccatū ſedaliqn̄ effectꝰ p̄cedētis peccati. cū .ſ. culpa ē incā ſua. Ad qd̓ facit qd̓ dr̄ diſ. vj. c. Teſtamētū. ⁊. c. ſe. ¶ Cōſiderando aūt pollutōꝫ ī ſomnis ꝙͣtū ad ſequelā eiꝰ .i. ꝙͣtū ad id qd̓ ſeqͥturpꝰ eā. ſic pt̄ ibi eſſe pct̄m mortale vl̓ benialevel nullū. Solet em̄ aliqn̄ pꝰ pollutōꝫ ⁊ p̄cipue illā q̄ incipit ī ſomno ⁊ t̓minat̉ ī vigiliaexurgere q̄dam cōplacētia. et ſi quidē illa cōplacētia ſit d̓ pollutōe habita rōe alleuiatōnis vt ſic melius ſeruiat deo magis liber aſtimulis carnis vel etiam ratione exoneratonis nature quā ſentiebat grauatā et inde
C