CapitulumA.
CapitulumSecundum
Eciendum tn̄ ẜm. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ciiij. ꝙnbi ꝯmittitur pct̄m beniale nō ē ibi ꝓprie īobediētia: ſed cū ꝯmittitur mortale. Naꝫ veni alia nō ſūt ꝯtra p̄cepta. Ubi etiam notandū ẜm Cancellariū pariſienſem et alios doctores ꝙ nō om̄es ordinatōes eccleſie vel p̄latoꝝ ſūt in p̄cepto. ita ꝙ tͣnſgrediētes etiā ſcienter peccent mortalit̓. ſed ſicut in lege diuina q̄dam ſūt monita ſimplicia ꝯtͣ que faciētꝑ eſſet de ſe vēiale. vt illud Leuitici. xix. Coram cano capite ſurge .i. reuerentiam ſenioribꝰ prebe. Quedā p̄ceptoria ꝯtͣ q̄ oꝑando eſſet mortale. vt decē p̄cepta: et que reducunt̉ad ea. et in nouo teſtamēto credere explicitearticulis fidei. et ſacramēta ſuſciꝑe ẜm tempora et qͣlitatē ꝑſonaꝝ. Ita etiā ī lege canonica vel ciuili ſeu ordinatōibus p̄latoꝝ ſuntquedā p̄ceptoria q̄dam monitoria. Qui facitꝯtra p̄cepta diuina vel hūana ſumēdo ꝓprieet ſtricte p̄ceptū. etiāſi nō faciat ex ꝯtēptu ẜex neglectu: peccat mortaliter. vn̄ Gregoꝰ.Quod p̄cipit̉: imꝑatur. qd̓ imꝑatur: neceſſe ē fieri. xiiij. q. j. §. Iteꝫ Gregoꝰ. Apl̓us. ij.Thimoth̓. iij. inter criminalia ponit illud.Parentibus non obedientes. Et ad Ro. xiij.Qui poteſtati reſiſtit p̄latis nō obediendo.dei ordinatōi reſiſtit: et ip̄e ſibi damnatōneꝫacqͥrit. Ratio huius ē ẜm. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e.q. co. arti. j. qꝛ illud ē mortale qd̓ ꝯtͣriat̉ caritati ꝑ quā ē in nobis vita ſpūalis. Tal̓ aūteſt inobediētia p̄ceptoꝝ. Exigit em̄ caritasqua dn̄s diligit̉ vt mandatis eiꝰ obediat̉. ſecūdū illud Ioh̓. xiiij. Si quis diligit me ſermonē meū ẜuabit. Et in p̄ceptis dei ꝯtinet̉ꝙ etiā ſuꝑioribꝰ obediat̉. ſecundum illud adHeb̓. vlt̓. Obedite p̄poſitis veſtris ⁊ ſubiacete eis. Et Ro. xiij. Om̄is aīa poteſtatibꝰ ſublimioribus ſubdita ſit. Facit etiā ꝯtͣ iuſticiāet caritatē xp̄i qͥ nō obedit iuſtis p̄ceptis ſuiorū ꝑ hoc ꝙ ſubtrahit obediētiaᵇ debitam.Ex cōtēptū aūt declinat a mādatis qͥ nō tm̄ex negligētia ſedētiā ex quadā rebellione etobſtinatōe rēnuit ſubici p̄ceptis ſuꝑiorū. Ethec ē īobediētia ſtricte ⁊ formaliter ſpecialepeccatū. Un̄ ꝓuer. xviij. Impiꝰ cuꝫ in ꝓfunbū peccatoruꝫ venerit: ꝯtēnit. Et xp̄us Luc.x. Qui vos .ſ. p̄latos ſꝑnit .i. cōtēnit ī mādatis veſtris: me ſꝑnit. Itē Nicolaꝰ papa. Siquis dogmata. mandata. interdicta. ſancticones. vel dec reta pro catholica fide vel cecleſiaſtica diſciplina. ꝓ correctōe īminētiuꝫvel futurorū maloꝝ a ſedis apoſtolice p̄ſulepmulgata ꝯtēpſerit: anathema ſit .i. fiat. xx.v. q. ij. Si quis. Et vt dicit Ber. ī li. de diſpiſatōibus et p̄ceptis. Cōtemptꝰ vbiqꝫ dānabilis .i. mortale ē. Facere aliqd̓ gͦ ꝯtra p̄ceptūdiuinū vel humanū nō ex ꝯtēptū ſed ex paſſione: mortale ē. Facere aūt ex ꝯtēptū noſolū mortale ē ſed grauiꝰ. et nōſolū ſi fiat ꝯtra
p̄ceptū ſed etiā ſi fiat ꝯtra mandatū .i. ꝯtraillud quod d̓ ſe ē veniale: mortale. Un̄ qd̓ dicit Augꝰ. Nulluꝫ ē adeo beniale qd̓ nō fiatcriminale dū placet. diſ. xxv. §. Alias. Exponit glo. i. cuius ꝯtēptus .ſ. venialis ita ꝙ ip̄eꝯtēptus ē mortale. Et ꝙͣuis graue peccatuꝫmortale ſit talis īobediētia ſeu p̄cepti ꝯtemptus. nō tn̄ grauiſſimū omniuꝫ. Cū em̄ grauius ſit cōtemnere p̄cipientē ꝙͣ p̄ceptū eius.iō illa peccata q̄ ſūt ꝯtra ꝑſonā p̄cipientē ſt̄grauiora peccatis inobedientie q̄ ſūt ꝯtra p̄ceptū eius. ſicut blaſphemia erga deū. homicidiū erga ꝓximū. magiſꝙͣ inobediētia ẜmTho. vbi ſupͣ. Et qꝛ vt dicit Augꝰ ī li. cōfeſ.In poteſtatibꝰ hūane ſocietatis ſicut ad obediendū maior minori recte p̄ponit̉. ita deusom̄ibus. diſ. viij. Que ꝯtra mores. Ideo quāto ſuꝑior eſt ille qͥ p̄cipit. tanto grauiꝰ ē eſſeinobedientē illi. et iō grauiꝰ ē eſſe īobediēteꝫdeo ꝙͣ homini. Itē ex tranſgreſſione p̄ceptorū diuerſorū eiuſdē ſuꝑioris. tanto ē aliquidgrauius peccatū. quātomagis p̄ceptū illudeſt de intentōe p̄cipientis ſiue dei ſiue hominis. Itē ſciendū ꝙ peccatū pͥmi homīs qd̓ inomnes emanauit nō fuit īobediētia ẜm ꝙ ēſpeciale peccatum: ſed ſuꝑbia ex qua homoad īobedienciā ꝓceſſit ſecūdū Tho. pͣs. Declinā tes aūt in obliga .i. recedentes a mandatis qͥbus obligāt̉ et ꝑ hoc ītrantes ī obligatōnes pene debite ꝓ tnſgreſſione: adducetdn̄s cū oꝑantibꝰ īiqͥtateꝫ .ſ. ad īfernū. De cōtēptū tn̄ pleniꝰ hēs ī t̓cia ꝑte. ī ti. d̓ r̄ligioſis.Ꝙͣtum ad tertium. .§. iij.Attendendū ꝙ ī plurali dic. a mandatis tuis qꝛ plura ſūt mandata diuina et hūana aquorum nullo debet declinari. Mandata eccleſie et p̄latorum dei mandata dici poſſuntſi iuſta ſunt. quia a deo inſpirata eis. ſecundum illud ꝓuer. viij. quod ait ſapiencia diuina. per me legum conditores iuſta decernūt. Et ꝙͣuis ꝯmuniter aſſignetur differencia iſta inter mandatum et preceptum. quiamādatū nō obligat de neceſſitate ſalutis. eiꝰtranſgreſſio eſt veniale: ſed preceptum ſit deneceſſitate ſalutis. quia obligat ad mortale.tn̄ frequēter mandatuꝫ ſumitur pro p̄cepto.Un̄ xp̄us diſcipulis loquens de dilectōne ſūme neceſſaria haberi. dixit. Hoc eſt p̄ceptuꝫmeum vt diligatis inuicem Ioh̓. xv. Et aliavice ait. Mandatum nouum do vobis vt diligatis inuicem Ioh̓. xiij. Et ip̄e Ioh̓. ī pͥmacano. ſua inqͥt. Hoc mandatū habemꝰ a deovt qui diligit deū: diligat et fratreꝫ ſuū. Sicetiā in pͣs. mandatuꝫ ponit̉ ꝓ p̄cepto hic etalubi qͣſi ſꝑ. ẜm illud pͣs. cxviij. Tu .ſ. deꝰ mādaſti mandata tua cuſtodiri nimis .i. valdeqꝛ vſqꝫ ad morteꝫ ſufferendam. Dr̄ Eccͣi. iiijUſqꝫ ad mortē certa ꝓ iuſticia conſeruāda.circa quā ſūt mandata. Cum aūt ſint multe