CapitulumTertium

tecimā p̄cij ſoluēt illi eccl̓ie vbi ſūt paſcua.Ded ſi dn̄s fundi patiatur gratis paſci beſtias in fundo. cū herba quam euellit beſtiatranſeat cuꝫ one̓ ſuo .ſ. decime dn̄s beſtie tenebitur dare etiā decimam paloris herbe. ff.de vſufruc. l. Si vſufructus. ¶ Atrū decimepoſſint p̄ſcribi. ℟o. a laÿcis n̄. extͣ de p̄ſcrip.c. Cauſam. ſed a clericis ſic ſi ꝑrochiam habent. extͣ de p̄ſcrip. c. De quarta. Religioſiqͦꝫ ſi nō habent ꝑrochiam. ip̄as p̄ſcribere nōpoſſunt qꝛ nec poſſide̓. xvj. q. j. Placuit. Sꝫſi habent tūc ratione ꝑrochie eas p̄ſcribūt.ext̉ eo. c. Cū ꝯtingat. ⁊. c. Cū in tua. Et notaꝙ epūs qui dicit ſe p̄ſcripſiſſe decimas in alieno epātū oportꝫ ꝙ alleget et ꝓbet tituluꝫ.quia ius ꝯn̄ eſt ꝯtra eū niſi tanti tꝑis allegetur p̄ſcriptio cuius ꝯtͣrij memoria nō exiſtat. extͣ de p̄ſcrip. c. Ep̄m. li. vj. Iteꝫ nota ꝙſi cōſuetudo ꝑcipiendi decimas fuerit p̄ſcripta in vno p̄dio alicuius ꝑrochie. nō extenditur hoc ad aliud p̄dium qd̓ de nouo colit̉.ext̉ eo. c. Cū ꝯtingat. Item qui diu decimasnō ſoluit et nūc vult ſoluere nō debet ſoluere illis qui ex ſola p̄ſcriptōne decimas hactenꝰ pceperunt: ſed eccleſie ꝑrochiali ẜm. Vil.¶ Utrum decime illarū rerum de qͥbus nonꝯſueuerunt dari antiqͥtus debeantur illis qͥeas habent in feudum vel eas recuꝑauerīt.aut eccleſie: Rn̄det Ray. Uidetur ꝙ militesqui al̓s decimas recipiūt poſſint illas petereeo ꝙ illis terra illa ab antiqͦ fuit decimalis.⁊ vna eadem res nō debꝫ duplici iur̄ cenſeri.extͣ eo. Cū in tua. Nel forte verum in monaſterio vel eccleſia. ſecus in laico qui nō debeteas reciꝑe ſic nec etiā decimas noualiuꝫ. Un̄ꝯſulendū ē ꝙ ſoluant ꝑrochiali eccleſie. IdēPoſti. Itē ſciendū ẜm Ray. ꝙ ſi qͥs tenet decimas in feudū. non ꝓpter hoc recipiet decinas noualiū ſed debent̉ eccleſie ꝑrochiali.qꝛ hmōi ꝯceſſiones et pͥuilegia ſūt artandanō amplianda. extͣ eo. Tua. niſi forte ſint religioſi et ex pͥuilegio decimas ꝑcipiant. quiaꝑcipent etiā noualiū. extͣ eo. in. c. ex ꝑte. el.ij. Ꝙ ſi ip̄i religioſi nō ex pͥuilegio decimasalicuius eccleſie ꝑcipiebāt ſed ex p̄ſcriptōne.tūc decime noualiū non eis ſed eccleſie ſuntſoluende extͣ eo. c. Cum ꝯtingat.A quibus debent da­ .§. iiij.ri decime: heo. ꝙ debēt dari decime ab om̄ibꝰlaÿcis. xvj. q. vij. Decimas. ⁊ extͣ eo. c. A nobis. Itē clerici tenent̉ ad decimas nō d̓ ecclelijs ſed de rebꝰ ſuis. extͣ eo. c. ij. Itē religioſita exempti ꝙͣ nō exempti de terris et poſſeſſionibꝰ ſuis acq̇ſitis et acqͥrendis tenēt̉ ītegre ſoluere decimas illis qͥbus eedē poſſeſſiones fuerāt decimales. extͣ eo. c. Statuto. li.bj. Item leproſi tenent̉ ad decimas. ſi tn̄ ſintꝯniter viuētes non tenent̉ de ortis et nutrimētis aīaliū. vbi etiā ītelligunt̉ fetꝰ. Et om

nia p̄dicta intelligunt̉ de iure ꝯn̄i. ſecꝰ ſi qͥshabet aliqͥd ex priuilegio. Item iudei etſi addecimas ꝑſonales nō teneant̉ qꝛ nō recipiunt diuina nec ſunt de eccleſia: tn̄ tenent̉ addecimas prediales. extͣ eo. c. De terris. Itemẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e tenentur clerici dare decimā pape reqͥrenti. Nam in veteri teſtamētomandauit dn̄s leuitis recipientibꝰ decimasa ppl̓o ip̄os dare decimaꝫ decime ſūmo ſacerdoti. Naturalis em̄ ratio dictat vt ille qui habet curam de ꝯn̄i ſtatu ꝓuideatur ſibi. vndepoſſit exequi ea que ꝑtinent ad ꝯmunē ſalutem. Tenentur ergo clerici dare decimaꝫ ſūmo pontifici ſi exigat. Item vendendo aceruū ante decimatōnem. eccleſia habet actōnēin decima ꝯtͣ vtrūqꝫ .ſ. et emptorem quia restranſiuit ad eū cum onere decimarum. extraeo. c. Paſtoralis. et ꝯtra venditorē ꝓpter dolum eius. et quia habet precium rei venditexxij. q. ij. Monemus. Poteſt ergo petere a qͦmaluerit: ſed ſi recipit ab vno liberatus eſtalter. Item cum collectis fructibꝰ decime ſtatim debeant dari ſi non ſoluantur ſtatim n̄ꝯpetenter ſolui poſſunt. et ante ſolutionemaceruus ꝑ furtum vel rapinam de area velarcha ſublatus fuit: tenetur ruſticus ad dādum decimam. quia fuit in mora et ſic periculum ſpectat ad eum. Sed ſi nō fuit in mora non tenetur: ſed aget eccleſia ꝯtra actorē.Et ſimilit̓ nō tenet̉ ſi ſacerdos fuit cā more.Qualiter et quando.§. v.teneantur homīes dare decimas ex p̄cepto.Dicendum ſecundum Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxvij. Preceptum de ſolutōne decimarum. ꝑtim eſt morale indictuꝫ ratione naturali. ꝑtīeſt iudiciale robur habens ex inſtitutōne diuina. Conueniebat etiam cum ceremonialibus ꝙͣtum ad aliquā ſignificatōnem. Morale quidem inꝙͣtum ratio naturalis dictat vthijs qui diuino cultui miniſtrabant populꝰneceſſaria mīſtraret. Quis em̄ militat vnꝙͣſtipendijs ſuis ait apoſtolus .j. ad oorinth̓.ix. Iudiciale ē ꝙͣtū ad determinatōnem certe partis .ſ. decimam que determinatio ītroducta ē ex inſtitutōne diuina ꝑtinens ad eqͣlitatem ẜm ꝯditionem illius populi ꝯſeruādaꝫ. quia tribꝰ leuitica diuinis mīſterijs mācipata poſſeſſiones nō habebat. et iō dn̄s voluit eis dari decimas a ppl̓o. Ceremoniale ēinꝙͣtum ſignat ꝙ qͥcquid ꝑfectōnis eſt ī nob̓deo debemꝰ attribuere. īꝑfectōnem vero ⁊ d̓fectus nob̓ reſeruare .i. a nob̓ recognoſcere.Denarius em̄ numerus qꝛ eſt primus limesnumeroꝝ ſignat ꝑfectōnē. ⁊ nouenariꝰ defectū ⁊ īꝑfectōꝫ. Eſt aūt hec differētia int̓ ceremonialia et iudicialia p̄cepta. qꝛ ceremonialia illicitū ē ẜuare tꝑe noue legis et mortiferū. Iudicialia vero etſi nō obligent ad obſeruanduꝫ. tn̄ abſqꝫ pct̄o pn̄t obẜuari. et ad